Przykład możliwości systemu

Projekt oparty na systemie SignalNET może zapewnić takie możliwości jak: – transmisja sygnałów satelitarnych i telewizyjnych, umożliwiająca odbiór w każdym pomieszczeniu, dowolnego programu telewizji naziemnej, – możliwość podłączenia w każdym pomieszczeniu tunera satelitarnego do odbioru z 2 satelitów, – transmisję do wszystkich pomieszczeń programu płatnej platformy lub dowolnego programu satelitarnego (z pomieszczenia, w którym znajduje się zwrotny przewód koncentryczny), – transmisję programu z DVD, odtwarzacza divix, itp. (z pokoju, w którym znajduje się koncentryczny przewód zwrotny), – możliwość podpięcia telewizji kablowej do wszystkich pomieszczeń poprzez doprowadzenie sygnału do skrzynki domNET lub Dipol. – możliwość podłączenia telefonu i Internetu w każdym pomieszczeniu. – współpracę telefonów z domofonem, – współpracę instalacji telewizyjnej z wideodomofonem (dzwoniący na ekranie telewizora, otwieranie drzwi pilotem) – możliwość uruchomienia sieci komputerowej, niezależnie od sposobu doprowadzenia sygnału (zarówno od strony piwnicy, jaki i od strony anteny – instalacje bezprzewodowe) – możliwość zainstalowania kamery monitorującej wraz z zapisem obrazu bez dodatkowych instalacji kablowych.

Pytania i odpowiedzi Czy można wykonywać instalację "podwójnej gwiazdy" rozprowadzając wszystkie sygnały z górnej części budynku? Tak, warunkiem zapewnienia uniwersalności instalacji jest wykonanie: – "podwójnej gwiazdy" do rozprowadzania sygnałów, – połączenia "góra – dół" – zlokalizowanie punktu krosowania sygnałów do połączenie instalacji i ewentualnego modyfikowania. Nie ma znaczenia skąd będzie się zaczynała instalacja "podwójnej gwiazdy" Jeśli praktyka uzasadnia wykonanie tylko jednego punktu krosowania np. na strychu lub na parterze to nie narusza to wyżej wymienionych zasad. Wtedy sygnały dochodzące do dolnej części budynku należy za pomocą połączenia "góra – dół" przesłać do punktu krosowania. Gorszym rozwiązaniem jest umieszczenie punktu wyłącznie na dole – należy wtedy przeciągnąć 9 przewodów koncentrycznych od anten na przez kanał "góra – dół". Jest to trudne montażowo, a dodatkowo długie przewody będą zbierały zakłócenia (wzmacniacz zawsze powinien być blisko anteny). Czy można stosować inne gniazda do wyprowadzenia sygnałów do odbiorników? Oczywiście, zależy to od wskazań inwestora. Jeśli wymaga tego estetyka lub warunki montażowe, praktyka instalatora powinna podpowiedzieć odpowiednie rozwiązania. Szczególnie ważne jest położenie dobrej jakości kabli. Stanowią one niewielki koszt, a są trudne do wymiany. Nie ma tego problemu z urządzeniami aktywnymi, tutaj problemem jest ich awaryjność. zarówno kable jak i urządzenia aktywne zostały dobrane pod kątem wysokiej jakości.

II Etap inwestycyjny – instalacja urządzeń aktywnych.

Ten etap powinien być wykonany przez fachowego instalatora, posiadającego odpowiednią wiedzę w zakresie doboru urządzeń aktywnych i biernych, oraz mającego dostęp do urządzeń pomiarowych umożliwiających prawidłowe uruchomienie instalacji. Zaleca się stosowanie sprawdzonego sprzętu, w szczególności mogą to być: – Rozgałęźniki i odgałęźniki "Signal" R60102 – R602820 – Multiswitch MS-952 (dla 4 gniazd) R70952 (dla 8 gniazd dodać multiswitch przelotowy R70951 wraz z zasilaczem ZS18/1000 R71470) – Wzmacniacz antenowy do telewizji naziemnej HS-013 R82010 lub CA-215 R90461 – Modulator MT-11P R871711 umożliwia wprowadzenie do instalacji antenowej sygnału z DVD VCR, tunera Sat, kamery CCTV – SignalLink R93109 umożliwia sterowanie dowolnymi urządzeniami audio-video, posiadającymi pilota podczerwieni (DVD, VCR, tuner Sat) z innych pomieszczeń – Domofony Sprzęt do instalacji domofonowej – polecamy domofony firmy Alcad Sprzęt do instalacji telefonicznej- dobór indywidualny – polecamy: – centrala telefoniczna Slican PMS-08 – bramotel CBRA1 Sprzęt do instalacji komputerowej – dobór indywidualny. Zabezpieczenia – Instalacji antenowej R48602 – Instalacji komputerowej J2820 – Instalacji zasilającej 220 V P1315

Schematy instalacji możliwych do wykonania dzięki okablowaniu SignalNET

SCHEMAT INSTALACJI TV NAZIEMNEJ W DOMKU JEDNORODZINNYM

Oto podstawowy schemat instalacji w domku jednorodzinnym. Instalacja umożliwia odbiór dowolnego programu naziemnego w każdym gniazdku antenowym. Anteny i zwrotnica zamontowane na dachu, wzmacniacz i rozgałęźnik na strychu. Instalacja umożliwia rozwój i podłączenie w przyszłości tunerów satelitarnych. Należy zwrócić uwagę w czasie budowy lub remontu domu na doprowadzenie przewodów do wszystkich punktów, gdzie przewidujemy zainstalowanie gniazdek antenowych. Warto wtedy położyć dobry przewód satelitarny aby za kilka lat nie trzeba było go wymieniać. Wszystkie przewody doprowadzamy do jednego miejsca na strychu gdzie będą one połączone ze sobą rozgałęźnikami lub odgałęźnikami.

SCHEMAT INSTALACJI TV NAZIEMNEJ I SATELITARNEJ W DOMKU JEDNORODZINNYM

Oto schemat instalacji w domku jednorodzinnym zbudowany na bazie schematu podstawowego powiększony o tuner satelitarny. Instalacja umożliwia odbiór dowolnego programu naziemnego w każdym gniazdku antenowym oraz jednego programu satelitarnego we wszystkich gniazdkach. Program satelitarny można zmieniać z każdego miejsca w domu gdzie zainstalowano przedłużacz pilotów. Anteny i zwrotnica zamontowane na dachu, wzmacniacz, tuner satelitarny, sumator i rozgałęźnik na strychu. Tuner można zamontować w jednym z pokoi ale trzeba przewidzieć doprowadzenie dodatkowego przewodu od tunera do sumatora na strychu. Instalacja umożliwia rozwój i podłączenie w przyszłości dodatkowych tunerów satelitarnych i monitoringu.

SCHEMAT INSTALACJI TV NAZIEMNEJ I SATELITARNEJ Z MONITORINGIEM W DOMKU JEDNORODZINNYM

Oto schemat instalacji w domku jednorodzinnym zbudowany na bazie schematu podstawowego powiększony o tunery satelitarne z podglądem posesji. Instalacja umożliwia odbiór dowolnego programu naziemnego w każdym gniazdku antenowym, jednego programu satelitarnego z pakietu Polsatu 2C, jednego programu satelitarnego z pakietu Cyfry+ oraz podgląd posesji z kamery TV (lub kilku kamer) we wszystkich gniazdkach. Programy satelitarny można zmieniać z każdego miejsca w domu gdzie zainstalowano przedłużacz pilotów – w tym przypadku PowerLink. Anteny i zwrotnica zamontowane na dachu, wzmacniacz, tunery satelitarne, sumator i rozgałęźnik na strychu. Tunery można zamontować w jednym z pokoi ale trzeba przewidzieć doprowadzenie dodatkowego przewodu od tunerów do sumatora na strychu. Instalacja umożliwia rozwój i podłączenie w przyszłości kolejnych tunerów satelitarnych i większej ilości kamer do monitoringu.

SCHEMAT INSTALACJI TV NAZIEMNEJ I SATELITARNEJ NA MULTISWITCHU W DOMKU JEDNORODZINNYM

Oto schemat instalacji w domku jednorodzinnym zbudowany na bazie multiswitcha 9-wejściowego. Instalacja umożliwia odbiór dowolnego programu naziemnego w każdym gniazdku antenowym, oraz dowolnego programu satelitarnego z tunera satelitarnego dołączonego do danego gniazdka TV-Sat oraz podgląd posesji z kamery TV we wszystkich gniazdkach. Zaletą instalacji jest możliwość oglądania w każdym pokoju innego programu satelitarnego wadą zaś cena ponieważ trzeba kupić tyle tunerów satelitarnych ile odbiorników TV. Należy zwrócić uwagę w czasie budowy lub remontu domu na doprowadzenie przewodów do wszystkich punktów, gdzie przewidujemy zainstalowanie gniazdek antenowych.

Okabluj swój dom

Wznosząc budowle każdy inwestor zaczyna od fundamentów. Myśląc o wyposażeniu budynku trzeba zacząć od okablowania. Projektując instalację energetyczną należy równolegle z nią tworzyć okablowanie niskonapięciowe: telefoniczne, komputerowe, sygnałów TV Sat, domofonowe.

Coraz częściej developerzy decydują się na wykonanie okablowania w systemie SignalNET – pozostawiając dobór urządzeń aktywnych indywidualnym wymaganiom i zamożności klienta.

Jak prawidłowo okablować dom?

Już w fazie projektowania i wykonywania robót murarskich należy uwzględnić warunki konieczne do późniejszego wykonania okablowania przez instalatora .
Kanony wykonywania instalacji
- "podwójna gwiazda"
- połączenie: góra – dół
- punkty krosowe (strych, piwnica)

Ze skrzyni domNET rozprowadzamy gwiaździście po dwa przewody typu skrętka. Ze skrzyni TV Sat rozprowadzamy gwiaździście kabel satelitarny. Obie skrzynie łączymy dwoma przewodami satelitarnymi i dwoma typu skrętka. Z salonu prowadzimy do skrzyni TV Sat dodatkowy przewód satelitarny.

"Podwójna gwiazda"

W systemie SignalNET dystrybuowane są sygnały:
- telewizyjny – od góry budynku (strychu)
- telefoniczne, komputerowe i domofonowe – od dołu.

Stąd pojęcie "podwójnej gwiazdy", czyli takiego rozprowadzania przewodów, aby ich początek stanowił punkt przyłączania urządzeń (gniazdo), a koniec punkt łączenia (krosowania) na strychu lub w piwnicy.

Ilość kabli:
- po dwa kable typu skrętka do każdego pomieszczenia. "Gwiazda" – mająca swój początek w dolnej skrzyni krosowej – domNet.
- jeden kabel koncentryczny do każdego pomieszczenia. Wyjątek stanowią pomieszczenia, w których będą znajdować się źródła sygnału np. odtwarzacz DVD, kamera analogowa CCTV itpwymagają one doprowadzenia dwóch kabli. "Gwiazda" mająca swój początek w skrzyni krosowej – TV Sat.

Połączenie góra – dół.

Istotne jest zapewnienie połączenia pomiędzy sygnałami dochodzącymi do dolnej i górnej częsci budynku. Kanał łączący piwnicę ze strychem, powinien umożliwiać łatwą wymianę lub dołożenie przewodu (rurki Peschla nie sprawdzają się w praktyce). O ile rozprowadzanie przewodów w poziomie jest stosunkowo proste, to przewiercanie stropów sprawia problemy, natomiast w przyszłości możliwe jest zastąpienie kabla koncentrycznego i skrętki przez światłowody. W takim kanale należy położyć dwa kable typu skrętka i dwa kable koncentryczne.

Punkty krosowe.

Mogą to być tablice lub skrzynie elektryczne, jednak ze względu na ochronę urządzeń i przygotowanie do pełnionej funkcji polecamy specjalne skrzynie montażowe typu domNet i TV Sat.

Okablowanie budynku, w fazie budowy, stanowi niewielki koszt w stosunku do całej inwestycji, zwłaszcza, że system SignalNET jest przewidziany do budowy dwuetapowej:
- I Etap inwestycyjny – położenie okablowania i gniazd
- II Etap inwestycyjny – instalacja urządzeń aktywnych, która może być rozłożona w czasie, w zależności od potrzeb klienta

DIPOL www.dipol.com.pl

Dlaczego warto zbudować nowoczesną instalację antenową?
Jeszcze kilka lat temu oferta telewizji sprowadzała się do nadawania dwóch programów, zaś instalację u odbiorcy stanowiła antena zamocowana na balkonie i połączona przewodem z odbiornikiem telewizyjnym. Od tego czasu liczba programów znacznie wzrosła, rozwinęła się technika przekazu satelitarnego i kablowego. Prawdziwa rewolucja w tej dziedzinie jest jednak dopiero przed nami. Dzięki instalacji telewizyjnej możliwe będzie korzystanie z Internetu, prowadzenie rozmów telefonicznych, monitorowanie alarmów, odczytywanie liczników (energii, gazu, wody), dokonywanie zakupów – część tych usług jest już oferowana przez sieci kablowe w Polsce.

Nowoczesna instalacja
Od współczesnych instalacji antenowych wymaga się, aby były nie tylko niezawodne i funkcjonalne, ale również elastyczne. Raz zaprojektowany i wykonany szkielet instalacji powinien być uniwersalny i umożliwiać podłączanie do niego coraz to nowocześniejszych urządzeń bez zasadniczej ingerencji w jego strukturę przez wiele lat.
Instalacja taka powinna umożliwiać podłączenie sygnałów telewizji naziemnej, telewizji satelitarnej, telewizji kablowej oraz w razie potrzeby innych sygnałów wizji jak np. sygnałów z kamer telewizji dozorowej. Wymaganie aby instalacja antenowa była niezawodna i elastyczna wiąże się z koniecznością zastosowania materiałów wysokiej jakości o sprawdzonych, określonych parametrach.

Przykładowa uniwersalna instalacja antenowa

Alternatywą dla sieci telewizji kablowych wydają się być płatne pakiety telewizji
satelitarnej. Trzeba płacić abonament, ale w zamian otrzymuje się wiele ciekawych programów
kodowanych. Dzięki cyfrowej transmisji sygnałów jakość jest w zasadzie bez zarzutu. A
przynajmniej taka być powinna. Ponieważ programy takie są płatne, zatem nie ma w nich tak
wielu męczących reklam.

Wizja TV to pierwszy w Polsce cyfrowy pakiet programów kodowanych. Jest nadawany przy
wykorzystaniu technologii DVB MPEG-2. Do odbioru programów jest niezbędny specjalny zestaw
firmy PHILIPS składający się z dekodera, anteny z konwerterem i karty kodowej umożliwiającej
dostęp do programów Wizji TV. W skład apkietu wchodzą 22 renomowane programy z całego świata,
w tym aż 20 programów w języku polskim.

Każdy abonent WIZJI TV może bezpłatnie oglądać również około 40 programów ogólnodostępnych.
Są to znane programy nadawane cyfrowo przez satelity ASTRA. Wśród nich znajdują się między
innymi: 3 sat, arte, Deutsche Welle, Der Kinderkanal, DSF, Kabel 1, N3, RTL, SAT 1, ORF, Pro
7, Phoenix, RAI 1, TV 5, RTP, La Cinquieme 5, Andalucia Television.

Ponadto każdy abonent może odbierać przeszło 30 niekodowanych programów radiowych
nadawanych z satelitów ASTRA. Programy radia cyfrowego można wysłuchiwać po podłączeniu
zestawu audio.

Aleksy Kordiukiewicz

]]> http://solidnydom.pl/pakiet-telewizji-cyfrowej-wizja-tv.html/feed 0 http://solidnydom.pl/bibliografia.html http://solidnydom.pl/bibliografia.html#comments Wed, 30 Nov -0001 00:00:00 +0000 weka

Warto jeszcze zajrzeć do następujących
artykułów autorstwa A. Kordiukiewicza:

1. Odbiór telewizji satelitarnej, Przegląd Techniczny 30-31/88
2. Telewizyjne mierniki szumu, Audio Video HiFi 1/88
3. Tendencje w radiofonii, Przegląd Techniczny 38/87
4. Systemy satelitów telekomunikacyjnych, Przegląd Techniczny 23/88
5. Systemy satelitów telekomunikacyjnych, Przegląd Techniczny 25/88
6. Satelita w aucie, Przegląd Techniczny 20/89
7. Płaskie anteny, Przegląd techniczny 23/89
8. Płaska antena satelitarna, Przegląd Techniki – Radio i Telewizja 3/90
9. Telewizyjne instalacje kablowe, Przegląd Techniki – Radio i Telewizja 1/91
10. Pomiary urządzeń odbiorczych TV-SAT, Przegląd Techniki – Radio i Telewizja 3/91
11. Projektowanie telewizyjnej stacji nadawczej, Przegląd Techniki – Radio i Telewizja
1/92
12. Nadajniki telewizyjne, Przegląd Techniki – Radio i Telewizja 3/92
13. Radio z orbity, Przegląd Techniki – Radio i Telewizja 1/93
14. Systemowe zakłócenia obrazu, SAT Audio Video 2/93
15. Czy promieniowanie szkodzi?, Przegląd Techniczny 5/93
16. Radio z jakością CD, Radioelektronik Audio HiFi Video 9/93
17. Zanim kupisz odbiornik TV-SAT, Przegląd Techniczny 38-39/93
18. Wybór zestawu TV-SAT, SAT Audio Video 1/94
19. DSR – spojrzenie do wnętrza, Radioelektronik Audio HiFi Video 2/94
20. Wzmacniacze optyczne, Przegląd Techniki – Radio i Telewizja 2/94
21. Szklana telewizja, Przegląd Techniki – Radio i Telewizja 3/94
22. Kabel kontra satelita, Przegląd Techniczny 3/94
23. Nagrywanie TV-SAT, Radioelektronik Audio HiFi Video 8/94
24. Telewizja kablowa a gospodarka, Przegląd Techniczny 10/94
25. Jaki odbiornik TV-SAT?, Przegląd Techniczny 18/94
26. Ochrona odgromowa anten, Radioelektronik Audio HiFi Video 5/95
27. Instalacja antenowa, Radioelektronik Audio HiFi Video 7/95
28. Planowanie indywidualnej instalacji antenowej, Radioelektronik Audio HiFi Video 12/95
29. Zasada modelowania anten, Radioelektronik Audio HiFi Video 9/96

Aleksy Kordiukiewicz, mgr inż.

]]> http://solidnydom.pl/bibliografia.html/feed 0 http://solidnydom.pl/planowanie-warunki-odbioru-cz-i.html http://solidnydom.pl/planowanie-warunki-odbioru-cz-i.html#comments Wed, 30 Nov -0001 00:00:00 +0000 weka Każda instalacja odbiorcza musi być przed uruchomieniem starannie zaplanowana.
Należy określić odbierane nadajniki oraz przewidywany rozmiar instalacji. Stąd
wynikają koszty instalacji. W przypadku najprostszej AII nie ma konieczności stosowania
elementów aktywnych, chyba że występuje trudna sytuacja odbiorcza. Celowe jest
wykonanie schematu zawierającego wszystkie niezbędne elementy i połączenia oraz
poziomy poszczególnych sygnałów.

1. Odbierane nadajniki naziemne i sygnały

Na początku szczegółowego planowania instalacji wskazane jest wykonanie zestawienia
odbieranych sygnałów zawierającego oznaczenia nadajników, miejsca posadowienia i
programy. Dalej niezbędny jest kierunek odbioru, odbierane kanały oraz odległość
nadajnika. Doświadczony praktyk antenowy może najczęściej określić te dane na
podstawie własnych doświadczeń. Należy jednak pamiętać, że nawet przy małych
różnicach miejsc posadowienia może wystąpić zupełnie inna sytuacja odbiorcza.
Dlatego też fachowe planowanie instalacji antenowej opiera się zawsze na pomiarze
poziomu za pomocą określonych anten. Równolegle należy przeprowadzić test jakości
dźwięku i obrazu oraz funkcjonowanie odbioru stereofonicznego i teletekstu, ponieważ w
większości przypadków samo określenie poziomu nie wystarcza. Przy odbiorze kontrolnym
widać np. zakłócenia odbiciowe. Cyfrowo przesyłane sygnały dodatkowe (identyfikacje,
teletekst) mogą podlegać niekorzystnym wpływom zbyt małego odstępu sygnału od szumu
i odbić (zafałszowania impulsów), co może prowadzić nawet do całkowitego zaniku
(obok błędów warunkowanych instalacją, jak błędna charakterystyka amplitudowa i złe
dopasowanie). Przy odbiorze stereo zakłócenia odbiciowe prowadzą do świergotu, w
przypadku silnych zakłóceń do zniekształceń i przesłuchów między kanałami. Obszar
zasilania nadajnika UKF przy odbiorze stereo jest zasadniczo ograniczony w stosunku do
odbioru mono. Przy odbiorze stereofonicznym radia UKF występuje bowiem systemowe
pogorszenie odstępu sygnał / szum o 20dB w stosunku do odbioru monofonicznego. Należy
również pamiętać, że odbiorniki przełączają się automatycznie na pracę stereo
dopiero od określonego minimalnego napięcia antenowego. Jakość stereo można
sprawdzić przez włączenie tłumika 20dB przed monofonicznym odbiornikiem kontrolnym.
Przy odbiorze telewizyjnym w systemie PAL nie ma różnicy między odbiorem czarno-białym
i kolorowym, przy odbiorze SECAM wpływ szumów jest zauważany silniej.

W tabeli 1 podano poziomy minimalne na określonych antenach odniesienia dla różnych
zakresów częstotliwości odbioru. W praktyce do pomiarów są stosowane zwykłe anteny,
które mają zysk bliski antenom odniesienia. Każdorazowo należy przy tym uwzględniać
tłumienie kabla odprowadzającego od anteny i korygować poziom. Poziomy minimalne
zgodnie z tabelą 1 są ustalone dla minimalnego odstępu szumów wynoszącego 37dB we
wszystkich zakresach TV. Odpowiednio do wymagań jakości te poziomy minimalne powinny
być odpowiednio zwiększane (przez większy zysk anten odbiorczych).

Dzięki odpowiednio małemu współczynnikowi szumów niskoszumnego wzmacniacza
wstępnego i odpowiednio dużemu zyskowi anteny odbiorczej (zestawu anten) jakość
odbioru może być polepszona odpowiednio do tabeli 2. Odpowiednie określenie poziomów
jest więc podstawą niezbędnych przedsięwzięć.

Przy instalacji odbiorczej należy zwrócić uwagę na to, że różne odbiorniki
pracują optymalnie tylko w określonym zakresie poziomów wejściowych. Również te
poziomy graniczne odbiorników muszą być podstawą planowania każdej antenowej
instalacji odbiorczej (tabela 3).

Zaleca się, aby urządzenia telewizyjne powinny być wysterowywane w zakresie
poziomów od 60 do 80dB względem mikrowolta (z wyjątkiem nadajników dalekich).
Nadajniki silne (nadajniki miejscowe pracujące w zakresach fal długich, średnich i UKF)
mogą być wytłumiane selektywnie (filtry zaporowe). Dzięki temu unika się
przesterowań. Do planowania poziomu istotny jest zatem łączny zestaw:
- tab. 1 jako wielkości wyjściowe,
- tab. 2 jako skala jakości,
- tab. 3 dla poziomów granicznych na złączach odbiornika.
Poziomy poszczególnych sygnałów powinny być możliwie równe sobie. Przy zastosowaniu
wzmacniaczy wielozakresowych jest korzystne, jeżeli poziom maksymalny nadajników UKF
jest obniżony o 10dB w stosunku do nadajników TV.

Przy pomiarach poziomu antenowego wykorzystuje się w praktyce anteny, które wydają się
być korzystne do ostatecznego zastosowania. Wynika to stąd, że przeliczanie poziomu
odpowiednio do różnych wartości zysku anteny bywa problematyczne, ponieważ w miejscu
odbioru z reguły nie występuje jednorodny rozkład pola.

1.1. Odbiór radia DSK

Zakresy fal długich, średnich i krótkich (DSK) są często pomijane zarówno ze
względu na jakość odbioru, jak i możliwość odbioru za pomocą anten zintegrowanych z
odbiornikiem. Taki odbiór może nie zadowalać w silnie zanieczyszczonym zakłóceniami
otoczeniu oraz np. przy ekranowaniu w budynkach żelbetowych. Polepszenie odbioru jest
możliwe tylko za pomocą anten zewnętrznych. Ogólnie do odbioru DSK stosuje się
obecnie antenę prętową w połączeniu z tzw. głowicą antenową montowaną na czubku
masztu antenowego. Napięcie antenowe DSK jest proporcjonalne do długości pręta anteny.

1.2. Odbiór radia UKF

Odbiór programów UKF jest bardzo różny z powodu wielu nadajników. Poziom odbiorczy
powinien dążyć do wartości 50dB względem mikrowolta. Przy mniejszych poziomach można
zauważyć uwarunkowaną systemowo różnicę w odstępie szumów między odbiorem mono i
stereo. W zależności od konkretnej sytuacji odbiorczej należy decydować się na
odbiór dookólny lub kierunkowy. Odbiór dookólny wymaga dużych natężeń pól i jest
najczęściej możliwy tylko na dobrze zasilanych obszarach odbiorczych. Odbiór
kierunkowy jest zawsze wart polecenia do odbioru stereo. Odbiór kierunkowy jest korzystny
dla nadajników znajdujących się w kierunku odbioru. Poszkodowane są jednak nadajniki
ze wszystkich innych kierunków. Przy instalacjach indywidualnych w najprostszym przypadku
należy wybrać jedną na stałe mocowaną antenę UKF w stosunku do całego szeregu
nadajników godnych odbioru. Prawie idealnym rozwiązaniem byłaby kierunkowa antena UKF
wielkiej mocy obracana za pomocą zdalnego sterowania.

Inną możliwością przy AII jest montaż wielu anten kierunkowych dla różnych
nadajników w połączeniu ze wzmacniaczami wstępnymi, które najczęściej łączone są
przez małostratne rozgałęźniki transformatorowe i mogą być pojedynczo dołączane
lub odłączane za pomocą poszczególnych napięć zasilających. (Przy równoczesnej
pracy wielu takich anten ze wzmacniaczami wstępnymi zwiększa się moc szumów w punkcie
połączenia!)

1.3. Odbiór TV

W przypadku poziomów kanałów telewizyjnych należałoby dążyć do minimalnego poziomu
antenowego 60dB względem mikrowolta. Dla interesującego odbioru dalekiego oczywiście
musimy zadowolić się mniejszym poziomem. Do odbioru TV stosuje się zasadniczo anteny
kierunkowe.

Stosunkowo duże różnice występują w przypadku antenach odbiorczych przeznaczonych dla
różnych kanałów, w szczególności w pasmach częstotliwości TV I do TV V pod
względem wielkości anteny, zysku i kierunkowości. Tłumienność przenoszenia
względnie skuteczna powierzchnia anteny półfalowego elementu dipolowego jest zależna
bezpośrednio od długości fali roboczej. W praktyce oznacza to np., że przy jednakowych
warunkach odbioru (miejsce posadowienia nadajnika, moc nadawcza, miejsce odbioru) antena
odbiorcza w pasmie TV III w stosunku do anteny odbiorczej w pasmie TV I (prawie trzykrotne
zwiększenie częstotliwości) musi mieć zysk o około 10dB większy, aby osiągnąć
jakościowo porównywalny wynik odbioru. Dla relacji między zakresem UHF i TV III (około
600MHz w stosunku do 200MHz) potrzebne jest zwiększenie zysku o około 10dB w celu
osiągnięcia porównywalnego wyniku odbioru. Można przy tym zwrócić uwagę, że moc
nadawcza nadajników UHF w stosunku do nadajników TV III jest z reguły większa. Poza
powyższą zależnością również straty w instalacji odbiorczej rosną dodatkowo wraz z
częstotliwością. Antena wielozakresowa do odbioru wielu kanałów w zakresie UHF w
jednakowych warunkach musi mieć zatem rosnącą charakterystykę częstotliwościową. W
praktyce anten szerokopasmowych o dużym zysku jest to przypadek wymuszony. Poza zyskiem
dominujące znaczenie przy antenach odbiorczych ma kierunkowość.

1.4. Pożądane napięcie antenowe (odstęp szumów)

Pożądane napięcie antenowe jest określane za pomocą następującej metody:
odstęp sygnał/szum                  
  …       (46dB przy TV, 36dB przy radiu)
+ szum systemowy 75om            2    
   (przy radiu 0)
+ współczynnik szumów odbiornika
względnie wzmacniacza              …
+ wahania natężenia pola          3
+ straty do anteny                   
  …
= minimalny poziom na antenie … w decybelach

Przy stratach do anteny należy uwzględnić wszystkie wartości tłumień elementów i
kabla przy wszystkich częstotliwościach między wejściem odbiornika względnie
wzmacniacza i anteną. W skrajnym przypadku przy niskim poziomie antenowym wzmacniacz
wstępny powinien być umieszczony bezpośrednio przy antenie. Poziom antenowy zależy od
zysku anteny odbiorczej oraz miejsca jej posadowienia.

Przy planowaniu antenowych instalacji do odbioru indywidualnego muszą być uwzględnione
odpowiednie rezerwy dla możliwych w czasie wahań poziomu sygnału. Najczęściej
spotykany zasięg odbioru zawiera się w zależności od konkretnych warunków w zakresie
od 40 do 60km. Tutaj wahania poziomu nie przekraczają zwykle 3dB. Przy korzystnych
warunkach odbiór dobry jakościowo jest również możliwy do około 100km, jednak
wahania poziomu mogą wynosić 10dB i więcej. Te dane mogą jednak być traktowane tylko
jako zgrubne.

Aleksy Kordiukiewicz

]]> http://solidnydom.pl/planowanie-warunki-odbioru-cz-i.html/feed 0 http://solidnydom.pl/planowanie-warunki-odbioru-cz-ii.html http://solidnydom.pl/planowanie-warunki-odbioru-cz-ii.html#comments Wed, 30 Nov -0001 00:00:00 +0000 weka 2. Warunki miejscowe

Miejscowe warunki odbioru są bardzo różnorodne i prawie w każdym miejscu posadowienia
anteny inne. Dokładne określenie może nastąpić tylko za pomocą pomiarów
występującego pola. Istnieje jednak kilka prawidłowości, które zostaną poniżej
opisane.

2.1 Wpływ położenia topograficznego na odbierane pole

Optymalnym przypadkiem propagacji fal jest taki, gdy między anteną nadawczą i anteną
odbiorczą fala może rozprzestrzeniać się prostoliniowo i bez zakłóceń (fala
bezpośrednia). Jednak nawet w takim przypadku na równym terenie w sposób nieunikniony
tworzy się również fala odbita od ziemi, która nakłada się w miejscu odbioru na
falę bezpośrednią (rys.2.1).

Rys.1. Powstawanie maksimum przyziemnego na skutek nakładania się fali
bezpośredniej i odbitej

Jest to uzasadnione wyjaśnienie dla często obserwowanego fenomenu wysokiego
natężenia pola odbieranego w pobliżu ziemi. Pole zmienia się zarówno wraz z
odległością od nadajnika przy stałej wysokości anteny (tzw. funkcja drogi), jak i
przy zmianie wysokości anteny przy stałej odległości (tzw. funkcja wysokości).

Jeżeli między anteną nadawczą i anteną odbiorczą znajduje się przeszkoda, wówczas
na krawędzi (krawędź ugięcia) powstaje tzw. ugięcie fali. Taka krawędź ugięcia
może w praktyce być utworzona np. przez domy (wieżowce) lub przez góry. Za taką
krawędzią fala ugina się do dołu, a natężenie pola przy antenie odbiorczej jest
zależne od odległości anteny odbiorczej za krawędzią i od różnicy wysokości oraz
długości fali. Przy "widoku z zaledwie dotknięciem" już powstaje tłumienie
ugięcia 6dB.

Obok odbić od ziemi i ugięć bardzo istotną rolę przy polu odbiorczym w płaszczyźnie
poziomej grają odbicia od budynków, budowli przemysłowych i stalowych. Łącznie z
odbiciem od ziemi i falami ugiętymi rozkład pola w każdym miejscu odbioru może być
zupełnie inny.

2.2. Warunki odbioru przy niejednorodnym rozkładzie pola

Jeżeli w niejednorodnym polu zostanie zamontowana stosunkowo duża antena (lub zestaw
anten), wówczas jej funkcjonowanie zgodne z jej parametrami stoi pod znakiem zapytania.
Niejednorodne pole odbiorcze prowadzi do tego, że różne typy i wielkości anten w
różnych miejscach odbioru nie zawsze zachowują się odpowiednio do swoich danych
technicznych. Dowolna wymiana anten w takich miejscach prowadzi do nieprzewidywalnych
wyników.

Podawane przez producentów dane techniczne anten obowiązują wyłącznie dla pola
jednorodnego. Nie można ich stosować w zespolonych niejednorodnych polach odbiorczych
jako bezwzględnych wartości obliczeniowych. Przy pomiarze poziomu antenowego nie zawsze
jest celowa antena porównawcza. Już o wiele bardziej powinna być wykorzystywana antena
przewidywana do końcowego zastosowania. Rozkład przestrzenny pola zmienia się również
w zależności od długości fali (od częstotliwości roboczej). Dlatego też wyznaczony
rozkład pola jest ważny tylko dla częstotliwości pomiarowej. Przy innych
częstotliwościach rozkład może być zupełnie inny. Pomiary przy niejednorodnych
rozkładach pola dla szerokopasmowych zadań odbiorczych należy przeprowadzać przy
wszystkich wchodzących w grę kanałach. Nawet wewnątrz jednego kanału telewizyjnego
mogą istnieć różne warunki (częstotliwości luminancji, chrominancji i nośnej
dźwięku).

2.3. Napięcie antenowe i odbiór odbiciowy

Z niejednorodnego rozkładu pola wynika, że napięcie oddawane z anteny jest zespolone -
odpowiednio do poszczególnych składowych natężenia pola. W zależności od
charakterystyki anteny powstają zarówno zmiany amplitudy, jak i fazy. Przy telewizji
czarno-białej powstają pozytywowe lub negatywowe obrazy poboczne i zniekształcenia
fonii. Przy odbiorze telewizji kolorowej prowadzi to dodatkowo do tworzenia kolorowych
obramowań i zafałszowań kolorów (w zależności od systemu). Stąd też wynika, że
czysty pomiar napięć na antenie w celu oceny jakości odbioru nie jest w większości
przypadków wystarczający.

Do takiej oceny jest zawsze niezbędna kontrola ekranowa – najlepiej za pomocą telewizora
kolorowego. Przy występujących odbiciach antena odbiorcza musi charakteryzować się
dużą kierunkowością. W praktyce występuje tutaj pewien fenomen – często uważany za
nie wyjaśniony, a mianowicie taki, że w niejednorodnym polu przy zastosowaniu anteny
odbiorczej z dużą kierunkowością i odpowiadającym temu dużym zyskiem w
przeciwieństwie do anteny porównawczej z mniejszym zyskiem nie występuje odpowiednie
zwiększenie poziomu odbioru, jak należałoby tego oczekiwać w zależności od zysków
anten. W polu niejednorodnym antena z większym zyskiem i większą kierunkowością może
dawać mniejsze napięcie antenowe.

Rys.2. Oddziaływanie odbić na napięcie antenowe przy różnej
kierunkowości anteny

Na rys.2.2. wyjaśniono to za pomocą charakterystyki dwóch anten z różną
kierunkowością i odpowiednio różnym zyskiem. Przy istnieniu sygnału bezpośredniego
E1 i odbicia E2 zwiększone ogniskowanie (krzywa a) powoduje mniejsze sumacyjne napięcie
antenowe w stosunku do anteny z mniejszym ogniskowaniem (krzywa b).

Obraz telewizyjny umożliwia jednak jednoznaczne rozpoznanie jakościowego polepszenia,
które powstaje w wyniku zwiększonego działania kierunkowego anteny. W tym sensie więc
antena z wysokim zyskiem i dużą kierunkowością daje jakościowo lepszy wynik odbioru
przy silnie wyrażonej funkcji wysokości i/lub drogi rozkładu natężenia pola na skutek
odbić, przy czym dostępne napięcie antenowe jest niższe, niż można byłoby
oczekiwać przy danym zysku. To ogólnie oznacza, że antena o dużej kierunkowości jest
lepsza we wszystkich wyobrażalnych przypadkach. Ponieważ zysk jest w sposób
nieunikniony połączony z kierunkowością, to do zapewnienia jakościowo dobrego odbioru
zalecane są zasadniczo anteny z dużymi wartościami zysku (anteny dużej mocy). Nie ma
przy tym żadnej sprzeczności, jeżeli stosuje się tę zasadę również w pobliżu
nadajnika, ponieważ w takich przypadkach ma się często do czynienia z odbiciami i
niejednorodnym polem. Połączony z tym duży zysk anteny prowadzi do niepożądanego
zwiększenia napięcia, które powinno być obniżone do wymaganej wartości za pomocą
tłumików.

Główna właściwość – jaką jest kierunkowość anteny odbiorczej – ma więc znaczenie
zarówno w obszarze zasilania dalekiego, jak i bliskiego. Przy testowaniu natężenia pola
za pomocą anteny wielkiej mocy (duża kierunkowość i duży zysk) przez zmianę miejsca
będzie można wyciągnąć wniosek, że w tym przypadku występuje całkiem dobra
"jednorodność". Wynika to z tego, że odpowiednio do dużej kierunkowości
jest odbierana prawie wyłącznie fala bezpośrednia, a napięcie antenowe przy zmianie
miejsca anteny jest względnie stałe odpowiednio do fali bezpośredniej.

3. Wybór anteny

Ogólnie anteny stosuje się według wymaganej klasy zysku i połączonej z tym
kierunkowości. Ostatnia właściwość przy antenach z niską klasą zysku może być
różna dla płaszczyzn poziomej i pionowej. Przy antenach o dużej skuteczności ogólnie
występuje duża kierunkowość w obu płaszczyznach. Z bardzo wielu typów anten
rozprzestrzeniły się w różnych modyfikacjach anteny typu "Yagi"
charakteryzujące się najkorzystniejszymi właściwościami elektrycznymi i stosunkiem
cena/skuteczność. Często przy klasyfikacji anten jest podawana liczba elementów
półfalowych. Przy modyfikacjach i zwłaszcza w zakresie UHF najlepszą możliwością
klasyfikacji jest podawanie klasy zysku. Poza tym ze względu na szerokość pasma
dokonuje się podziału na anteny kanałowe, wielokanałowe, pasmowe i wielopasmowe. Obok
tego występują anteny kombinowane.

Zysk maksymalny tzw. anteny jednokanałowej i anteny szerokopasmowej nie różni się
praktycznie przy jednakowej wielkości budowy (długości) względnie różni się w
sposób pomijalnie mały. Mniejszy obszar zastosowań anten wąskopasmowych wyraża się w
dopasowaniu. Przy antenach wąskopasmowych we wszystkich przypadkach jest jednak dany
lepszy przeciętny stosunek promieniowania przód/tył, niż przy szerokopasmowych, zatem
w pewnych określonych sytuacjach jest to właściwym kryterium eliminacji zakłóceń.
Anteny o małym zysku i małej kierunkowości mogą być stosowane na obszarach
odbiorczych dobrze zasilanych bez wpływu zakłóceń (w polach prawie jednorodnych).
Anteny (zestawy anten) z dużym zyskiem i dużą kierunkowością są stosowane zasadniczo
przy silnych wpływach zakłóceń.

4. Lokalizacja anteny

Miejsce posadowienia ma decydujący wpływ na efektywny sposób działania każdej anteny.
Możliwości sięgają od anteny w pokoju przez anteny okienne, anteny na poddaszu, anteny
nad dachem, aż do miejsc posadowienia odsuniętych od budynków mieszkalnych i
odpowiednio eksponowanych. W szeregu tego wyliczania jest każdorazowo możliwe
odpowiednie polepszenie odbioru. Odbiór w pokoju jest zawsze rozwiązaniem pomocniczym,
które daje najczęściej najgorszą jakość odbioru podlegającego silnym wpływom
ekranowania i zmianom pola (nawet przez poruszające się osoby). Za pomocą anten
okiennych jest możliwy odbiór zadowalający do dobrego, jeżeli w kierunku do nadajnika
nie występują istotne przeszkody na drodze propagacji fali. Anteny poddaszowe są
stosowane często wtedy, gdy niezbędne jest pozwolenie od właścicieli domu na
zamontowanie anteny zewnętrznej. Pogarszające działanie dachu jest jednak zależne od
pogody i coraz bardziej zauważalne wraz ze wzrostem częstotliwości. Montaż anten na
dachu jest najczęstszym rodzajem możliwych lokalizacji.

5. Wybór kabla

Wybór kabla do antenowej instalacji odbiorczej zależy od tłumień w różnych zakresach
częstotliwości. Te wartości tłumień określają budowę kabla i ostatecznie jego
średnicę. Dla AII do stałego układania stosowane są przewody o średnicach
zewnętrznych około 7mm. Takie przewody mają wartości tłumienia między 1dB/100m przy
1MHz i około 40dB/100m przy 1750MHz i są mało elastyczne. Do instalacji zewnętrznej
są przeważnie zalecane czarne powłoki zewnętrzne uodpornione na promieniowanie
ultrafioletowe. Do dołączenia urządzenia odbiorczego są stosowane trochę
elastyczniejsze kable ze średnicą zewnętrzną ok. 5mm. Mają one nieco większe
wartości tłumienia, które przy krótkich wymaganych długościach praktycznie mogą
być pominięte. Przewód wewnętrzny nie musi być koniecznie wykonywany w postaci linki
wielodrutowej z powodu stosunkowo małych wymagań dotyczących zgięć kabla
przyłączeniowego.

6. Zastosowanie zwrotnic antenowych

Zwrotnice antenowe są stosowane w instalacji odbiorczej, jeżeli do wspólnego
(długiego) przewodu odprowadzającego należy podłączyć dwie lub więcej anten bez lub
ze wzmacniaczami wstępnymi. Jest to realizowane albo z powodu oszczędności na kosztach
kabla przy długich odprowadzeniach, albo gdy wzmacniacz ma tylko jedno wejście, czy do
wielu wejść należy podłączyć każdorazowo kilka anten odbiorczych.

Zwrotnice mają za zadanie selektywnie łączyć różne zakresy częstotliwości lub
kanały. Dzięki selektywnemu sposobowi działania nie powstaje wzajemne oddziaływanie
zwrotne. W zakresie przepuszczania występuje tylko stosunkowo małe tłumienie (w
przeciwieństwie do sumowania szerokopasmowego). Przy zwrotnicach antenowych i filtrach
rozróżnia się wykonania zestrojone fabrycznie i ustawiane przez użytkownika oraz
przeznaczone do montażu zewnętrznego i wewnętrznego. W ofertach są do dyspozycji
zwrotnice z dwoma wejściami, aż do prawie nieograniczonej ilości wejść dla wszystkich
wyobrażalnych przypadków zastosowań. Przy zakresach częstotliwości wejściowych
rozróżnia się między zwrotnicami pasmowymi, obejmującymi część pasma i
kanałowymi.

Filtry zaporowe służą do obniżania zbyt wysokich poziomów względnie blokowania
częstotliwości niepożądanych. Filtry przepustowe umożliwiają przejście tylko
pożądanego zakresu częstotliwości i blokują wszystkie inne częstotliwości.
Również przy filtrach istnieją wykonania ustawione na stałe i ustawialne przez
użytkownika.

7. Zastosowanie wzmacniaczy antenowych

Za pomocą wzmacniaczy są wyrównywane występujące tłumienia między anteną i
złączem odbiornika, wzmacniany poziom antenowy przy małym natężeniu sygnału do
wartości między minimalną i maksymalną względnie przy zbyt dużym poziomie antenowym
jest obniżany do niezbędnego poziomu za pomocą (w danym przypadku selektywnego)
regulowanego tłumika.

Przy wyborze wzmacniaczy do instalacji odbiorczej należy rozróżniać między
wzmacniaczami wstępnymi (przedwzmacniaczami) w bezpośredniej bliskości anteny i
wzmacniaczami głównymi. Wzmacniacze wstępne mają bardzo mały współczynnik szumów i
są stosowane przy bardzo niskich poziomach antenowych. Wzmacniacze główne służą
odpowiednio do ich wzmocnienia, do wyrównywania wszystkich powstających strat
(tłumień) aż do urządzenia odbiorczego.

Rys.3. Schemat ideowy przykładowej instalacji antenowej ze wzmacniaczem

Wzmacniacze kanałowe są stosowane przy podwyższonych wymaganiach selektywnościowych
(wzmacnianie słabego nadajnika telewizyjnego przy równoczesnym istnieniu silnego
nadajnika bliskiego). Najczęściej w praktyce są stosowane wzmacniacze szerokopasmowe i
wielozakresowe.

Aleksy Kordiukiewicz

]]> http://solidnydom.pl/planowanie-warunki-odbioru-cz-ii.html/feed 0 http://solidnydom.pl/budowa-instalacji-antenowej.html http://solidnydom.pl/budowa-instalacji-antenowej.html#comments Wed, 30 Nov -0001 00:00:00 +0000 weka Przy budowie antenowej instalacji odbiorczej przede wszystkim musi być zapewnione
bezpieczeństwo oraz uwzględnione zagadnienia administracyjne i aspekty praktyczne. W
rozumieniu powyższego mieści się oczywiście konieczność uzyskania zgody
właścicieli budynków względnie odpowiednich administracji na wykonywanie takich
instalacji. Równolegle należy przestrzegać także różnych ustaleń w przepisach
budowlanych.

1. Ogólne wymagania bezpieczeństwa

Na czołowym miejscu znajduje się bezpieczeństwo osób i rzeczy. Projektant i wykonawca
dowolnej antenowej instalacji odbiorczej ponosi odpowiedzialność za związane z tym
problemy bezpieczeństwa, stąd też jest konieczna dokładna znajomość odnośnych
przepisów. Poniżej zostanie podanych kilka wskazówek, które nie pretendują jednak do
kompletności.

Ogólne wymagania bezpieczeństwa dotyczą np. możliwości chodzenia po dachach i
dostępności do kominów i innych urządzeń oraz ewentualnego naruszania istniejących
już instalacji.

2. Bezpieczeństwo mechaniczne

Instalacja antenowa we wszystkich fragmentach musi opierać się występującym
obciążeniom mechanicznym, w szczególności powodowanym przez wiatr i burze. Tzw.
obciążenie wiatrem (napór wiatru) jest pierwotnym obciążeniem np. dla masztów
antenowych. Każde umieszczone w wolnej przestrzeni ciało (a więc również anteny i
maszty) odpowiednio do swojej powierzchni rzutu i współczynnika przepływu wytwarza
proporcjonalną do przepływu powietrza siłę (obciążenie wiatrem W). Ta siła wytwarza
w punkcie uchwytowym masztu – odpowiednio do długości odcinka masztu między górnym
miejscem zamocowania masztu do ściany i miejscem montażu anteny – moment gnący, który
przy wielokrotnym obciążeniu masztu (wiele anten) i przy ew. uwzględnieniu momentu
gnącego samego masztu sumuje się do całkowitego momentu gnącego.

Maszt z antenami powinien wytrzymywać porywy wiatru 180-200km/h odpowiadające sile
huraganu. Stawia to ostre wymagania zarówno dla miejsca zamontowania, jak i dla
stosowanych materiałów. Całkowity moment gnący Mg jest tą siłą, która działa
przez anteny na maszt w górnym punkcie mocowania na skutek oddziaływania wiatru na
antenę

Mg = W1*L1 + W2*L2 + W3*L3 + …

gdzie:
Wn – katalogowa wartość naporu wiatru dla danej anteny,
Ln – odległość od anteny do miejsca mocowania masztu.
Przy nowoczesnych domach budowanych bardzo oszczędnie należy zwrócić szczególną
uwagę na więźbę dachową. Może bowiem się zdarzyć, że przy prawdziwej burzy antena
pofrunie z całym dachem.

Ten całkowity moment gnący nie powinien przekraczać podawanej przez producentów
wartości dopuszczalnej momentu gnącego dla danego masztu oraz wartości granicznej
1650Nm. Producenci powinni podawać obciążenie wiatrem każdej anteny (i dodatkowych
elementów) dla ciśnienia prędkości q=800N/m2 i q=1100N/m2. Przy montażu anten (ich
zestawów) na budowlach do 8 kondygnacji należy uwzględniać wartości naporu wiatru
przy ciśnieniu prędkości 800N/m2, co odpowiada prędkości wiatru 35,8m/s (129km/h).
Przy montażu powyżej 20m lub na budynkach powyżej 8 kondygnacji należy przyjmować
ciśnienie prędkości 1100N/m2. Współczynnik przeliczeniowy dla tej wartości naporu
wiatru wynosi 1,37. W warunkach wyjątkowo niekorzystnych należy przyjąć ciśnienie
prędkości równe 1270N/m2, co odpowiada prędkości wiatru 45m/s (162km/h).
Współczynnik przeliczeniowy wynosi wówczas 1,5. Wartości naporu wiatru dla kilku anten
Firmy KATHREIN przy ciśnieniu prędkości 800N/m2 (wiatr 129km/h) przedstawiono w tabeli.

Stal do masztów antenowych musi mieć określone właściwości, zwykłe rury gazowe i
wodociągowe nie spełniają tych ustaleń. Dlatego też należy usilnie doradzać, aby
przy montażu anten stosować oferowane przez producentów maszty antenowe odpowiednio do
ich parametrów (dopuszczalny moment gnący). Przy tzw. wolnej długości masztu
(długość masztu ponad górne miejsce zamocowania) musi być uwzględnione, że ta
długość jest wzięta za podstawę wszystkich rozważań dotyczących wytrzymałości.
Jeżeli do masztu zamocowanego na stałe w dwóch punktach dodatkowo są zastosowane
odciągi, wówczas nie należy ich brać pod uwagę przy obliczeniach. Takie odciągi
służą w zasadzie zaledwie do zmniejszenia odchyleń masztu antenowego przy wietrze
względnie burzy (zapewnienie dokładnego ukierunkowania anten).

3. Instalacja kabla

Układanie stosowanych obecnie powszechnie kabli współosiowych jest zupełnie
bezproblematyczne. Wybór jest określany z czysto elektrycznych punktów widzenia i
zastosowania na wolnym powietrzu względnie w budynkach.

Układanie może być realizowane w prawie dowolny sposób w rurach, pod tynkiem, w ziemi,
na tynku lub na wolnym powietrzu. Mocowanie może być realizowane za pomocą metalowych
lub plastykowych opasek zaciskowych, uchwytów plastykowych, napinanych taśm i na wolnym
powietrzu również za pomocą tzw. izolatorów ochronnych. Układanie musi również tak
być przeprowadzane, żeby woda nie mogła w żadnym przypadku wnikać do kabla (przez to
zwiększa się tłumienie do bardzo wysokich wartości, aż do całkowitego
"wypadnięcia" odpowiedniej części instalacji). Przy otworach do wprowadzania
kabla należy go tak kształtować, żeby utworzył się tzw. "worek wodny", na
którym ścieka woda biegnąca po kablu i nie dostaje się do otworów wprowadzeniowych. Z
powodów bezpieczeństwa dla elementów, które są umieszczone we wnętrzu budynków
również jest celowe układanie przewodu w formie "worka wodnego" i przecięcie
zewnętrznej powłoki na najniższym punkcie przed wprowadzeniem do urządzenia. Dzięki
temu woda, która mogła jednak wniknąć do przewodu, w tym miejscu może skapywać. W
ten sposób zapobiega się uszkodzeniu względnie zniszczeniu następnych elementów
instalacji.

4. Montaż anten

Z przeznaczenia antenowej instalacji odbiorczej aspekt najlepszych warunków odbioru ma
bezwzględne pierwszeństwo i wszystkie okoliczności techniki montażu powinny być temu
podporządkowane. Przy praktycznym montażu anten należy uwzględnić kilka
szczegółów. Przy antenach UHF maszt antenowy nie powinien sterczeć między elementami
anten, ponieważ zmieniają się przez to negatywnie parametry elektryczne.
Najkorzystniejszy jest montaż przed masztem, większe anteny muszą być montowane za
pomocą wysięgnika. W szczególny sposób jest to istotne również dla anten
spolaryzowanych (montowanych) pionowo w zakresach VHF i UHF. Boczne odstępy minimalne od
masztu przy antenach UHF i antenach o polaryzacji pionowej muszą mieć co najmniej
długość dipola. Przy montażu wielu anten na jednym maszcie anteny powinny być
montowane odpowiednio do ich obciążenia wiatrem, tzn. anteny z najmniejszym
obciążeniem wiatrem na górze, a anteny z największym obciążeniem wiatrem na dole
masztu. Wyjątkami od tej zasady mogą być ew. większe anteny UHF z jarzmem montażowym
lub satelitarne anteny odbiorcze. Przy odbiorze fal padających ukośnie z góry (wysokie
miejsce posadowienia anteny nadawczej względnie wpadaniu fal ugiętych) należy zwrócić
uwagę na pionowe odchylanie uchwytu antenowego o odpowiedni kąt. Miejsce przeprowadzenia
masztu antenowego przez dach i kabel odprowadzający muszą być pewnie uszczelnione.

Szczególne znaczenie dla bezpieczeństwa funkcjonowania ma ochrona przed korozją każdej
antenowej instalacji odbiorczej odpowiednio do szczególnie agresywnych dzisiaj wpływów
otoczenia. Przy wyborze wyrobów powinno się na to zwrócić na to szczególną uwagę.
Galwaniczne metalowe warstwy ochronne (małej grubości) nie stwarzają już dzisiaj
właściwej ochrony antykorozyjnej; jedynie jako nowe wyglądają atrakcyjnie. Korzystne
są stosunkowo grube warstwy przy cynkowaniu ogniowym i plastykowe warstwy ochronne (nawet
stosunkowo cienkie cynkowane ogniowo warstwy ochronne są "zmywane" przez
kwaśne deszcze). Prawie zawsze wskazane jest dodatkowe malowanie w celu osiągnięcia
długotrwałości. Części gwintowane muszą być poza tym konserwowane za pomocą
smarów lub past antykorozyjnych.

5. Złącza

Złącza antenowe odbiorników i podzespołów są znormalizowane, podczas rozwoju
techniki antenowej podlegały ciągłym zmianom. Przy nowych urządzeniach obowiązuje
ekranowana technika współosiowa z odpowiednimi złączami wtykowymi. W przypadku
starszych odbiorników są niezbędne adaptery względnie przejścia. Obecnie na rynku
praktycznie nie są już oferowane takie przestarzałe elementy wtykowe. Poza odbiornikami
wspomnianą współosiową technikę wtykową można spotkać przy bardzo wielu elementach
instalacji. Odpowiednio do trendu przy antenowych instalacjach zbiorowych i sieciach
telewizji kablowej spotyka się coraz częściej przy AII technikę złączy F (przede
wszystkim przy satelitarnej technice odbiorczej). Obecnie w praktyce ma się do czynienia
najczęściej (prawie wyłącznie) z połączeniami wtykowymi 75om DIN/IEC i ze złączami
75om typu F. Stosuje się przy tym różne techniki montażowe, jak połączenia
zaciskane, śrubowe. Ten system umożliwia lepsze parametry ekranowania oraz dopasowywania
i dlatego jest stosowany przy podwyższonych wymaganiach w odbiorczej technice antenowej.
Przy odbiorze satelitarnym wyjścia konwerterów (pierwsza p.cz. satelitarna) są obecnie
generalnie wykonywane w technice złączy F.

6. Błędy w antenowej instalacji odbiorczej

Błędy w antenowej instalacji odbiorczej wynikają ze złych warunków odbioru, źle
wybranych podzespołów i wzmacniaczy, błędów montażu i niewłaściwego doboru poziomu
sygnałów.

Najważniejszymi objawami błędów są: zbyt mały poziom (szumy, śnieżenie lub grysik
na obrazie), zbyt duży poziom (modulacja skrośna, intermodulacja), nierówny poziom
(mora na obrazie lub zakłócenia pasożytnicze fonii lub przydźwięk w fonii),
zakłócenia odbiciowe (przez zakłócenia odbioru, obrazy poboczne, nieostrości, złe
dopasowanie) lub wnikanie sygnałów zakłócających (mora, przerwany odbiór, obraz
negatywowy) obok innych możliwych zjawisk. Przyczyna musi być systematycznie określona
i usunięta. Przy pierwszym uruchamianiu instalacji przyczynami błędów mogą być
oczywiście również błędy montażu. Przy późniejszych wystąpieniach błędów
przyczyna najczęściej leży w uszkodzonym elemencie lub wzmacniaczu, nieuprawnionym
dostępie osób trzecich lub oddziaływaniu niszczącym. Po burzach celowe jest
sprawdzenie ukierunkowania anten (odbiór satelitarny) i ułożenia kabla na wolnym
powietrzu. Wyszczególnienie występujących błędów z ich prawdopodobnymi przyczynami
przekracza ramy niniejszego opracowania.

Aleksy Kordiukiewicz

]]> http://solidnydom.pl/budowa-instalacji-antenowej.html/feed 0 http://solidnydom.pl/antenowe-instalacje-zbiorowe.html http://solidnydom.pl/antenowe-instalacje-zbiorowe.html#comments Wed, 30 Nov -0001 00:00:00 +0000 weka Antenowa instalacja zbiorowa (AIZ) służy do odbioru i przewodowego rozprowadzania
sygnałów radiodyfuzyjnych nadawanych przez stacje naziemne i satelitarne do abonentów w
budynkach mieszkalnych i użyteczności publicznej lub w grupach budynków sąsiadujących
ze sobą (PN-79/T-05210). W systemach telewizji kablowej przesyła się ponadto programy
wytwarzane w lokalnym studio. Systemy telewizji kablowej są znacznie bardziej rozbudowane
- obejmują one z reguły dwu- lub trzypoziomową sieć rozprowadzającą.
Pomimo znacznego wzrostu wymagań dotyczących antenowych instalacji zbiorowych (AIZ) oraz
podniesienia jakości produkowanych obecnie urządzeń pracuje jeszcze wiele
przestarzałych zestawów wzmacniających AZART oraz gniazd abonenckich pracujących tylko
do 606MHz (kilkuletnie) lub nawet do 230MHz (jeszcze starsze).
Tego typu sprzęt produkowany od lat 60-tych do początku lat 90-tych był projektowany na
przenoszenie dwóch do trzech programów telewizyjnych. Któż bowiem wtedy mógł
przewidywać tak burzliwy rozwój telewizji satelitarnej i kablowej? Z całą
stanowczością należy stwierdzić, iż urządzenia AZART wypełniły już swoją rolę!
Możliwości techniczne produkowanych obecnie urządzeń umożliwiają wykonywanie
antenowych instalacji zbiorowych na bardzo wysokim poziomie. Warunkiem jest jedynie
stosowanie sprzętu nowoczesnego i należyte jego dobieranie (projektowanie instalacji).

1. Wymagania techniczne

Według najnowszych wymagań Państwowej Agencji Radiokomunikacyjnej antenowe instalacje
zbiorowe powinny być wykonywane w taki sposób, aby odpowiadały wymaganiom na systemy
telewizji kablowej. Stąd też w tych instalacjach należy stosować urządzenia
posiadające świadectwa homologacji Ministerstwa Łączności (dotyczy to zwłaszcza
instalacji rozdzielczej, która po podłączeniu budynku do sieci telewizji kablowej
powinna przenosić wszystkie sygnały przesyłane w tej sieci, zaś zestaw wzmacniający
staje się z reguły niepotrzebny). Według punktu 4.9 "Wymagań technicznych na
system telewizji kablowej" wydanych przez Ministerstwo Łączności w 1993 roku
"do budowy sieci telewizji kablowej należy stosować wyłącznie urządzenia i kable
posiadające świadectwo homologacji wydane przez Ministra Łączności RP".
Jednym z najważniejszych wymogów stawianych sieciom telewizji kablowej jest warunek
przenoszenia sygnałów zawartych w paśmie częstotliwości 47…860MHz odpowiadającym
kanałom 1…69 (z wyłączeniem kanałów 1…5) określony w punkcie 4.3 "Wymagań
technicznych na system telewizji kablowej". Co prawda na obecnym etapie dopuszcza
się tymczasowe ograniczenie przenoszonego pasma częstotliwości do 450MHz, lecz nie
powinno dotyczyć to sieci budynkowych (abonenckich). Prawidłowe zaprojektowanie i
wykonanie instalacji abonenckiej pracującej w pełnym paśmie z reguły nie podnosi
kosztów lub czyni to w sposób minimalny – w zasadzie wszystkie produkowane obecnie
elementy bierne są wykonywane na pełny zakres częstotliwości.
Większość wykonawców nie poświęca niestety należytej uwagi poziomom sygnałów
doprowadzanych do abonenta. Według "Wymagań technicznych…" Ministerstwa
Łączności pkt. 5.2 poziomy wyjściowe w gniazdach abonenckich powinny mieścić się w
poniżej określonych granicach:

Jeżeli jednak w sieci przesyła się więcej niż 20 programów telewizyjnych, to
poziom maksymalny sygnału nie może przekraczać 77dB?V. Ponadto według normy
PN-79/T-05210 "Antenowe Instalacje Zbiorowe. Ogólne wymagania i badania" zaleca
się (pkt. 3.5.1.1.d) przyjąć przy projektowaniu instalacji poziom minimalny sygnałów
telewizyjnych wynoszący 62dB względem mikrowolta.
Dla zapewnienia prawidłowej pracy odbiorników telewizyjnych ważne są również
różnice poziomów doprowadzanych do nich sygnałów telewizyjnych. Według
"Wymagań technicznych…" pkt. 5.2 maksymalne różnice poziomów w gniazdach
nie powinny przekraczać:

2. Anteny

Ze względu na słabą jakość sygnałów nadawanych w pasmach fal długich, średnich i
krótkich (z modulacją AM) te zakresy częstotliwości nie są standardowo przesyłane w
instalacjach telewizji kablowej. Ponadto są one w zasadzie przeznaczone dla kanału
zwrotnego, zatem ich wykorzystywanie antenowych instalacjach zbiorowych jest w zasadzie
niecelowe. Zwłaszcza, iż znakomita większość odbiorników radiowych posiada własne
wbudowane anteny ferrytowe przeznaczone do odbioru tych sygnałów.
Przy wyborze anten służących do odbioru programów radiowych UKF-FM wskazane jest
stosowanie się do następujących wskazówek:
- z reguły w dużych miastach ze względu na różne miejsca posadowienia licznych
nadajników radiowych należy stosować antenę dookólną.
- w najbliższych okolicach miast z nadajnikami należy stosować antenę 1-elementową,
- w odległości kilkunastu kilometrów od nadajników należy stosować antenę
3-elementową
Przy wyborze anten do odbioru programów telewizyjnych należy kierować się
następującymi wskazówkami:
- w pobliżu nadajników pracujących w paśmie III (kanały 6…12) do odbioru sygnałów
TV przeznaczone są anteny 5-elementowe wykonywane przez kilku producentów w wersjach na
kanały 6-7, 8-9 oraz 10-12,
- dla większych odległości (zależnych oczywiście od mocy nadajnika) należy stosować
anteny 12-elementowe wykonywane w analogicznych wersjach,
- w pobliżu nadajników pracujących w paśmie IV i V (kanały 21-60) należy stosować
anteny 8- 10,- i 12-elementowe,
- do odbioru bliskiego programów nadawanych w paśmie IV i/lub V służą anteny 13- i
16-elementowe,
- przy znacznych odległościach od nadajników (lub przy nadajnikach bardzo małej mocy
nawet w odległości kilkunastu kilometrów) należy stosować w paśmie IV i V selektywne
anteny 25- i 27-elementowe.
Dobór poszczególnych typów anten zależy od bardzo wielu czynników, z których
odległość i moc nadajnika są bardzo ważnymi, lecz nie jedynymi. Dokładny opis zasad
doboru przekracza niestety ramy niniejszego opracowania.

3. Zestaw wzmacniający

Do wzmocnienia poziomu sygnałów antenowych służy specjalny zestaw wzmacniający. W
jego skład wchodzą przemienniki kanałowe, wzmacniacze kanałowe telewizyjne,
wzmacniacze radiowe UKF oraz oczywiście zasilacz. Stosowanie tych nowoczesnych urządzeń
nie zawsze musi być droższe w stosunku do urządzeń starszych znacznie gorszej
jakości.
Obecnie produkowane przemienniki kanałowe są przeznaczone do odbioru stacji naziemnych w
dowolnym kanale od 1 do 69 i przemiany na dowolny kanał (przynajmniej z zakresu VHF)
poprzez częstotliwość pośrednią. Przemiennik taki często posiada układ
automatycznej regulacji wzmocnienia, co uniezależnia instalację od zmian warunków
propagacji.
Rozwiązaniem tańszym jest stosowanie bezpośredniego wzmacniania i przesyłania
kanałów telewizyjnych. (Ten typ pracy nie jest wskazany jedynie w najbliższym
sąsiedztwie nadajników telewizyjnych, gdzie sygnał może wnikać bezpośrednio do sieci
oraz w przypadku konieczności precyzyjnego filtrowania sygnałów.)
W przypadku bezpośredniego przesyłania (bez przemiany) programów nadawanych w paśmie
UHF (kanały 21..60) koniecznie należy stosować w instalacji abonenckiej osprzęt
pracujący w zakresie częstotliwości do 860MHz.
Do obróbki sygnałów satelitarnych niezbędne są bardziej skomplikowane urządzenia.
Ten temat zostanie jednak ujęty w oddzielnym opracowaniu poświęconym stacjom czołowym.

4. Rozdział sygnałów

Wśród powszechnie stosowanych systemów rozdziału sygnałów do abonenta można
wyróżnić trzy podstawowe. Są to instalacje szeregowe, odgałęźne i gwiaździste. Z
tych trzech systemów podstawowych często tworzy się systemy mieszane.
System szeregowy jest obecnie uznawany za przestarzały i nie zaleca się jego stosowania.
Podstawową wadą takiego systemu jest fakt, że w przypadku ingerencji przez osoby
niepowołane uszkodzeniu może ulec znaczna część instalacji. Wyobraźmy sobie fakt,
że jeden z początkowych abonentów uszkadza swoje gniazdko lub przecina kabel. Wszyscy
pozostali w ogóle nie otrzymają sygnału. Jednak takie uszkodzenie jest stosunkowo
łatwe do wykrycia. Zupełnie inaczej przestawia się sytuacja, gdy abonenci wstawiają
samowolnie dodatkowe gniazdka. Powoduje to zachwianie bilansu mocy i abonenci na końcu
linii otrzymują sygnał o zbyt niskim poziomie. Lokalizacja takich ingerencji jest bardzo
trudna.
System szeregowy (mieszany) może być jednak stosowany z powodzeniem w systemach
mieszanych, gdy instaluje się kilka gniazdek abonenckich w jednym mieszkaniu. W szachtach
klatek schodowych montuje się wówczas piony odgałęźnikowe, zaś w poszczególnych
mieszkaniach gniazdka instalowane są szeregowo.
Znacznie nowocześniejszym i praktyczniejszym systemem od sieci szeregowej jest instalacja
odgałęźna. Z pionu odgałęźnikowego umieszczonego w szachcie elektrycznej prowadzi
się sygnały do każdego mieszkania oddzielnie. Na każdej kondygnacji jest bowiem
umieszczony odgałęźnik z ilością wyjść odpowiadającą ilości mieszkań (na
przykład 2- i 3-krotne). Z wyjść odgałęźnych poszczególnych odgałęźników
sygnał jest doprowadzany bezpośrednio do gniazd abonenckich w mieszkaniach.
W tym przypadku nawet całkowite zniszczenie gniazda nie powoduje jakichkolwiek
komplikacji dla innych abonentów. Ponadto w przypadku konieczności łatwo można
odłączyć danego abonenta lub doprowadzić do niego tylko określone sygnały a inne
odfiltrować (pod warunkiem oczywiście, że szachta jest odpowiednio zabezpieczona i
abonent sam nie wyrzuci filtru).
W systemie gwiaździstym sygnały są doprowadzane do poszczególnych mieszkań
oddzielnymi kablami podobnie jak w systemie odgałęźnym. Różnica polega na tym, że
sygnał jest rozdzielany w jednym centralnym punkcie i stąd rozprowadzany do mieszkań.
Dzięki temu łatwiejsza jest ochrona urządzeń rozdzielających sygnał przed
niepożądaną ingerencją. Jest to system dający największe możliwości, lecz niestety
i najdroższy.
Ze względu na niezawodność instalacji, możliwość ew. filtracji pakietów
programowych z całą stanowczością należy zalecić wykonywanie instalacji typu
odgałęźnego i gwiaździstego.
W celu spełnienia wszystkich wymagań PAR należy stosować przewody współosiowe w
podwójnym ekranie. Zapewniają one dobry współczynnik ekranowania, co zapobiega
wnikaniu zakłóceń do sieci oraz ogranicza promieniowanie sieci do niezbędnego minimum.
Stare przewody w pojedynczym ekranie nie spełniają obu tych wymagań. Równocześnie
należy zdecydowanie podkreślić, że przewody współosiowe stosowane w instalacjach
służących do przesyłania sygnałów w pasmach IV/V powinny cechować się dobrymi
parametrami tłumieniowymi. Polecenia wymagają przewody klasy WDPek75-0,8/3,7,
WDPek75-1,0/4,8 oraz WDpek75-1,15/5,0.
W antenowych instalacjach odgałęźnych należy stosować gniazda końcowe wykonywane
specjalnie do tego typu instalacji. Nie należy tutaj stosować gniazd końcowych
przeznaczonych do instalacji typu szeregowego. Będą one co prawda pracowały poprawnie,
lecz ich tłumienie jest znacznie wyższe. To powoduje niepotrzebne straty sygnału,
które trzeba kompensować dodatkowymi wzmacniaczami, co w efekcie końcowym podnosi
oczywiście koszty instalacji.

Aleksy Kordiukiewicz

]]> http://solidnydom.pl/antenowe-instalacje-zbiorowe.html/feed 0