Jakie są zagrożenia?

Pokrycie podłóg i ścian płytkami ceramicznymi nie stanowi wystarczającego zabezpieczenia. Właściwości izolacyjne fugi słabną w wyniku oddziaływania wody z dodatkiem środków czyszczących. Wilgoć, która przenika pod płytki ceramiczne, stwarza ryzyko wystąpienia wapiennych wykwitów na powierzchni fug. Może również spowodować odpadnięcie ceramiki poprzez niszczenie tynku i odspojenie od ścian czy podłogi kleju do płytek. Szczególnie narażone na to są miejsca pokryte ceramiką na zewnątrz budynku. W końcu woda, która przedostaje się pod okładzinę, może dotrzeć do pomieszczeń znajdujących się poniżej, tworząc na suficie i ścianach szkodliwe zacieki.

Odpowiedni wybór systemowych rozwiązań

Na rynku dostępne są różne metody zabezpieczeń przeciwwodnych budynków. Rozróżniamy systemy oparte na smole lub bitumach (których nie można stosować we wnętrzach), na bazie mineralnej, żywic sztucznych lub reaktywnych. Przed wyborem odpowiedniego rozwiązania należy wziąć pod uwagę takie kryteria, jak miejsce zastosowania, sposób eksploatacji, stabilność podłoża i stopień jego zawilgocenia oraz poziom temperatury. Do ścian łazienek i kuchni, w których utrzymuje się wysoki poziom wilgoci w postaci pary wodnej, najbardziej odpowiedni będzie system Optostop 1000. Stanowi wystarczającą barierę dla wilgoci, dzięki użyciu superelastycznego kleju do płytek Optolith FKF z hydroizolacyjnym dodatkiem do zapraw Optolith FAH.

Częsty kontakt podłóg i ścian wykończonych okładzinami ceramicznymi z wodą, która przenika przez fugi, dostając się bezpośrednio pod płytki, zwiększa ryzyko ich uszkodzenia. Szczególnie narażone są na to podłogi w pomieszczeniach mokrych, takich jak łazienka, kuchnia czy pralnia. W tej sytuacji odpowiednim zabezpieczeniem będzie folia w płynie Optolith FFL – tworząca szczelną i elastyczną powłokę. Produkt ten stanowi podstawę systemu Optostop 2000. W trakcie aplikacji folii w płynie należy zwrócić szczególną uwagę na wszelkie naroża, krawędzie, szczeliny dylatacyjne, pęknięcia podłoża oraz przejścia rur instalacyjnych. Do zabezpieczenia tego typu powierzchni przeznaczone są specjalne taśmy, mankiety i narożniki, które wkleja się w świeżą, pierwszą warstwę folii i następnie przykrywa drugą.

Baseny, tarasy, balkony oraz miejsca szczególnie narażone na stałe oddziaływanie wody, także pod dużym ciśnieniem, w zmiennych temperaturach, poddawane dodatkowo obciążeniom mechanicznym, powinno się chronić specjalnymi zaprawami hydroizolacyjnymi wchodzącymi w skład systemu Optolith 3000. Dzięki odpornej na oddziaływania mechaniczne jednoskładnikowej zaprawie Optolith DSE, powierzchnie basenów i obiektów przemysłowych zostają odpowiednio zabezpieczone. Z kolei dwuskładnikowa zaprawa DSZ, posiadająca bardziej elastyczne właściwości, izoluje takie miejsca, jak tarasy, balkony czy cokoły.

Codzienne użytkowanie powierzchni mających kontakt z wodą wymaga w związku z tym wykonania szczelnej hydroizolacji podpłytowej. Zadbanie o właściwą izolację przeciwwodną pozwoli na uniknięcie poprawek w trakcie kontynuacji budowy czy remontu budynku.

Precyzyjna selekcja produktów, długotrwałe efekty

Wszystkie preparaty hydroizolacyjne wchodzące w skład systemów podlegają szczególnym wymaganiom dotyczącym skuteczności izolacji przeciwwodnej. Oprócz przyczepności, bada się również ich elastyczność oraz wytrzymałość mechaniczną. W ten sposób preparaty współtworząc systemy Optostop zabezpieczają inwestycjeę przed szkodliwym działaniem wody, co bezpośrednio przekłada się na bezpieczeństwo i komfort użytkowania pomieszczeń przez długie lata.

- Z badań przeprowadzonych na zlecenie firmy Schöck Polska wynika, że Polacy chcą mieszkać w ciepłych domach i mieszkaniach (jest to istotna kwestia dla ponad 80% ankietowanych). Za najskuteczniejsze metody respondenci uznali dobrą izolację termiczną ścian i dachów – odpowiednio 73% i 63% ankietowanych oraz zastosowanie energooszczędnych okien (42%).¹ To rzeczywiście popularne i efektywne sposoby. Aby jednak w pełni zagwarantować wysoki standard energetyczny budynku, należy zwrócić także uwagę na kwestie izolacji balkonów i tarasów. Mogą one bowiem zwiększać zapotrzebowanie obiektu na energię grzewczą aż o 30 % - komentuje Maciej Kowalczyk, Senior Inżynier Schöck Polska.

Dlaczego balkony są tak ważnym elementem budowlanym wpływającym na bilans energetyczny mieszkania?

Jako eksponowane elementy budynku balkony są poddawane częstym wpływom zmiennych warunków atmosferycznych. Muszą wytrzymywać wysokie wahania temperatur, a także być odporne działanie wilgoci, np. w trakcie długotrwałych deszczy. Ponadto są miejscem szczególnie narażonym na powstawanie szkodliwych mostków termicznych, powodujących niekontrolowaną ucieczkę ciepła z mieszkania oraz inne szkody budowlane.

- Mostek termiczny, zwany także cieplnym to element przegrody budowlanej, np. ściany, o znacznie wyższym – niż sąsiadujące z nim elementy – współczynniku przewodzenia ciepła. Na skutek tej cechy, zwłaszcza przy dużej różnicy temperatur wewnątrz i na zewnątrz budynku, dochodzi do wychładzania przegrody, skutkiem której są duże straty energetyczne oraz ujemny wpływ na bilans cieplny budynku. W takim przypadku znacznie rosną koszty ogrzewania pomieszczenia, których można uniknąć w odpowiednio zaizolowanym termicznie budynku – tłumaczy Maciej Kowalczyk z Schöck Polska.

Ponadto, w miejscu powstawania mostka cieplnego temperatura powierzchni ściany obniża się często do tego stopnia (przede wszystkim w zimnych porach roku), że przekroczona zostaje temperatura punktu rosy – skraplania się pary wodnej. Zjawisko to niesie ze sobą duże ryzyko zawilgocenia ścian pomieszczenia oraz wielu innych negatywnych konsekwencji.

Istnieje wiele powodów i miejsc powstawania mostków termicznych. Jednym z nich może być źle zaprojektowany i wykonany obiekt. Jednak najbardziej zagrożone występowaniem mostków termicznych są węzły konstrukcyjne, czyli prościej mówiąc miejsca, gdzie łączą się różne elementy przegród zewnętrznych budynku, np.: połączenie balkonu ze stropem.

Jak przeciwdziałać mostkom termicznym, nie rezygnując z balkonu?

- Mostkom termicznym najlepiej zapobiegać już na etapie projektowania i realizacji budynku. Z tego względu, kiedy budujemy dom – warto razem z architektem przeanalizować wszystkie miejsca, które mogą skutkować ich powstawaniem. Jeśli natomiast zastanawiamy się nad kupnem mieszkania, porozmawiajmy z deweloperem o zastosowanych metodach izolacji balkonu – radzi Maciej Kowalczyk z Schöck Polska.

W walce z mostkami termicznymi pomogą nam także specjalne rozwiązania budowlane np. łącznik balkonowy Isokorb. Zapewnia on skuteczną izolację termiczną balkonu, a tym samym pozwala na znaczne obniżenie kosztów ogrzewania nieruchomości. Isokorb jest wbudowywany pomiędzy płytę balkonu a ścianę budynku, dzięki czemu zapewnia całkowicie niewidoczne, eleganckie ocieplenie. Ponieważ stanowi dodatkowy element nośny konstrukcji, zapobiega także innym szkodom budowlanym spowodowanym przez mostki termiczne, np. zarysowaniom i pęknięciom płyty balkonowej.

1 „Postawy wobec ocieplania budynków”, badanie społeczeństwa przeprowadzone w czerwcu 2010 r. przez IQS Group na zlecenie Schöck Polska

Stworzenie odpowiedniej warstwy izolacyjnej nie sprowadza się tylko i wyłącznie do wyboru optymalnego materiału dla danej instalacji. Sam proces jej montażu jest również zadaniem wymagającym przygotowania. I nie chodzi tu bynajmniej wyłącznie o prawidłowe przyklejenie materiału izolacyjnego. Ważne jest również samo przygotowanie instalacji oraz właściwe jej zabezpieczenie. Cała gama akcesoriów firmy Armacell, takich jak płyn czyszczący, taśma Armaflex czy farba ochronna Armafinish 99, pomoże nam zadbać o to, by izolacja spełniała swoje zadanie przez długie lata.

Podczas montażu…

O tym, jak ważny jest prawidłowy montaż warstwy izolacyjnej nie trzeba chyba przekonywać nikogo. Niedokładnie bądź nieszczelnie położona otulina nie tylko sprzyja niepożądanej wymianie energii pomiędzy instalacją a otoczeniem, ale również daje swobodny dostęp parze wodnej, co w przypadku zimnych rur może prowadzić do jej skraplania. W konsekwencji może to powodować niszczenie instalacji bądź powstanie nieestetycznych zacieków na ścianie.

Pierwszą rzeczą jaką należy zrobić przed przystąpieniem do montażu izolacji jest prawidłowe przygotowanie samej instalacji. Brud, tłuste plamy bądź innego rodzaju zanieczyszczenia mogą sprawić, że nawet najlepiej dobrana otulina nie będzie prawidłowo spełniać swojej roli. Co więcej, w ekstremalnych przypadkach może to również prowadzić do korozji i uszkodzenia. Dlatego też, firma Armacell przygotowała specjalny płyn czyszczący Armaflex stworzony z myślą o odpowiednim oczyszczeniu instalacji. Płyn ten jest bezbarwnym, lotnym środkiem stworzonym na bazie organicznych rozpuszczalników i przeznaczonym do oczyszczenia oraz odtłuszczenia powierzchni przed zastosowaniem izolacji Armaflex. Pozwala on prawidłowo przygotować instalację do montażu warstwy izolacyjnej, w sposób, który zapewni jej optymalne warunki działania. Co więcej, znakomicie sprawdza się on również podczas czyszczenia narzędzi, pędzli zabrudzonych klejami Armaflex firmy Armacell oraz zewnętrznej powłoki warstwy izolacyjnej, która podczas długiego czasu eksploatacji niechybnie ulegnie zabrudzeniu. Płyn czyszczący Armaflex firmy Armacell zaleca się również stosować przed nałożeniem farby ochronnej Armafinish 99.

Kolejnym produktem z oferty firmy Armacell, niezastąpionym podczas zabezpieczania instalacji są taśmy samoprzylepne Armaflex. Stworzone na bazie izolacji AF/Armaflex, Armaflex AC, NH/Armaflex, HT/Armaflex oraz Armaduct paski są wręcz niezastąpione w przypadku zabezpieczania skomplikowanych kształtów czy obszarów trudno dostępnych. Dzięki swojej elastyczności oraz samoprzylepnej warstwie doskonale sprawdzają się wszędzie tam, gdzie istnieje potrzeba dodatkowego wzmocnienia łączenia czy też zniwelowania nieszczelności wynikłej z niedokładnego montażu.

… i zaraz po

Oczywiście nawet najlepiej położona izolacja na niewiele się przyda w momencie, gdy pozostawimy ją bez odpowiedniego zabezpieczenia. Dotyczy to szczególnie otulin bądź płyt wystawionych na działanie promieni słonecznych, a pozbawionych specjalnej warstwy chroniącej materiał przed promieniowaniem UV. W takich przypadkach doskonale sprawdza się Armafinish 99 firmy Armacell. Ta stworzona na bazie wody farba została stworzona specjalnie z myślą o ochronie izolacji kauczukowych przed zniszczeniem mogącym być efektem działania warunków atmosferycznych. Jej unikalne właściwości sprawiają, że stworzona przy jej pomocy powłoka jest trwale elastyczna nawet w niskich temperaturach, wodoodporna oraz dobrą wytrzymałość na starzenie. Dzięki temu nawet izolacja stosowana na zewnątrz budynku zyska odpowiednią ochronę na długi czas. Jedyne co należy zrobić to nanieść dwie warstwy farby Armafinish 99 na powierzchnię oczyszczoną wcześniej przy pomocy Armaflex Cleaner.

Oczywiście, nawet najlepiej zabezpieczona otulina może po pewnym czasie ulec zniszczeniu, szczególnie w wyniku działania ptaków bądź człowieka. W takim wypadku ponownie nieoceniona okaże się taśma Armaflex, która może służyć, jako swoisty plaster dla izolacji uszczelniając powstałe wyrwy bądź nieszczelności i przywracając naszej izolacji pełną sprawność.

Prawidłowa izolacja rur, bez względu na rodzaj, daje nam gwarancje, że nasza instalacja pracuje przy optymalnej sprawności. Niestety, brak odpowiedniej opieki i konserwacji warstwy izolującej, może z czasem prowadzić do pogorszenia się jej parametrów. Dlatego też odpowiednie przygotowanie, zabezpieczenie oraz konserwacja otuliny są tak istotne. Akcesoria z oferty firmy Armacell ułatwią nam te zadania i to zarówno przed, jak i długo po montażu izolacji.

Dla ponad 80% Polaków, którzy rozważają kupno mieszkania lub budowę domu efektywne ocieplenie budynku jest bardzo ważne – wynika z badania przeprowadzonego na zlecenie firmy Schöck Polska. Tylko 1% ankietowanych odparło, że kwestia izolacji cieplnej nie ma dla nich żadnego znaczenia. Co ciekawe – im badana osoba jest starsza, tym istotniejsze jest dla niej zamieszkanie w energooszczędnym budynku.

- Może to wynikać z faktu, że osoby te są posiadaczami kilkudziesięcioletnich, nieocieplonych domów i mieszkań, których koszty ogrzewania są obecnie bardzo wysokie – komentuje Maciej Kowalczyk, Senior Inżynier Schöck Polska.

Gdyby ankietowani musieli ograniczyć wydatki na zakup nieruchomości, dobra izolacja termiczna byłaby ostatnią rzeczą, na której byliby gotowi zaoszczędzić! Ponadto, 75% badanych chętnie skorzystałoby z usług profesjonalnego doradcy oceniającego stan termoizolacji budynku. Przeszkodą dla ankietowanych jest jednak przekonanie, że taka usługa musi być droga.

Podejmując decyzję o zakupie danej nieruchomości, 63% badanych twierdzi, że zwraca uwagę na zastosowane rozwiązania i materiały budowlane gwarantujące efektywną izolację termiczną. Odsetek kobiet i mężczyzn w tym przypadku kształtuje się mniej więcej na takim samym poziomie – odpowiednio 62% pań i 64% panów deklaruje, że jest zainteresowana tą kwestią. Co ciekawe, energooszczędne budownictwo jest ważniejsze dla kobiet. Tylko 3% ankietowanych pań zdeklarowało, że nie ma ono dla nich żadnego znaczenia. W przypadku badanych mężyczn odsetek ten kształtował się na poziomie 17%!

- Taka różnica może wynikać z faktu, że w polskich rodzinach to panie częściej zarządzają domowym budżetem. Dlatego są one szczególnie zainteresowane wszelkimi dostępnymi metodami obniżenia domowych wydatków – komentuje Maciej Kowalczyk.

Z badania wynika jeszcze jedna interesująca kwestia – aż 33% kobiet twierdzi, że nie przykłada wagi do jakości ocieplenia, gdyż po prostu nie ma wystarczającej wiedzy w tym temacie.

- Dlatego w różnych programach informacyjnych, dotyczących energooszczędności w budownictwie, warto postawić na większą edukację płci pięknej – dodaje Maciej Kowalczyk z Schöck Polska.

A czy Polacy wiedzą, jak efektywnie oszczędzać energię w budynkach?

Za najskuteczniejsze metody ankietowani uznali dobrą izolację termiczną ścian i dachów – odpowiednio 73% i 63% badanych oraz zastosowanie energooszczędnych okien (42%).

- To rzeczywiście popularne i efektywne sposoby – komentuje Maciej Kowalczyk. – Aby zagwarantować wysoki standard energetyczny budynku, należy jednak także zwrócić uwagę na kwestie izolacji balkonów i tarasów. Są one bardzo ważnym i pożądanym przez inwestorów elementem nieruchomości, jednak mogą zwiększać zapotrzebowanie obiektu na energię grzewczą aż o 30 % – tłumaczy Maciej Kowalczyk.

Tymczasem tylko 21% badanych uważa, że skuteczna izolacja termiczna balkonu to dobry sposób na zmniejszenie strat ciepła w budynkach.

Inwestycja z atrakcyjnymi balkonami, fot. Schöck

Dlaczego balkony są tak ważnym elementem budowlanym wpływającym na bilans energetyczny mieszkania?

- Jako eksponowane elementy budynku są one poddawane częstym wpływom zmiennych warunków atmosferycznych. Muszą wytrzymywać wysokie wahania temperatur, a także być odporne na wilgoć w trakcie długotrwałych deszczów. Ponadto są miejscem szczególnie narażonym na powstawanie szkodliwych mostków termicznych, powodujących niekontrolowaną ucieczkę ciepła z mieszkania. Z tego powodu projektanci rezygnują czasami z balkonów i tarasów – tłumaczy Maciej Kowalczyk.

Jeśli nie chcemy rezygnować z balkonu, a przy tym zapewnić wysoki standard energetyczny budynku, warto rozważyć zastosowanie łącznika balkonowego Schöck Isokorb. Redukując mostki cieplne, zapewnia on skuteczną izolację termiczną balkonu, a tym samym pozwala na znaczne obniżenie kosztów ogrzewania nieruchomości.  Schöck Isokorb, dzięki temu, że stanowi dodatkowy element nośny konstrukcji oraz posiada filigranową budowę, oferuje prawie nieograniczone możliwości architektoniczne. Ponieważ jest wbudowywany pomiędzy płytę balkonu a ścianę budynku, zapewnia całkowicie niewidoczne, eleganckie ocieplenie w przeciwieństwie do balkonów obłożonych grubą warstwą izolacji.

Uproszczono procedury przyznawania państwowych dotacji do termomodernizacji budynków. 5 marca Sejm przyjął nowelizację ustawy.

Ustawa przewiduje uproszczenie procedury przyznawania państwowego dofinansowania inwestorom zamierzającym remontować budynki. Po wejściu jej w życie inwestor, który chce remontować budynek z innych środków niż kredyt, na który została przyznana premia termomodernizacyjna lub premia remontowa, będzie mógł złożyć wniosek o przyznanie premii kompensacyjnej do Banku Gospodarstwa Krajowego bezpośrednio, a nie – jak do tej pory – za pośrednictwem banku kredytującego.

Stan termoizolacyjności budynków w Polsce na tle UE

W Polsce istnieje ponad 5 milionów budynków, zarówno mieszkalnych, jak i innego przeznaczenia – szkoły, szpitale, biura, obiekty handlowe itp. W budynkach tych zużywa się około 40% energii wykorzystywanej w całym kraju przez wszystkich odbiorców – w tym również przemysł i transport. Z większości energii zużywanej w budynkach (65 %) korzystają gospodarstwa domowe w budynkach mieszkalnych – dlatego przyjrzymy się bliżej temu sektorowi odbiorców energii.

W budynkach mieszkalnych znajduje się 13 milionów mieszkań. Przeciętna powierzchnia użytkowa mieszkania wynosi 69.8 m2. W przeliczeniu na jedno mieszkanie zużycie energii w 2007 r. wyniosło 59 GJ. Ile to jest 59 GJ energii? Taka ilość energii odpowiada np. 1 600 litrom oleju opałowego czy też – w przybliżeniu – 2,5 tonom węgla. To sporo jak na

(Rysunek 1)

jedno mieszkanie na rok. Gospodarstwa domowe zużywają energię w różnych postaciach. Wszystkie gospodarstwa domowe zużywają energię elektryczną do oświetlenia, zasilania sprzętu AGD i RTV. Największy udział w zużyciu energii w budynkach mieszkalnych ma jednak ogrzewanie mieszkań. Stanowi ono 71,2% wszystkich mieszkaniowych potrzeb energetycznych. Ciepło do ogrzewania albo pobierane jest z sieci ciepłowniczej albo wytwarza się je lokalnie w piecach lub kotłach centralnego ogrzewania, najczęściej opalanych węglem, gazem ziemnym lub olejem opałowym.

Z powyższej statystyki wynika, iż średni wskaźnik zużycia energii na ogrzewanie 1 m2 powierzchni użytkowej mieszkania – uwzględniający budynki stare i nowe – wynosi ok. 170 kWh/m2rok. Jest to wskaźnik dość wysoki, gdy porówna się go ze wskaźnikami innych krajów europejskich oraz weźmie pod uwagę fakt, iż odnosi się on do całej powierzchni użytkowej mieszkań, podczas gdy w rzeczywistości zdarza się, że część tej powierzchni wyłączana jest z ogrzewania zimą. Właściciele domów jednorodzinnych często nie ogrzewają zimą wszystkich pomieszczeń ze względów oszczędnościowych. Gdyby to uwzględnić, realny wskaźnik zużycia energii na ogrzewanie budynków byłby w Polsce wyższy i można szacować, iż sięgałby co najmniej 200 kWh/m2rok. Statystykom umyka również fakt wykorzystywania do ogrzewania przez pewne niezamożne i nieświadome grupy odbiorców, nie tylko drewna , ale również odpadów. Niestety ich spalanie zanieczyszcza powietrze i ma niekorzystny wpływ na zdrowie i środowisko.

Stosunkowo wysokie zużycie energii na ogrzewanie budynków mieszkalnych w Polsce spowodowane jest ich słabą termoizolacyjnością. Inne budynki, jak szkoły, szpitale, itp. znajdują się w podobnym stanie termoizolacyjności jak

(Tablica 1)

budynki mieszkalne.

Choć w ciągu minionych 20 lat ogólny stan termoizolacyjności budynków istotnie się poprawił, w dalszym ciągu dużo jeszcze w tej dziedzinie zostało do zrobienia.

Stan termoizolacyjności budynków w Polsce

Standard energetyczny budynku zależy głównie od dostępnych technologii i wymagań prawnych obowiązujących na etapie jego budowy. Szczególnie dotyczyło to gospodarki centralnie sterowanej, w której nie można było wyjść ponad obowiązujący standard. W Tablicy 1 pokazano historię zmian wymagań prawnych dotyczących termoizolacyjności

(Rysunek 2)

budynków od lat 50-tych do dzisiaj. Wymagania ochrony cieplnej budynków były bardzo liberalne w przeszłości, a technologie energooszczędnego budownictwa nie były dostępne. W efekcie ogrzewanie starych budynków liczących sobie 50 lat i więcej jest z reguły bardzo energochłonne. Budynki młodsze, wybudowane później, z zastosowaniem bardziej nowoczesnych technologii i pod rządami bardziej restrykcyjnych przepisów prawnych zużywają mniej energii na ogrzewanie porównywalnej powierzchni użytkowej budynku. Wielkość zużycia energii w budynkach w zależności od okresu ich powstania, przedstawia Rysunek 2.

Choć prawo wymaga, aby nowo wznoszone budynki były coraz lepiej izolowane cieplnie i coraz bardziej energooszczędne, to zarówno z rachunku ekonomicznego, jak i z doświadczenia wynika, iż przy obecnych cenach energii opłaci się oszczędzać energię do ogrzewania nawet w większym stopniu niż obecnie wymaga prawo (aktualne wymagania prawne przedstawione są w ostatnim wierszu Tablicy 1).

Termoizolacyjność budynków w Polsce na tle innych krajów Unii Europejskiej

W latach 90-tych energochłonność ogrzewania budynków w Polsce należała do najwyższych w UE. Była o ponad 50% wyższa od średniej unijnej. Szczęśliwie, ta niekorzystna sytuacja systematycznie się poprawia. Dzieje się tak zarówno w skutek wprowadzania energooszczędnych technologii budowlanych w nowym budownictwie, jak i dzięki stopniowo przeprowadzanym remontom termomodernizacyjnym budynków starych.

(Rysunek 3)

Polska należy do unijnych liderów poprawy efektywności energetycznej ogrzewania mieszkań. Średni wskaźnik poprawy efektywności ogrzewania budynków w całej UE był pięciokrotnie niższy w tym okresie niż wskaźnik osiągnięty w Polsce. Zawdzięczamy to przede wszystkim temu, że startowaliśmy z bardzo złej pozycji – jeszcze na początku lat 90-tych ogrzewanie budynków w Polsce należało do najbardziej energochłonnych w Europie.

Mimo widocznego postępu ciągle jeszcze mamy sporo do zrobienia w tym zakresie. W dalszym ciągu energochłonność ogrzewania w Polsce jest znacząco wyższa od najlepszych wskaźników europejskich (np. ponad dwukrotnie wyższa niż w Holandii).

Jak dołączyć do najlepszych albo ich przegonić?

(Rysunek 4)

Znaczna część starych budynków pozostaje niewyremontowana. Ściany tych budynków nie zostały ocieplone. Straty ciepła w takich budynkach są duże, a koszty ich ogrzewania wysokie. W Polsce od 1998 roku inwestowanie w przedsięwzięcia termomodernizacyjne wspierane jest finansowo przez państwo. Zasady tego wsparcia określa obecnie Ustawa z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów– w skrócie Ustawa termomodernizacyjna.

Przedsięwzięcie termomodernizacyjne

To przedsięwzięcie mające na celu zmniejszenie zapotrzebowania energii cieplnej, a w szerszym pojęciu, zmniejszenie zużycia energii pierwotnej paliw na cele ogrzewania budynku i przygotowania ciepłej wody użytkowej.

Przedsięwzięcia termomodernizacyjne obejmują zarówno poprawę izolacji cieplnej budynków, jak i poprawę rozwiązań technicznych i funkcjonowania systemów ogrzewania i wentylacji oraz wykorzystanie odnawialnych źródeł energii. Według wspomnianej Ustawy do przedsięwzięć termomodernizacyjnych zaliczamy:

• ulepszenia, w skutek których następuje zmniejszenie zapotrzebowania na energię zużywaną do ogrzewania budynków i podgrzewania wody użytkowej – np.: obłożenie ścian zewnętrznych budynku warstwą izolacji termicznej, wymiana okien, instalacja rekuperatora dla odzysku ciepła ze zużytego powietrza
wentylacyjnego, itp.;

• ulepszenia, w skutek których ulegają zmniejszeniu straty energii pierwotnej w lokalnym źródle ciepła i lokalnej sieci ciepłowniczej – np.: wymiana kotła na nowoczesny, o wysokiej sprawności, jednoczesne wytwarzanie energii elektrycznej wraz z wytwarzaniem ciepła do ogrzewania (wysokosprawna kogeneracja), zastosowanie rur preizolowanych w lokalnej sieci ciepłowniczej, itp.;

• zamianę ogrzewania indywidualnego na sieciowe poprzez przyłączenie budynku do scentralizowanego źródła ciepła i likwidację lokalnego źródła ciepła;

• zastosowanie odnawialnych źródeł energii do ogrzewania budynku i podgrzewania wody użytkowej – np.: montaż na dachu budynku kolektorów słonecznych do zasilania układu podgrzewania wody użytkowej, czerpanie ciepła niskotemperaturowego z gruntu poprzez zastosowanie pompy ciepła, itp.

Pieniądze wydane na termomodernizację zwracają się poprzez mniejsze wydatki na ogrzewanie. Rozmiar termolokaty, a co za tym idzie wielkość oszczędności na kosztach ogrzewania, zależy od zakresu termomodernizacji i od zastosowanych rozwiązań technicznych. Potrzebne działania techniczne, ich koszty i oszczędności na kosztach ogrzewania określa analiza techniczno-ekonomiczna nazywana audytem energetycznym. Lista audytorów energetycznych dostępna jest na stronie www.zae.org.pl.

Audyt energetyczny

Audyt energetyczny stanowi opracowanie określające szczegółowy zakres oraz parametry techniczne i ekonomiczne przedsięwzięcia termomodernizacyjnego. Audyt ma na celu wskazanie optymalnego wariantu przedsięwzięcia termomodernizacyjnego. Optymalne rozwiązanie wybierane jest pod względem oszczędności energii oraz kosztów realizacji. Audyt zawiera założenia do projektu budowlanego dla realizacji przedsięwzięcia termomodernizacyjnego. Audyt energetyczny jest niezbędny podczas ubiegania się podmiotu o kredyt i premię termomodernizacyjną.

Jeśli chcemy skorzystać ze wsparcia finansowego w postaci premii termomodernizacyjnej, audyt energetyczny i zaplanowane przedsięwzięcie termomodernizacyjne musi spełniać wymogi formalne ustawy o wspieraniu przedsięwzięć termomodernizacyjnych i remontów. Zapewni nam to licencjonowany audytor energetyczny.

Premia termomodernizacyjna

Premia termomodernizacyjna ma charakter wsparcia finansowego ze strony państwa dla podmiotów realizujących przedsięwzięcia termomodernizacyjne. Premia jest przyznawana przez Bank Gospodarstwa Krajowego ze środków Funduszu Termomodernizacji i Remontów. Premia stanowi 20% kwoty kredytu przyznanego i wykorzystanego dla sfinansowania przedsięwzięcia termomodernizacyjnego. O premię termomodernizacyjną mogą się ubiegać wszystkie podmioty, bez względu na status prawny. W Ustawie termomodernizacyjnej wszystkich potencjalnych beneficjentów traktuje się na równi – każdy podmiot może ubiegać się o premię termomodernizacyjną, tj. osoby fizyczne, w tym właściciele domów jednorodzinnych, osoby prawne, spółdzielnie mieszkaniowe, wspólnoty mieszkaniowe itp.

Warunkiem otrzymania premii termomodernizacyjnej jest to, aby zrealizowane przedsięwzięcie przyniosło określone w Ustawie oszczędności energii, skutkowało zmniejszeniem kosztów zakupu ciepła lub aby przedsięwzięcie polegało na zastosowaniu odnawialnego źródła energii.

Popularne przedsięwzięcia termomodernizacyjne

Działania najczęściej przeprowadzane przy wsparciu z środków Funduszu Termomodernizacji i Remontów to:

• docieplanie ścian zewnętrznych i stropów,

• wymiana okien,

• wymiana lub modernizacja systemów grzewczych.

Znaczące oszczędności energii można też osiągnąć poprzez odzysk ciepła z powietrza wentylacyjnego. Jednak należy zaznaczyć, że w istniejących budynkach jest to przedsięwzięcie dość kosztowne i często technicznie trudne do zrealizowania. Zawsze warto rozważyć możliwość wykorzystania energii z odnawialnego źródła. Może to być opłacalne zarówno dla inwestora, środowiska i klimatu.

Włączenie powyższych opcji do zakresu termomodernizacji jest ze wszech miar godne polecenia, jeśli tylko jest to opłacalne ekonomicznie. Dla osiągnięcia zamierzonej poprawy efektywności wykorzystania energii, w tym poprawy efektywności ogrzewania budynków, Unia Europejska wprowadziła szereg regulacji prawnych, które określają zakres praw i obowiązków państw członkowskich i indywidualnych podmiotów gospodarczych przy realizacji działań skutkujących zmniejszeniem zużycia energii. Niektóre z tych regulacji bezpośrednio związane są z termomodernizacją budynków. Regulacje unijne stopniowo przenoszone są na grunt prawa polskiego. Razem z oryginalnymi polskimi rozwiązaniami prawnymi – Ustawa o wspieraniu termomodernizacji i remontów – mają doprowadzić do poprawy stanu budynków i ich energooszczędności.

Certyfikaty energetyczne budynków

Przede wszystkim musi być wiadomo, czy budynek jest energooszczędny czy wręcz przeciwnie – energożerny. Tak jak przy kupnie samochodu, zużycie paliwa na 100 km przesądza o kosztach eksploatacji i wolimy, aby nasz samochód spalał jak najmniej paliwa, tak i w przypadku domu, zużycie energii do ogrzewania stanowi o kosztach jego eksploatacji. W przypadku samochodu na ogół dobrze wiadomo, ile on „pali na setkę”, bo to jest napisane w jego charakterystyce technicznej, natomiast w przypadku domów poziom energochłonności tak oczywisty już nie jest. Na oko trudno go ocenić. Stąd powstał pomysł, aby budynkom przydzielać certyfikaty energetyczne pokazujące, jaki jest poziom ochrony cieplnej danego budynku, a co za tym idzie, jakie jest jednostkowe zapotrzebowanie czy też zużycie energii związane z jego ogrzewaniem zimą i ewentualnie chłodzeniem latem. Pomysł ten przeniosła na grunt prawa unijna Dyrektywa w sprawie charakterystyki energetycznej budynków (Energy Performance of Buildings Directive 2002/91/WE. – w skrócie Dyrektywa EPBD). Dyrektywa EPBD została wdrożona i obowiązuje w Polsce od 1 stycznia 2009 roku, nakładając od tego czasu na wynajmującego, bądź sprzedającego budynek lub choćby znajdujący się w nim lokal, obowiązek przedstawienia świadectwa charakterystyki energetycznej budynku. Konieczne jest sporządzenie takiego świadectwa nie tylko dla nowych budynków, ale też dla tych, w których charakterystyka energetyczna w wyniku przebudowy, remontu lub termomodernizacji uległa zmianie.

Od 1 stycznia 2009 r. świadectwa charakterystyki są obowiązkowe dla każdego budynku oddawanego do użytkowania oraz budynku podlegającemu zbyciu lub najmowi, a także w przypadku, gdy w wyniku przebudowy lub remontu budynku uległa zmianie jego charakterystyka energetyczna.

Przepisów tych nie stosuje się jedynie do budynków:
- podlegających ochronie na podstawie przepisów o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami;
- używanych jako miejsca kultu i do działalności religijnej;
- przeznaczonych do użytkowania w czasie nie dłuższym niż 2 lata;
- niemieszkalnych służących gospodarce rolnej;
- przemysłowych i gospodarczych o zapotrzebowaniu na energię nie większym niż 50 kWh/(m2·rok);
- mieszkalnych przeznaczonych do użytkowania nie dłużej niż 4 miesiące w roku;
- wolnostojących o powierzchni użytkowej poniżej 50 m2.
Zgodnie z art. 57 ust. 1 pkt 7 ustawy – Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 Nr 156 poz. 1118 z późn. zm.) inwestor jest obowiązany pozyskać świadectwo charakterystyki energetycznej budynku i dołączyć je do zawiadomienia o zakończeniu budowy lub wniosku o udzielenie pozwolenia na użytkowanie wraz z innymi wymaganymi dokumentami.

Zgodnie z art. 5 ust. 4 i 5 ustawy w przypadku budynku z lokalami mieszkalnymi lub częściami budynku stanowiących samodzielną całość techniczno-użytkową, przed wydaniem lokalu mieszkalnego lub takiej części budynku osobie trzeciej, sporządza się świadectwo charakterystyki energetycznej lokalu mieszkalnego lub części budynku, przy czym w przypadku budynków ze wspólną instalacją ogrzewczą świadectwo charakterystyki energetycznej, sporządza się wyłącznie dla budynku.

W przypadku gdy budynek lub lokal mieszkalny podlega zbyciu lub wynajmowi to zgodnie z art. 63a ust. 1 i 2 odpowiednio nabywcy lub najemcy powinno być udostępnione świadectwo charakterystyki energetycznej, o ile jest ono wymagane przepisami ustawy. Z uwagi na to, iż nie przewidziano sankcji karnej w przypadku braku przedłożenia świadectwa charakterystyki energetycznej budynku, lokalu mieszkalnego lub części budynku stanowiącej samodzielną całość techniczno-użytkową, to czy świadectwo charakterystyki energetycznej będzie udostępnione czy też nie, w praktyce zadecydują relacje rynkowe a nie przymus administracyjny.

Wraz z rozpoczęciem sezonu
grzewczego powraca temat ocieplenia budynków. Zwłaszcza, że w Funduszu
Termomodernizacji i Remontów – na wykorzystanie czeka kilka milionów
złotych specjalnych premii.

Miliony na docieplenia

Celem Funduszu jest pomoc finansowa inwestorom, realizującym
przedsięwzięcia termomodernizacyjne oraz remonty budynków mieszkalnych.

Zgodnie z nowymi przepisami, obowiązującymi od marca 2009 roku, po
zakończeniu modernizacji inwestor może otrzymać z budżetu państwa
dofinansowanie stanowiące 20 proc. kwoty zaciągniętego kredytu. Wartość premii nie
może być jednak wyższa niż 16 proc. kosztów inwestycji oraz przekraczać
dwukrotności przewidywanych rocznych oszczędności na energię. Przykładowo
jeśli koszt inwestycji stanowi 50 tys. zł i kredyt ma pokryć 100 proc.
tego wydatku, premia wyniesie 8 tys. pod warunkiem, że koszt ogrzewania
zmaleje co najmniej o 4 tys. zł.

Nowa ustawa nie określa wymogów dotyczących okresu kredytowania i
wysokości minimalnego wkładu własnego. Wcześniej trzeba było samemu
sfinansować 20 proc. kosztów inwestycji i spłacić kredyt maksymalnie
przez 10 lat. Do tego nowa premia modernizacyjna jest zwolniona z
podatku dochodowego.

Jak dostać premię?

O pieniądze z Funduszu Termomodernizacji i Remontów mogą starać się
osoby, które na planowane prace zaciągnęły kredyt bankowy. Wsparcie
musi być przeznaczone na modernizację domu, która zmniejszy roczne zapotrzebowanie na energię w tym m.in. na ocieplanie budynku.

– Odpowiednio przeprowadzona termomodernizacja poprawia komfort cieplny wewnątrz budynku oraz zmniejsza koszty ogrzewania – zapewnia Tomasz Zembrowski z firmy Baumit.

Warunkiem koniecznym ubiegania się o premię jest przedstawienie audytu energetycznego, czyli dokumentu, który informuje nas o tym, co należy zrobić aby podnieść standard cieplny budynku.

O dofinansowanie mogą ubiegać się wszyscy inwestorzy
bez względu na status prawny w tym: spółdzielnie mieszkaniowe i spółki
prawa handlowego, gminy  oraz osoby fizyczne, w tym właściciele domów
jednorodzinnych, wspólnoty mieszkaniowe.

Lista banków, które podpisały umowę o współpracy z Bankiem Gospodarstwa Krajowego w zakresie udzielania kredytów na realizację przedsięwzięć termomodernizacyjnych z premią termomodernizacyjną:

- Bank Gospodarki Żywnościowej S.A. w Warszawie tel. (022) 860 42 50
- Bank Handlowy w Warszawie S.A. tel. (022) 830 02 02
- Bank Ochrony Środowiska S.A. z siedzibą w Warszawie tel. (0 22) 850-87-35
- Bank Pocztowy S.A.z siedziba w Bydgoszczy tel. (052) 349 91 00
- Bank Przemysłowo-Handlowy PBK S.A. z siedzib± w Krakowie tel. (012) 618 61 85
- Bank Rozwoju Eksportu S.A. z siedzibą w Warszawie tel. (0 22) 637-21-67 (68)
- ING Bank Śląski S.A.z siedzibą w Katowicach tel. (032) 255 11 28
- Millennium Bank S.A. z siedzibą w Gdańsku tel. (0 58) 30-79-558
- Gospodarczy Bank Wielkopolski S.A. w Poznaniu tel. (061) 85 62 400, (0 71) 372-33-23
- Krakowski Bank Spółdzielczy S.A. z siedzibą w Krakowie tel. (0 12) 428-62-31
- Kredyt Bank S.A. z siedzibą w Warszawie tel. (022) 634 54 51
- LG Petro Bank S.A. z siedzibą w Łodzi tel. (0 42) 681-90-60
- Mazowiecki Bank Regionalny S.A. z siedzibą w Warszawie tel. (022) 663 40 25
- Pomorsko-Kujawski Bank Regionalny S.A. z siedzibą w Bydgoszczy tel. (052) 323 52 00
- Bank Polskiej Spółdzielczosci S.A. w Warszawie, brak infolinii
- Bank Zachodni WBK S.A. w Poznaniu tel. (0-61) 856 41 20

(źródło SSO)

Producenci prześcigają się w
coraz to nowszych i lepszych produktach do ociepleń. Warto zwrócić
uwagę na całościowe systemy, dzięki którym oszczędzamy czas oraz mamy
gwarancję, że dom zostanie ocieplony na najwyższym poziomie.

Kompleksowe systemy dociepleń budynków bazują na dwóch rodzajach
warstwy izolacyjnej – styropianie lub na wełnie mineralnej. Styropian
jest rozwiązaniem tańszym i wciąż najczęściej wykorzystywanym przy
pracach ociepleniowych. Natomiast systemy oparte na wełnie mineralnej
odznaczają się dobrą paroprzepuszczalnością i są niepalne. Systemy
ociepleń ze względu na zastosowaną warstwę izolacyjną – styropian lub
wełnę mineralną, odznaczają się innymi cechami.

Na co zwrócić uwagę przy wyborze systemu

Przede wszystkim istotną kwestią jest niepalność produktów i
komponentów stosowanych do dociepleń budynków, co zwiększa poziom
bezpieczeństwa. W następnej kolejności liczy się odporność na wilgoć,
grzyby i glony, ponieważ system podatny na ich działanie nie będzie
spełniał dobrze swoich funkcji termoizolacyjnych. Systemy ociepleniowe
powinny być komponowane z produktów pochodzących od tego samego
producenta, gdyż tylko wtedy mamy pewność, że poszczególne warstwy będą
ze sobą współpracować, a nam dadzą gwarancję niezmienności ich
parametrów przez długi czas.

Na rynku jest już dostępny system kompleksowy, który daje nam
możliwość łączenia oraz krzyżowania poszczególnych elementów systemu –
Tytan Professional EOS.

Czym jest System Ociepleń Tytan EOS:

Tytan Professional EOS to kompleksowy system ociepleń ścian
zewnętrznych. Teraz sami możemy zadecydować, jakie cechy nadać
ociepleniu. W ramach Tytan Professional EOS mamy do wyboru trzy
komplementarne systemy: ELASTYCZNY / wytrzymały, ODDYCHAJĄCY / naturalny i SAMOCZYSZCZĄCY / perlisty.

W skład każdego systemu wchodzą:

• zaprawa klejowo-szpachlowa do przyklejania styropianu i zatapiania siatki
• grunt do sytemu
• tynk cienkowarstwowy
• farba elewacyjna

W dwóch systemach (Elastycznym/wytrzymałym i
Samoczyszczącym/perlistym) materiałem izolacyjnym jest styropian,
natomiast wełna mineralna jest elementem systemu
Oddychającego/naturalnego. W zależności od cech, jakie chce się
uzyskać, w technologii produkcji danego systemu używa się kombinacji
specjalistycznych składników o optymalnie dobranych parametrach.
Pozwala to osiągnąć przez system przypisane mu cechy, tj. elastyczny i
wytrzymały; oddychający i naturalny, samoczyszczący i perlisty.

Ocieplenie z Systemem Ociepleń Tytan EOS – to takie proste.

1. Przyklejanie warstwy izolacyjnej – przygotowanie podłoża

Podłoże powinno być stabilne, równe, nośne, suche, oczyszczone z
warstwy kurzu, brudu, wapna, oleju, tłuszczu, wosku, i resztek farb
olejnych i emulsyjnych. Stare, kredujące i pylące podłoża oraz podłoża
o dużej nasiąkliwości należy zagruntować preparatem gruntującym Grunt
TYTAN LUB GRUNT do systemów Elastyczny. Gruntowanie należy wykonać
również w przypadku, gdy podłoże stanowi np. słabsze tynki cementowe i
cementowo-wapienne, jak również w przypadku murów z betonu komórkowego
lub pustaków żelbetowych. Należy sprawdzić przyczepność istniejących
tynków i powłok malarskich. Tynki i farby o złej przyczepności tzw.
„głuche” usunąć, a wszelkie nierówności i ubytki większe niż 20 mm
uzupełnić.

2. Przygotowanie zaprawy – zaprawa klejowa do przyklejania styropianu E

Zaprawę
klejową przygotowujemy przez wsypanie całej zawartości worka (25 kg) do
odmierzonej dokładnie ilości (5,5 litra) czystej i chłodnej wody i
wymieszanie za pomocą wiertarki z mieszadłem, aż do uzyskania
jednorodnej konsystencji bez grudek . W przypadku równych i gładkich
podłoży, zaprawę nanosimy po całej powierzchni płyty termoizolacyjnej
przy pomocy pacy ząbkowanej 8 – 12 mm tak, aby po przyklejeniu tworzyła
warstwę o grubości 2 – 5 mm. Na podłożach nierównych przyklejamy płytę
metodą pasmowo-punktową. Polega ona na naniesieniu zaprawy kielnią po
obwodzie płyty wzdłuż jej krawędzi pasem o szerokości około 3 – 5 cm i
dodatkowo na środku płyty należy nałożyć od 3 do 6 placków zaprawy tak,
aby w sumie zaprawa pokrywała, co najmniej 40% powierzchni płyty. Po
wstępnym stwardnieniu zaprawy (po ok. 2 dniach), płyty należy
przeszlifować papierem ściernym i przymocować dodatkowo specjalnymi
łącznikami mechanicznymi w ilości minimum 4 szt./m2, a wzdłuż krawędzi
budynku minimum 8 szt./m2

3. Wykonanie warstwy zbrojnej – zaprawa klejowo-szpachlowa do przyklejania styropianu i zatapiania siatki E.

Po
związaniu zaprawy klejowej (po ok. 2 dniach) jeżeli są nierówności,
płyty należy szlifować papierem ściernym do momentu wyrównania
powierzchni. Przygotowujemy zaprawę przez wsypanie całej zawartości
worka (25 kg) do odmierzonej dokładnie ilości (5,5 litra) czystej i
chłodnej wody i wymieszanie za pomocą wiertarki z z mieszadłem, aż do
uzyskania jednorodnej konsystencji bez grudek. Na odpowiednio
przygotowanej powierzchni płyt styropianowych należy nanieść gotową
zaprawę, rozprowadzając ją stalową pacą zębatą, na grubość 2 – 3 mm i
zatopić w niej siatkę zbrojoną z włókna szklanego.

Siatkę zaleca się zatapiać pionowo z zachowaniem zakładów 10 cm i
zaszpachlować na gładko. Następnie nanieść drugą warstwę zaprawy o
grubości ok. 1 mm tak, aby siatka była całkowicie niewidoczna.

4. Gruntowanie podłoża – grunt do systemu E

Po ok. 2 dniach od nałożenia zaprawy klejowo szpachlowej możemy
gruntować. Podkład gruntujący nanosimy równomiernie na powierzchnię za
pomocą pędzla, wałka lub przez natrysk mechaniczny.

5. Wykonanie wyprawy tynkarskiej – tynk cienkowarstwowy E

Tynk nakładamy warstwą o grubości ziarna kruszywa, przy pomocy
gładkiej pacy ze stali nierdzewnej. Nadmiar materiału należy ściągnąć z
powrotem do wiadra i przemieszać. Strukturę tynku uzyskuje się poprzez
zacieranie pacą z tworzywa sztucznego. Powstałą powierzchnię warstwy
zacieramy na mokro do uzyskania żądanej faktury. Zaciera się ruchami
okrężnymi w jedną stronę (faktura „baranek) lub ruchami okrężnymi,
pionowymi, poprzecznymi (faktura „kornik”) w zależności od oczekiwanego
układu rys.

Zaciera się ruchami okrężnymi w jedną stronę (faktura „baranek) lub
ruchami okrężnymi, pionowymi, poprzecznymi (faktura „kornik”) w
zależności od oczekiwanego układu rys. Materiał należy nakładać metodą
„mokre na mokre”, nie dopuszczając do zaschnięcia zatartej partii przed
naciągnięciem kolejnej. W przeciwnym razie miejsce tego połączenia
będzie widoczne. Przerwy technologiczne należy z góry zaplanować (np. w
narożnikach i załamaniach budynku).

6. Malowanie elewacji – farba elewacyjna SO

Farbę
należy nanosić na odpowiednio przygotowane wcześniej podłoże dwukrotnie
za pomocą pędzla, wałka lub przez natrysk mechaniczny. Farbę nanosimy w
ilości zapewniającej uzyskanie jednolitej i równomiernej powłoki.
Pomiędzy nakładaniem kolejnych warstw trzeba zachować co najmniej 6
godzinne przerwy technologiczne. Kolejną warstwę należy nakładać
stosując metodę „na krzyż”, pamiętając o zachowaniu dla danej warstwy
jeden kierunek nakładania. Należy również z góry zaplanować przerwy
technologiczne podczas malowania np. w narożnikach i załamaniach
budynku, na styku kolorów itp. Na jednej płaszczyźnie prace należy
prowadzić bez przerw, w sposób ciągły, stosując technologię „mokre na
mokre”, unikając przerw w pracy. Aby uniknąć różnic w odcieniach barw
należy na jedną płaszczyznę stosować farbę z tej samej serii
produkcyjnej.

Działając zgodnie z tymi wskazówkami ocieplimy nasz dom jak należy,
a dzięki temu ciepło pozostanie w pomieszczeniach – na długą zimę i
długie lata.

Prawidłowa termoizolacja ścian
zewnętrznych poprawia jakość życia mieszkańców oraz jest kluczem do
uzyskania certyfikatu jak najwyższej klasy energetycznej budynku. Poza
tym ocieplenie nie tylko chroni dom przed utratą ciepła, a ściany przed
wpływem czynników zewnętrznych – pogodą, uszkodzeniami mechanicznymi
czy rozwojem mikroorganizmów. To także sposób na elegancki i ciekawy
wygląd elewacji, która wyróżni dom z otoczenia.

Po zainstalowaniu na ścianach płyt
termoizolacynych (ze styropianu lub wełny mineralnej) należy nałożyć
kolejne powłoki, które z jednej strony zapewnią trwałość systemu
ocieplenia, zaś z drugiej dadzą wymarzony efekt estetyczny.
Podczas prac warto pamiętać o trzech istotnych elementach. Są to:

• Po pierwsze – staranne wykonanie warstwy bazowej,

• Po drugie – wybór odpowiedniego tynku,

• Po trzecie – zabezpieczenie systemu ocieplenia.

Warstwa bazowa – źródło trwałości

Warstwa bazowa to po prostu siatka z
włókna szklanego zatopiona w zaprawie klejącej na powierzchni płyt
termoizolacyjnych. Stanowi ona bardzo ważną ochronę zarówno dla płyt,
jak i całego systemu ociepleniowo-tynkarskiego oraz odpowiada za jego
trwałość i odporność przed wszelkimi uszkodzeniami. Dlatego warstwę
bazową trzeba wykonać z wysokiej jakości materiałów – zaprawy klejącej
i siatki. Produkty powinny zapewniać jak najwyższą elastyczność.

Ważny jest właściwy tok prac. Warstwę bazową wykonuje się nie
wcześniej niż po 24 godzinach od montażu termoizolacji. Na płyty
nakłada się równomierną warstwę kleju, po czym przykłada pas siatki.
Ruchami pacy, od środka pasa ku brzegom, zatapia się siatkę w całości,
pośrodku warstwy kleju o grubości zalecanej przez producenta systemu
ociepleń. Warto pamiętać o tej zasadzie – warstwa bazowa o
nieodpowiedniej grubości lub ze źle zatopioną siatką znacząco zmniejsza
swe właściwości.

Jacek W. Kulig, dyrektor techniczny Dryvit Systems, ostrzega: – Kardynalnym
błędem jest rozpięcie siatki na ścianie, a następnie nakładanie kleju!
Taka metoda pracy dyskwalifikuje wykonawców. Co gorsza, tak wykonana
warstwa bazowa nie spełnia swoich zadań – trzeba ją usunąć i wykonać od
nowa, w prawidłowy sposób.
Starannie trzeba wykonać wszelkie detale. Dotyczy to np. narożników
otworów okiennych, w których należy zatopić ukośne siatki, czy
poprawnego założenia wymaganych uszczelnień.

Tynk – do wyboru, do koloru

Końcowy etap to nadanie elewacji upragnionego wyglądu. Można go
uzyskać za pomocą tradycyjnych tynków i farb akrylowych, silikonowych,
silikatowych i mineralnych w dowolnym kolorze. Innym sposobem jest
wybór nowatorskich tynków i farb specjalnych o ciekawej strukturze.

Wierzchnie wyprawy tynkarskie nakłada się po dokładnym wyschnięciu
warstwy bazowej, oczekując co najmniej dobę (zależnie od warunków
atmosferycznych). Należy ściśle przestrzegać zaleceń producenta co do
sposobów i technik aplikacji tynków oraz właściwych temperatur i
wilgotności podłoża i otoczenia. Trzeba unikać pracy w pełnym słońcu, a
także chronić tynkowane ściany przed deszczem i wilgocią – w trakcie
aplikacji oraz przez 24-48 godzin po jej zakończeniu. Najlepiej, gdy
prace powierza się doświadczonym i wykwalifikowanym wykonawcom,
przeszkolonym przez producenta systemów ociepleniowo-tynkarskich.

Ocieplenie pod ochroną

Podczas ocieplania domu nie wolno zapomnieć o ochronie układu
ociepleniowo-tynkarskiego przed zniszczeniem. Niezbędne jest
zabezpieczenie wszystkich jego krawędzi: dolnej (przy cokole), na
stykach z innymi materiałami elewacyjnymi, przy ramach okien, na styku
ściany z płaszczyzną konstrukcji dachu, itd. Najlepszą metodą jest
wywinięcie i zatopienie w kleju siatki zbrojącej oraz zastosowanie
odpowiednich profili albo listew na wszystkich skrajnych krawędziach
systemu. Dzięki temu płyty termoizolacji są w całości dobrze chronione
przed wilgocią, brudem, porostami.

Konieczne jest także wykonanie właściwych uszczelnień oraz obróbek
blacharskich (m.in. parapety, czapki murów attykowych). Prace te należy
wykonać natychmiast po zakończeniu prac tynkarskich tak, by od początku
system ociepleniowy nie był narażony np. na szkodliwe czynniki
atmosferyczne.

– Pozbawienie systemu docieplenia takiej ochrony porównać można
do zostawienie cennego kabrioletu na deszczową jesienną noc bez
zamkniętego dachu! – przestrzega Jacek W. Kulig.

Warto także zadbać o dodatkowe zabezpieczenia, które dają grunty i
farby ochronne. Jest to szczególnie ważne w czasie prac prowadzonych
jesienią lub po wstrzymaniu cyklu budowy na okres zimy. W tym ostatnim
wypadku należy wykonać szczelną warstwę bazową i zagruntować ją, a z
aplikacją tynku poczekać do wiosny.

– EAE jest forum współpracy krajowych stowarzyszeń. Wśród założycieli są przedstawiciele  organizacji z Austrii, Belgii, Czech, Francji, Holandii, Niemiec, Polski, Słowacji, Szwajcarii, Wielkiej Brytanii i Włoch. EAE uczestniczy, jako obserwator, w sesjach roboczych EOTA. Czynione są starania o przystąpienie do CEN – mówi Jacek W. Kulig, prezes Stowarzyszenia na Rzecz Systemów Ociepleń.

Aktywna działalność w EAE jednym z elementów nowej strategii polskiego stowarzyszenia. Prezes SSO podkreśla, że międzynarodowe projekty dostarczają kolejnych sposobów promowania kompletnych systemów dociepleń jako gwarancji jakości i trwałości elewacji budynków.

– W Polsce mamy w tej dziedzinie jeszcze wiele do zrobienia. Odbiorcy często nie wiedzą, że tylko kompletne i prawidłowo wykonane systemy ociepleń ETICS, które uzyskały certyfikaty akredytowanych instytutów badawczych, zapewniają odpowiedni standard oraz bezpieczeństwo docieplenia. Rolą SSO jest upowszechnienie tej wiedzy wśród wszystkich uczestników procesu budowlanego oraz wpływanie na kształt regulacji prawnych dotyczących rynku budowlanego – stwierdza Jacek W. Kulig.

SSO podejmuje inicjatywy skierowane do projektantów, wykonawców i inwestorów oraz do urzędów i inspektoratów, wspierające rozwój branży dociepleń.

– Stowarzyszenie działa  na rzecz prawidłowego wytwarzania i dystrybucji materiałów ociepleniowych. Chcemy przyczynić się również do podniesienia kultury wykonawstwa ETICS. Planujemy m.in. cykl seminariów dla projektantów i inwestorów, programy szkoleniowe dla wykonawców, uruchomienie infolinii z doradztwem technicznym  oraz świadczenie usług eksperckich – zapowiada prezes SSO.