1. Obsypka ścian fundamentowych gruntem, minimum 1,0m ponad spód fundamentu.
2. Zasłonięcie
   wszystkich otworów zewnętrznych w budynku – okna i drzwi, za pomocą
   desek, folii lub ułożenie na sucho w otworach materiałow do wykonania
   ścian (cegła, pustaki).
3. Przykrycie folią otworów znajdujących się w stropie (klatka schodowa).
4. Obłożenie
   styropianem gruntu wzdłuż wszystkich ścian piwnicznych wewnętrznych i
   zewnętrznych. Grubość styropianu 5-10cm, na szerokości 1,0m od ścian.

Grunt budowlany jest podłożem, na którym będzie posadowiona budowla. Struktura gruntu budowlanego składającego się z różnych rodzajów gruntów jest różnorodna. Grunt budowlany musi mieć taki charakter, aby obciążenia mogły być do niego bezpiecznie odprowadzone przez fundamenty i inne konstrukcje fundamentowe, oraz aby fundamenty nie były zagrożone przemarzaniem. Wartości dopuszczalnego obciążenia gruntu budowlanego i wytyczne obliczania zawarte są w normach dotyczących gruntu budowlanego.

Literatura
PN-86/B-02480. Grunty budowlane. Określenia, symbole, podział i opis gruntów.
PN-81/B-03020. Grunty budowlane. Posadowienie bezpośrednie budowli. Obliczenia statyczne i projektowanie.
Praca zbiorowa: Fundamentowanie Tom 1. Podłoże budowlane – projektowanie i wykonawstwo. Arkady, Warszawa 1987.
Wiłun Z.: Zarys geotechniki. Wydawnictwa Komunikacji i Łączności, Warszawa 1987.
DIN 1054. Baugrund; Zul-ssige Belastung des Baugrundes (Grunt budowlany; dopuszczalne obciążenie gruntu budowlanego).

Wzmacnianie gruntu budowlanego jest konieczne wtedy, gdy nośność podłoża gruntowego nie wystarcza do przejęcia obciążeń wynikających z projektowanej budowli. Jest ono również wykonywane często w tym celu, aby w ciągu określonego czasu – ogólnie podczas robót fundamentowych lub podczas wznoszenia części budowli leżących poniżej poziomu terenu – uczynić wykop budowlany statecznym, zabezpieczyć przyległe budynki lub zapobiec napływowi wód gruntowych.

Wzmacnianie gruntu budowlanego przez iniekcje (zastrzyki) dogruntowe jest też stosowane po to, aby doprowadzić do zera – przez podwyższenie nośności gruntu pod istniejącymi fundamentami – osiadanie już istniejących budowli.

Wstępnym warunkiem skutecznego wzmacniania gruntu zawsze jest dysponowanie miarodajnymi odkrywkami badawczymi (dołami próbnymi, szurfami). Przede wszystkim umożliwiają one ocenę zdolności gruntu do iniekcji, tj. w praktyce dokonanie wyboru odpowiedniej techniki iniekcyjnej.

Różnorodne techniki iniekcyjne umożliwiają w praktyce wzmacnianie wszelkich rodzajów grumtów, w które można wtłoczyć wodę pod ciśnieniem. Jednak nie dla każdej charakterystyki gruntu mieszanka, stanowiąca płyn, stanowi właściwy materiał. Konsystencja mieszanki iniekcyjnej powinna być zawsze dostosowana do przepuszczalności podłoża. Za materiał do iniekcji służą zawiesiny cementowe lub roztwory chemiczne, które wtłacza się w próżnie znajdujące się w gruncie budowlanym, za pomocą pomp dostosowanych do konsystencji materiału.

Jest zrozumiałe samo przez się, że rzeczą przedsiębiorstwa specjalistycznego jest sprawdzenie, czy w ogóle istnieją warunki niezbędne do skutecznego wzmocnienia gruntu. W praktyce oznacza to, że przed wystąpieniem z ofertą i najpóźniej przed przyjęciem zamówienia musi być do dyspozycji miarodajna ekspertyza gruntowa, z której wynika, czy grunt w ogóle nadaje się do iniekcji cementowych. Przeprowadzanie wtłaczania materiału w grunt bez wystarczających i pisemnie stwierdzonych danych charakteryzujących grunt grubym wykroczeniem przeciwko regułom techniki, które w przypadku umowy z gwarancją zawsze obciąża przedsiębiorcę wykonawczego.

Przy wtłaczaniu materiałów wzmacniających ze spoiw hydraulicznych lub innych produktów chemicznych, w celu wytworzenia podłoża o ulepszonych właściwościach nośnych obowiązuje, jako norma techniczna, DIN 4093. Norma ta dotyczy nie tylko dogruntowych iniekcji cementowych, lecz także z żywic sztucznych i chemikaliów.

Pierwsze ważne stwierdzenie normy mówi, że rodzaj materiału iniekcyjnego musi być taki, aby mógł wniknąć w próżnie podłoża.

W tablicy 1 tej normy ustalono możliwości Zastosowania różnych materiałów iniekcyjnych. Według niej są na przykład zastrzyki cementowe możliwe tylko do wypełniania próżni w żwirze i grubym piasku w odpowiednich rodzajach gruntu ujętych w DIN 4022.

Norma ta podaje dalej szczegółowe wskazówki dot. badań przydatności, jakie należy wykonać, wymagań wobec materiału, techniki wtłaczania (sprzęt), jak również sprawdzania wyników pracy i nadzoru.

Z normy wykonawczej DIN 18309 o przeprowadzaniu iniekcji należy w szczególności przestrzegać następujących punktów 3.4.1, 3.2.2, 3.2.5.

Gdy w strefe działania iniekcji znajdują się urządzenia uzbrojenia terenu zaopatrujące lub kanalizacyjne, to trzeba stwierdzić ich stan przed rozpoczęciem wtłaczania (naturalnie wynik musi być zachowany na piśmie). Jeżeli wskutek robót iniekcyjnych należy oczekiwać szkód w tych urządzeniach, wtedy zleceniodawcę trzeba o tym bezzwłocznie powiadomić na piśmie. Jeśli ten ostatni nakaże kontynuowanie prac, to zleceniobiorca ma obserwować ich przebieg.

Oznacza to, że w każdym wypadku jest rzeczą zleceniobiorcy upewnić się (przed rozpoczęciem wtłaczania), czy w strefie iniekcji nie istnieją jakiekolwiek kanały itp. Przy tym powinno się pozostawić fachowej wiedzy zleceniobiorcy – właściwe oszacowanie wielkości takiej strefy. Zwykła, ustna informacja zleceniodawcy lub z innego miejsca nie wystarczy do tego celu. Należy wtedy domagać się negatywnej informacji (możliwie) na piśmie.

Jeżeli istnieje chociaż najmniejsza możliwość, że wtłaczany materiał dostanie się do istniejących kanałów (lub także do przyległej piwnicy), to należy je ustawicznie kontrolować podczas robót iniekcyjnych. Można to na przykład zrealizować w ten sposób, że podczas wtłaczania, powyżej miejsca wtłaczania wpuszcza się stale do kanału wodę, a w otworze położonym poniżej miejsca wtłaczania sprawdza się, czy woda zabarwia się od cementu na szaro.

Ciśnienie wtłaczania i ilość wtłaczanego materiału należy mierzyć dostatecznie dokładnie.

Ciśnienie wtłaczania należy rejestrować u wylotu tłocznego za pomocą rejestratora samopiszącego. Pobór wtłaczanego materiału należy mierzyć jako jego zależność w czasie od wysokości ciśnienia.

W praktyce oznacza to, że dla zgodnego z normami wykonywania wzmacniania gruntu budowlanego według

Literatura
DIN 4093 i DIN 18309 niezbędne są rejestratory samopiszące ciśnienia i ilości.
WIŁUN Z.: Zarys geotechniki. Wydawnictwa Komunikacji i Łączności, Warszawa 1987.
RUFFERT: Injektion mit hydraulischen Bindemitteln (Iniekcje przy użyciu spoiw hydraulicznych). Tief-Ingenieur-Stra§enbau TIS 10/95.
PN-81/B-03020. Grunty budowlane. Posadowienie bezpośrednie budowli. Obliczenia statyczne i projektowanie.
DIN 4093. Einpressen in den Untergrund (Iniekcje w podłoże gruntowe).
DIN 18309. Einpre§arbeiten (Roboty iniekcyjne).

Zastrzyki gruntowe stosuje się, aby podłoże gruntowe, którego wytrzymałość nie wystarcza do przejęcia obciążeń z planowanej budowli, na tyle wzmocnić przez wypełnienie szczelin (w gruntach skalistych) lub porów (w gruntach żwirowych i piaszczystych), aby uczynić podłoże gruntowe dostatecznie wytrzymałe i na stałe bezpieczne.

Są one również często stosowane, aby na czas ograniczony – przeważnie podczas robót fundamentowych lub podczas wykonywania fragmentów budowli poniżej poziomu posadowienia – umocnić ściany wykopu, bądź powstrzymać napływ wody gruntowej.

Wreszcie zastrzyki gruntowe znajdują również zastosowanie do wzmocnienia podłoża gruntowego pod istniejącym budynkiem, aby powstrzymać osiadanie.

Warunkiem skuteczności zastrzyków gruntowych jest posiadanie wyczerpujących informacji o gruncie (ekspertyzy). Dopiero na ich podstawie możliwa jest ocena skuteczności iniekcji podłoża, tj. w praktyce wybór najwłaściwszej techniki iniekcji, który zależy głównie od następujących, częściowo od siebie zależnych czynników, uporządkowanych według stopnia ich skuteczności.

Drenaż – odwodnienie gruntu przez dren (ciąg sączków i warstwę drenującą) w celu zapobieżenia powstawania naporu wody. Nie powinno przy tym dochodzić do wypłukiwania gleby.

-Warstwa drenująca – warstwa przepuszczająca wodę, składająca się z warstwy przesiąkliwej i warstwy filtracyjnej lub też warstwy przesiąkliwej mającej własności filtracyjne (tzw. filtr mieszany).
-Warstwa filtracyjna – część warstwy drenującej, która zapobiega wypłukiwaniu cząstek glebowych.
-Warstwa przesiąkliwa – część warstwy drenującej, która odprowadza wodę grawitacyjnie.

Poniżej jeszcze kilka uzupełniających terminów dotyczących stosunków wodnych.
-Woda powierzchniowa – woda opadowa (deszczowa) gromadząca się na powierzchni ziemi.
-Woda infiltracyjna – woda wsiąkająca w grunt i przesączająca się w głąb ziemi.
-Woda warstwowa – woda zbierająca się lub ulegająca spiętrzeniu między poszczególnymi warstwami gruntu.
-Woda błonkowata – woda zawieszona na cząstkach gruntu, utrzymywana przez napięcie powierzchniowe.
-Woda spiętrzona – utrzymujące się stale lub czasowo, wywierające działanie hydrostatyczne, nagromadzenie wody przy elementach budynku na warstwach gruntu o małej przepuszczalności.
-Woda kapilarna – woda podsiąkająca do góry w drobnych porach gruntu przeciwnie do działania siły ciążenia.
-Woda gruntowa – woda występująca w głębszych warstwach gleby, wypełniająca połączone ze sobą puste przestrzenie i podlegająca tylko działaniu siły ciążenia. Określa się ją w zależności od przepływu jako stojącą albo bieżącą.

Wskazówki praktyczne
Normy mówią, że przy izolacji budynków lub elementów budowlanych znajdujących się w ziemi należy, w razie konieczności, wykonać zabezpieczenie osuszające.

Rozróżnia się trzy rodzaje izolacji (DIN 18 195) w zależności od stopnia zagrożenia budynku przez wodę.
1. Izolacja chroniąca przed wilgotnością gruntu.
2. Izolacja chroniąca przed wodą nie naporową.
3. Izolacja chroniąca przed wodą naporową.

W odniesieniu do drenażu między trzema wymienionymi przypadkami zachodzą następujące różnice.
1. Izolacja bez drenażu ma zastosowanie wtedy, gdy grunt ma dużą przepuszczalność.
2. Izolacja z drenażem ma zastosowanie wtedy, gdy napływająca woda daje się odprowadzić za pomocą drenażu, co gwarantuje, że woda nie będzie napierać pod ciśnieniem na izolację.
3. Izolacja bez drenażu ma zastosowanie wtedy, gdy woda naporowa występuje z reguły jako woda gruntowa, albo gdy nie jest możliwe jej odprowadzenie.

Drenaż nie może stwarzać zagrożenia dla stabilności gruntu. Dlatego wykop na drenaż opaskowy nie może sięgać poniżej dna fundamentu.

Z reguły niedopuszczalne jest umieszczanie sączków na odsadzce fundamentowej.

Warstwę przesiąkliwą nad drenażem trzeba ubijać ręcznie do wysokości 15 cm nad najwyższym punktem sączka. Powyżej można użyć wibratora do zagęszczania gruntu.

Niedopuszczalne jest bezpośrednie odprowadzanie do drenażu wody powierzchniowej z rur spustowych, studzienek podwórzowych, okapów, szybów oświetleniowych albo przylegających stromych zboczy.

Dla kontroli i konserwacji na wszystkich załamaniach ciągu sączków powinny być rozmieszczone rury pionowe min. ??300 (DN 300).

Dla kontroli w mniej ważnych miejscach mogą być rozmieszczone rury kontrolne min. ??100. Na końcu instalacji drenażowej trzeba przewidzieć studzienkę zbiorczą min. ??1000. Jeśli warstwa przesiąkliwa ma przewidzianą grubość i zostanie wykonana fachowo, to wykop można wypełnić urobkiem, o ile ten się do wypełnienia nadaje. Wtedy nie jest konieczna dodatkowa zasypka żwirowa.

Zasypkę należy dobierać i zagęszczać odpowiednio do wymagań związanych z danym obiektem.

Po ostatecznym wypełnieniu wykopu musi być sprawdzona zdolność ciągów drenarskich do sprawnego funkcjonowania, na przykład przez wziernikowanie. Wynik badania należy odnotować w protokole odbioru.

Literatura
STANKIEWICZ H.: Zabezpieczenie budowli przed wilgocią, wodą gruntową i korozją. Arkady, Warszawa 1984.
SCHILD E. i in.: Słabe miejsca w budynkach T. 3. Piwnice, drenaże. Arkady, Warszawa 1987.
PN-92/B-12042. Drenowanie. Projektowanie rozstawy i głębokości drenowania.
PN-93/B-12043. Drenowanie. Wykonawstwo. Roboty przygotowawcze.
DIN 1045. Beton und Stahlbeton. Bemessung und Ausf.hrung (Beton i żelbet. Wymiarowanie i wykonawstwo).
DIN 1986 T. 2. Entw-sserungsanlagen f.r Geb-ude und Grundst.cke (Instalacje odwadniające budynków i działek).
DIN 4033. Entw-sserungskan-le und -leitungen. Richtlinien f.r die Ausf.hrung (Kanały i ciągi odwadniające. Wytyczne dla wykonawstwa).
DIN 4095. Dr-nung zum Schutz baulicher Anlagen (Ochrona budowli przez drenaż).
DIN 18 195 T. 1 – 10. Bauwerksabdichtungen (Izolacje budowli)