Nowe tendencje zawitały również do branży budowlanej. Architekci i
konstruktorzy domów energooszczędnych zwracają uwagę na to, że jeśli do
kogoś nie przemawia idea ochrony środowiska, to na pewno przemówi
aspekt oszczędności, które w sposób bardzo widoczny wpłyną na domowy
budżet, szczególnie w momencie, gdy ceny energii stale rosną.

Polacy zużywają trzy razy więcej energii niż kraje leżące w podobnej strefie klimatycznej.
Jednak i nasza świadomość poprawy izolacyjności i energooszczędności
budynków jest coraz głębsza. Nie tylko rozpoczynając budowę nowego domu
zastanawiamy się nad korzystnymi rozwiązaniami w zakresie
energooszczędności, ale również modernizujemy coraz częściej istniejące budynki.

Na jakość budowy tych ostatnich miały wpływ przede wszystkim
obowiązujące w danym czasie przepisy budowlane. Wskutek zmiany
przepisów od 1985 do 1998 roku przeciętne roczne zużycie energii na
ogrzewanie zmalało w Polsce trzykrotnie! Nadal jednak obowiązujące
prawo nie nadąża za postępem technologii, toteż budynek, w którym
zużywa się mniej energii niż w budynku, spełniającym obowiązujące
rozporządzenia prawne, nazywamy właśnie domem energooszczędnym.

Projekt domu energooszczędnego

Dom energooszczędny powstaje na etapie projektu. W
projekcie muszą więc być uwzględnione te rozwiązania, które mają na
celu efektywne gospodarowanie energią w budynku. Dom
energooszczędny to taki, w którym przede wszystkim stawia się na
poprawę izolacji termicznej budynku, zmniejszenie zużycia energii oraz
na poprawę klasy energetycznej. Cechy te mają wpływ nie tylko
na zmniejszenie kosztów utrzymania budynku, ale także na wystawienie
certyfikatu energetycznego o wyższych współczynnikach, co przyczyni się
do wyższej ceny ewentualnej sprzedaży domu. Inwestycja w przyszłość…
naszego portfela, bowiem przyjmuje się, że oszczędności wyniosą 30-50% w porównaniu z budynkami „normatywnymi”, czyli takimi, które spełniają obowiązujące prawa.

Dobór działki

Bardzo istotne jest, aby wybierając działkę budowlaną, na której
powstanie nasz dom, zwrócić uwagę czy posiada warunki naturalne
przydatne w budowie domu energooszczędnego. Przede wszystkim wybierajmy
działkę, która umożliwi zorientowanie budynku w kierunku południowym.
Nierówności terenu również mogą okazać się przydatne: zagłębienie
wykorzystajmy do budowy piwnicy lub pomieszczenia gospodarczego, skarpy
zaś ukryją północną ścianę naszego budynku. Wysokie drzewa, szczególnie
liściaste, pozwolą w naturalny sposób osłonić dom przed wiatrami, a w
okresie zimowym – wykorzystać maksymalnie energię słoneczną.

Architektura

Bryła domu energooszczędnego powinna być jak najbardziej zwarta.
Musimy pamiętać, że im mniejsza jest powierzchnia przegród
zewnętrznych, tym mniejsze będą straty ciepła. Wybierając projekt domu
ze względu na powierzchnię użytkową, zwróćmy więc uwagę na to, by
powierzchnia ścian i dachu była jak najmniejsza oraz nie miała załamań.
Dlatego najkorzystniej wybudować dom na planie prostokąta,
z dłuższym bokiem zwróconym na południe, z dachem dwu-, a nawet
jednospadowym. Maksymalne wykorzystanie energii słonecznej ułatwia
również zastosowanie na dachu kolektorów słonecznych. W projekcie dachu powinno się więc znaleźć miejsce na to rozwiązanie.

Projekt domu powinien również przewidywać wyższą wysokość parteru. Pod stropem bowiem ukryte będą przewody instalacji rekuperacji.

Rozmieszczenie pomieszczeń

Skoro nasza działka pozwala na zorientowanie budynku w kierunku
południowym, to właśnie tam powinniśmy zaplanować pokoje dzienne,
salony z dużymi oknami. Przeszklone ściany pozwolą na większe
wykorzystanie ilości ciepła płynące z promieni słonecznych, przez co
zmniejszymy zapotrzebowanie na energię do ogrzewania i oświetlenia. I
odwrotnie – usytuowanie w północnej części domu takich pomieszczeń, jak
spiżarnia, wejście, pomieszczenia techniczne czy gospodarcze,
uniemożliwi przenikanie doń słońca. W pomieszczeniach tych bowiem nie
potrzebujemy ani ogrzewania, ani dużych okien.

Warto rozważyć również budowę ogrodu zimowego od strony południa. Ogrzewany promieniami słonecznymi nie będzie
wymagał dodatkowych nakładów energii, a wybudowany przy ścianie
akumulującej ciepło będzie miał wpływ na ogrzanie pomieszczeń
sąsiadujących, które również ochroni od wiatru. Przeszklone
pomieszczenie korzysta ze światła dziennego, toteż nie będziemy włączać
oświetlenia nawet w pochmurny poranek. Dzięki oranżerii możemy zużywać o 10-30 % mniej energii!

Buforem termicznym może również stać się garaż, wbudowany w bryłę
domu, w przeciwieństwie do piwnicy, z której – mając wystarczająco dużą
działkę na dodatkowe pomieszczenie gospodarcze – powinniśmy zrezygnować.
Takie rozmieszczenie pomieszczeń powoduje podzielenie budynku właśnie
na strefy buforowe dodatkowo zmniejszające straty energii cieplnej.

Przegrody zewnętrzne

Zastosowanie izolacji termicznej w ścianach, oknach i drzwiach to
połowa sukcesu. W dobrym projekcie energooszczędnym nie powstają także
tzw. mostki termiczne. Wybierając projekt zwróćmy
więc uwagę na to, czy zachowana została stała grubość oraz ciągłość
izolacji termicznej, a także czy stolarka jest osadzona w grubości
warstwy termoizolacyjnej. Tylko właściwe połączenie okien i drzwi ze
ścianami czy ścian fundamentowych z podłogą na gruncie mogą świadczyć o
tym, że nasz projekt będzie spełniał zadanie oszczędzania energii.
Mostki termiczne bowiem powodują wzmożoną ucieczkę ciepła. Oprócz
błędów projektowych, mogą one powstać w miejscach osadzenia balkonu.
Dlatego też w projekcie energooszczędnym raczej powinniśmy zrezygnować
ze wspornikowych balkonów na rzecz konstrukcji samonośnych. Mostki
termiczne są również wynikiem niestarannego wykonawstwa, więc oprócz
właściwości projektu, należy skupić się na fachowo wykonanej i solidnej
stolarce okiennej i drzwiowej.

Czego wymagać od architekta?

Projekt energooszczędny przewiduje nie tylko powyższe rozwiązania,
ale również, jako całkowita dokumentacja architektoniczna, wskazuje,
jakie materiały powinny zostać użyte przy budowie domu
energooszczędnego. Zestawienie materiałów budowlanych powinno więc być
dołączone do projektu, ze szczególnym uwzględnieniem materiałów i
sposobu izolacji termicznej budynku.

Nie mniej istotne jest zastosowanie wentylacji mechanicznej z
odzyskiem ciepła. Nowocześnie myślący architekt zastosuje to
rozwiązanie w swoim projekcie, bez tego bowiem trudno mówić o
energooszczędności.

Czy to się opłaca?

Budowa domu energooszczędnego na pewno będzie bardziej kosztowna niż
podobnego budynku, zaprojektowanego zgodnie z obowiązującymi normami.

- Podstawowym kryterium jakim kieruję się przy projektowaniu domu energooszczędnego jest rachunek zysków i strat – wyjaśnia Maciej Matłowski, arch. MTM STYL. – Z
jednej strony chciałbym zaprojektować budynek najbliższy założeniom
domu pasywnego, w którym najpełniej jest realizowana idea
energooszczędności, z drugiej zaś strony mam świadomość kosztowności
pewnych rozwiązań, których zastosowanie przez inwestora byłoby
niewspółmierne do zakładanych zysków. Stąd dom energooszczędny jest
rozwiązaniem optymalnym; pomiędzy kosztami inwestycji a zwrotem
poniesionych kosztów na przestrzeni kilku lat.

Poniesione koszty w wyniku zwiększonej izolacyjności termicznej mogą się zwrócić już po 3-5 latach, czyli bardzo szybko!

- Natomiast inwestycje w okna o współczynniku U<1,0 W/(m2K),
ogrody zimowe, kolektory słoneczne czy pompy ciepła trzeba za każdym
razem rozpatrywać indywidualnie. Ich amortyzacja następuje zwykle po
kilkunastu latach – dodaje arch. Matłowski.

Najważniejszym
z punktu widzenia certyfikacji rozporządzeniem jest, wymienione powyżej
jako pierwsze, rozporządzenie w sprawie metodologii obliczania
charakterystyki energetycznej. Określa ono szczegółowo, w jaki sposób,
za pomocą jakich wzorów i norm ma zostać sporządzone świadectwo oraz
jak ma fizycznie wyglądać świadectwo.
Zgodnie z nim świadectwo
sporządzą się w dwóch formach: elektronicznej i pisemnej, oprawionej w
okładkę A4 w sposób uniemożliwiający jego zdekompletowanie. W
załącznikach 1-4 przedstawiono wzory świadectw charakterystyki
energetycznej dla budynku mieszkalnego i niemieszkalnego, lokalu
mieszkalnego i części budynku.

Metodologia podzielona

Ministerstwo
wyszczególniło odrębne sposoby sporządzana świadectw ze względu na
występowanie instalacji chłodzącej w analizowanym budynku. Rozdzielenie
tych dwóch przypadków to dobre rozwiązanie. Uproszczenie metodologii
dotyczącej budynków bez systemów chłodzących rozszerza dostęp do zawodu
doradcy energetycznego. Umożliwia to osobom, które ukończyły kurs,
przygotowanie świadectw bez konieczności zaznajamiania się ze
szczegółami obliczeniowymi, które przy tworzeniu prostego świadectwa
nie są niezbędne.

Natomiast metoda szczegółowa, przeznaczona
dla budynków z systemami chłodzenia wymaga uwzględnienia szeregu
aspektów i posiadania szerokiej wiedzy w zakresie certyfikacji, fizyki
budowli i instalacji. Zawiera ona na przykład dokładne wyliczenia
dotyczące właściwości fizycznych budynków m.in. pojemności cieplnej
przegród budowlanych, czy też obliczenia na podstawie szczegółowych
danych meteorologicznych. Poniższe informacje dotyczące metodologii
prostej dla budynków niewyposażonych w instalacje chłodzenia –
załącznik numer 5 omawianego rozporządzenia.

Wskaźnik EP

Świadectwo
charakterystyki energetycznej budynku jako podstawową wartość
przedstawia współczynnik EP (prezentowany również graficznie na
suwaku). Wskaźnik EP jest wartością przedstawiającą roczne
zapotrzebowanie na nieodnawialną energię pierwotną na jednostkę
powierzchni o regulowanej temperaturze powietrza, wyrażoną w kWh/(m2
rok).
Podstawą do wyliczenia jest wartość rocznego zapotrzebowania
na energię pierwotną przez system grzewczy i wentylacyjny,
przygotowania ciepłej wody oraz napędu urządzeń pomocniczych i
powierzchnia budynku.

Wartość EP uzależniona jest od wielu
czynników obliczanych elementów w świadectwie, miedzy innymi tzw.
współczynników nakładu energii pierwotnej, sprawności systemów
grzewczych, sprawności wytworzenia nośnika ciepła z energii
dostarczanej, sprawności akumulacji ciepła, sprawności transportu
nośnika ciepła w obrębie budynku, sprawności regulacji i wykorzystania
ciepła.

EK – wskaźnik prawdy

Rozporządzenie
wprowadza, oprócz wskaźnika EP również wartość EK, która określa roczne
zapotrzebowanie energii końcowej na jednostkę powierzchni pomieszczeń o
regulowanej temperaturze powietrza w budynku albo lokalu mieszkalnym i
jest wyrażone w kWh/(m2rok).
Jest to współczynnik określający
obliczeniową ilość energii potrzebnej do zaspokojenia zapotrzebowania
danego budynku, przed uwzględnieniem współczynników nakładu związanych
z rodzajem paliwa.

Nowe normy

Rozporządzenie również odwołuje się nowych norm i zasad wykonywania poszczególnych obliczeń, w tym m.in.:
-
PN-EN ISO 6946, PN-EN 14351-1, PN-EN 13830, PN-EN ISO 14683:2008, PN-EN
ISO 10211:2008, PN-EN ISO 12831:2006 dla obliczania współczynników
przenikania ciepła w zależności od rodzaju przegrody
- wzorów,
założeń do wykonania obliczeń dotyczących strumieni powietrza
wentylacyjnego oraz konkretnych przypadków i wartości współczynników
dla tychże przypadków
- tabel współczynników zysków i strat ciepła w budynku
- tabele sprawności przygotowania, przesyłu i uzyskanych start i zysków ciepła dla ciepłej wody użytkowej

Wzory świadectw

Ministerstwo
Infrastruktury przedstawiło także wzory świadectw charakterystyki
energetycznej. Dużym zaskoczeniem jest zastąpienie klas energetycznych
budynków suwakiem, jako graficznym obrazem obliczeniowego
zapotrzebowania na energię pierwotną.
Ponadto na pierwszej stronie świadectwa znajdywać się muszą takie wartości jak:
- wartość energii pierwotnej dla nowobudowanego budynku według Warunków Technicznych
- wartość energii pierwotnej dla modernizowanego budynku według Warunków Technicznych
- wartość współczynnika energii końcowej
- dane podstawowe dotyczące budynku

Złożoność
wykorzystanych wzorów, współczynników, przypadków i norm zawarta w
metodologii powoduje koniecznośc wykorzystania programów komputerowych
w celu sporządzenia świadectwa charakterystki energetycznej budynku.
Jednakże bez podstawowej wiedzy na temat poszczególnych wartości,
sposobu ich liczenia i podstaw fizyki budowli, interpretacja wyników
jest bardzo utrudniona. Dlatego tez ważne jest aby każdy z
potencjalnych doradców energetycznych zajmujących się kwestiami
certyfikacji energetycznej zapoznał się z wyżej omawianym
rozporządzeniem przed rozpoczęciem pracy z jakimkolwiek programem
komputerowym.

W kolejnym odcinku cyklu Jak zostać doradca…
przedstawimy podstawowe założenia załącznika numer 6 Rozporządzenia MI
w sprawie metodologii obliczania charakterystyki energetycznej
budynków…, odnoszącego się do budynków wyposażonych w instalacje
chłodzące.

Jednym z ważnych wątków związanych z wdrażaniem dyrektywy Unii
Europejskiej dotyczącej charakterystyki energetycznej dla budynków jest
kwestia nabywania przez osoby uprawnień do wykonywania świadectw
odnośnie tejże charakterystyki. Jak do tej pory zagadnienie to
poruszane jest w kliku dokumentach. Przede wszystkim, główne informacje
zawarte są w akcie, który w wprowadza obowiązek certyfikacji
energetycznej dla budynków do prawa polskiego. Jest nim Ustawa z dnia
19 września 2007 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane (Dz. U. z dnia
18 października 2007 r. Nr 191, poz. 1373).

Prawo budowlane

Owa nowelizacji Prawa budowlanego mówi:
„8. Świadectwo charakterystyki energetycznej budynku może sporządzać osoba, która:
1) posiada pełną zdolność do czynności prawnych;
2) ukończyła co najmniej studia magisterskie, w rozumieniu przepisów o szkolnictwie wyższym;
3)
nie była karana za przestępstwo przeciwko mieniu, wiarygodności
dokumentów, obrotowi gospodarczemu, obrotowi pieniędzmi i papierami
wartościowymi lub za przestępstwo skarbowe;
4) posiada uprawnienia
budowlane do projektowania w specjalności architektonicznej,
konstrukcyjno – budowlanej lub instalacyjnej albo odbyła szkolenie i
złożyła z wynikiem pozytywnym egzamin przed ministrem właściwym do
spraw budownictwa, gospodarki przestrzennej i mieszkaniowej.

9.
Minister właściwy do spraw budownictwa, gospodarki przestrzennej i
mieszkaniowej określi, w drodze rozporządzenia, sposób przeprowadzania
i zakres programowy szkolenia oraz egzaminu, o których mowa w ust. 8
pkt 4, warunki i wysokość odpłatności za szkolenie i postępowanie
egzaminacyjne mając na uwadze zapewnienie odpowiedniego poziomu
edukacyjnego szkoleń w celu zagwarantowania rzetelnego i sprawnego
przygotowania kandydatów do egzaminu.
…
11. Za równorzędne z
odbyciem szkolenia oraz złożeniem z wynikiem pozytywnym egzaminu, o
których mowa w ust. 8 pkt 4 uznaje się ukończenie, nie mniej niż
rocznych, studiów podyplomowych na kierunkach: architektura,
budownictwo, inżyniera środowiska, energetyka lub pokrewne w zakresie
audytu energetycznego na potrzeby termomodernizacji oraz oceny
energetycznej budynków.

12. Program studiów podyplomowych, o
których mowa w ust. 11, powinien uwzględniać problematykę objętą
programem szkoleń określonym, w drodze rozporządzenia, o którym mowa w
ust. 9. Minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego zatwierdza po
zaopiniowaniu przez ministra właściwego do spraw budownictwa,
gospodarki przestrzennej i mieszkaniowej proponowany przez wydziały
szkół wyższych program studiów podyplomowych.

13. Obywatel
państwa członkowskiego Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej
lub państwa członkowskiego Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu
(EFTA) – strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, może
dokonywać oceny energetycznej budynku albo lokalu mieszkalnego i
sporządzać świadectwo charakterystyki energetycznej budynku albo lokalu
mieszkalnego po uznaniu kwalifikacji nabytych w tych państwach, zgodnie
z przepisami ustawy z dnia 26 kwietnia 2001 r. o zasadach uznawania
nabytych w państwach członkowskich Unii Europejskiej kwalifikacji do
wykonywania zawodów regulowanych (Dz. U. nr 87, poz. 954, z późn. zm. ))

14.
Minister właściwy do spraw budownictwa, gospodarki przestrzennej i
mieszkaniowej prowadzi rejestr osób, które złożyły pozytywny egzamin, o
których mowa w ust. 8. Rejestr prowadzony jest w formie elektronicznej.”

Podsumowując najważniejsze punkty dotyczące nabycia uprawnień można wymienić cztery możliwości:

1. posiadanie uprawnień budowlanych do projektowania w/w specjalnościach;
2. odbycie szkolenia (kursu) oraz zdanie egzaminu państwowego;
3. ukończenie minimum rocznych studiów podyplomowych z zakresu auditingu energetycznego na potrzeby termomodernizacji oraz oceny energetycznej budynków.
4. uzyskanie uprawnień do sporządzania świadectw charakterystyki energetycznej budynku w kraju członkowskim Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej lub państwa członkowskiego Europejskiego porozumienia o Wolnym Handlu i uznanie ich przez odpowiednie organy administracyjne.

Na stronie Ministerstwa Infrastruktury (www.mi.gov.pl) oraz BuildDesk (www.builddesk.pl)
znajduje się pełna lista uczelni uprawnionych do przeprowadzania takich
studiów podyplomowych. Na dzień dzisiejszy (25.09.08 r.) na liście tej
widnieje 27 jednostek.
Warunkiem koniecznym, dotyczącym wszystkich
trzech wymienionych możliwości, jest ukończenie minimum studiów
magisterskich oraz brak konfliktów z prawem.

Zakres i forma szkoleń

Kolejnym
ważnym dokumentem odnoszącym się do kwestii nabywania uprawnień do
sporządzania świadectw charakterystyki energetycznej, jest:
ROZPORZĄDZENIE MINISTRA INFRASTRUKTURY z dnia 21 stycznia 2008 r. w
sprawie przeprowadzania szkolenia oraz egzaminu dla osób ubiegających
się o uprawnienie do sporządzania świadectwa charakterystyki
energetycznej budynku, lokalu mieszkalnego oraz części budynku
stanowiącej samodzielną całość techniczno-użytkową  (Dz.U. 2008 nr 17
poz. 104).

W rozdziale drugim tegoż rozporządzenia sformułowane są wymagania co do formy oraz zakresu szkolenia:

„Rozdział 2
Sposób przeprowadzania oraz zakres programowy szkoleń

§
3. 1. Szkolenie powinno składać się z części teoretycznej oraz
praktycznej. Czas trwania szkolenia nie może być krótszy niż 50 godzin,
przy czym część praktyczna szkolenia powinna trwać nie mniej niż 8
godzin.
2. Część teoretyczna składa się z wykładów o tematyce
zgodnej z zakresem programowym, określonym w załączniku nr 1 do
rozporządzenia.
3. Część praktyczna składa się z ćwiczeń
praktycznych mających na celu nabycie umiejętności sporządzania
świadectwa charakterystyki energetycznej budynku, lokalu mieszkalnego
oraz części budynku stanowiącej samodzielną całość techniczno-użytkową,
zwanego dalej „świadectwem charakterystyki energetycznej".
4.
Szkolenia powinny być przeprowadzane przy użyciu odpowiednich środków
dydaktycznych, w szczególności sprzętu komputerowego wraz z
oprogramowaniem komputerowym pozwalającym na wykonywanie obliczeń
właściwych dla sporządzenia świadectwa charakterystyki energetycznej.

§
4. 1. Szkolenie powinno kończyć się samodzielnym sporządzeniem
świadectwa charakterystyki energetycznej i oceną poprawności jego
wykonania, w szczególności pod kątem zgodności z przepisami dotyczącymi
metodologii obliczania charakterystyki energetycznej budynku i lokalu
mieszkalnego lub części budynku stanowiącej samodzielną całość
techniczno-użytkową oraz sposobu sporządzania i wzoru świadectw ich
charakterystyki energetycznej.
2. Osobie, która ukończyła szkolenie,
wydaje się zaświadczenie o jego ukończeniu, zgodnie z wzorem określonym
w załączniku nr 2 do rozporządzenia."

W rozdziale 3 omawianego
rozporządzenia zawarte są informacje na temat „Sposobu przeprowadzania
postępowania egzaminacyjnego oraz zakres programowy egzaminu”. Mówi się
tu m.in. iż egzamin ma trwać w sumie 5 godzin. Dwie godziny poświęcone
na część pisemną i trzy na część praktyczną. Część pisemna będzie miała
formę testu jednokrotnego wyboru obejmującego zagadnienia zawarte w
programie egzaminu (załącznik nr 3 rozporządzenia). Zawarte w niej
będzie 80 pytań, za każdą poprawną odpowiedź przyznaje się jeden punkt,
a warunkiem przejścia do kolejnej, praktycznej części egzaminu będzie
uzyskanie minimum 60 punktów z części pisemnej. W części praktycznej
sprawdzana będzie umiejętność wykonania świadectwa charakterystyki
energetycznej.

„Ocena poprawności sporządzenia świadectwa
charakterystyki energetycznej jest dokonywana, w szczególności, pod
kątem zgodności jego wykonania z przepisami dotyczącymi metodologii
obliczania charakterystyki energetycznej budynku i lokalu mieszkalnego
lub części budynku stanowiącej samodzielną całość techniczno-użytkową
oraz sposobu sporządzania i wzoru świadectw ich charakterystyki
energetycznej.”

„§ 17. Z przeprowadzonego egzaminu sporządza się
protokół podpisywany przez ministra. W protokole potwierdza się
uzyskanie przez kandydatów pozytywnego wyniku egzaminu oraz wskazuje
się tych kandydatów oraz przyczyny, z powodu których nie uzyskali oni
pozytywnego wyniku egzaminu.

§ 18.1. Osobę, która uzyskała
uprawnienia do sporządzania świadectwa charakterystyki energetycznej na
zasadach określonych w art. 5 ust. 11 ustawy, wpisuje się do rejestru”

Audyt energetyczny to opracowanie
potrzebne do ubiegania się o kredyt termomodernizacyjny. Jest to
dokument  określający zakres i parametry techniczne oraz ekonomiczne
przedsięwzięcia termomodernizacyjnego, czyli mającego na celu
zwiększenie energooszczędności budynku. Na  podstawie oceny jakości
energetycznej budynku i instalacji grzewczej określa on możliwe
warianty usprawnień termomodernizacyjnych. Zawiera rekomendację
rozwiązania, które jest optymalne z punktu widzenia relacji kosztów
realizacji z uzyskanymi oszczędnościami energii. Może stanowić
założenie do projektu budowlanego oraz do świadectwa energetycznego
budynku. Na jego podstawie udzielane jest dofinansowanie
przedsięwzięcia termomodernizacyjnego z Banku Gospodarstwa Krajowego. Aby sporządzić audyt energetyczny, potrzebne są inne uprawnienia, niż do wystawienia świadectwa energetycznego.

Co trzeba wiedzieć?

• Paszport energetyczny jest przypisany dla budynku/lokalu a nie do właściciela czy użytkownika.
• Świadectwo energetyczne jest ważne przez 10 lat.
• Certyfikat energetyczny jest załącznikiem do książki obiektu budowlanego.
• Paszport
  energetyczny ma formę pisemną oraz elektroniczną. Elektroniczna forma
  umożliwia rejestrację wystawionego paszportu energetycznego w krajowym
  rejestrze świadectw.

Świadectwo
energetyczne w formie pisemnej ma postać dokumentu, oprawionego
w okładkę A4 w taki sposób, który uniemożliwia jego zdekompletowanie.
Dane i obliczenia, na podstawie których zostało sporządzone, mają postać załączników.

Według projektu rozporządzenia Ministerstwa Infrastruktury, polski paszport energetyczny będzie składał się z czterech części:

1.Strona tytułowa.

a. adres budynku/lokalu i dane właściciela
b. wartość wskaźnika charakterystyki energetycznej EP (ilość energii potrzebnej na metr kwadratowy)
c. klasa energetyczna budynku/lokalu, w skali literowej od A do G (przypisana na podstawie wskaźnika
    WZE, porównującego oceniony budynek do standardu minimalnego)
d. nazwisko, adres i numer licencji audytora
e. data wydania i data ważności
f. numer świadectwa

2.Techniczny opis budynku/lokalu: przeznaczenie i data oddania do użytkowania, konstrukcja, system ogrzewania i jego
   sprawność, system wentylacji, system przygotowania ciepłej wody i jego sprawność, system klimatyzacji, system
   oświetlenia, zdjęcie lub szkic rzutu i przekroju budynku

3.Charakterystyka energetyczna:

a.
tabela zawierająca wskaźniki porównawcze i roczne zapotrzebowanie
energii na potrzeby: ogrzewania i wentylacji, przygotowania ciepłej
wody, klimatyzacji i oświetlenia.
b. obliczenie wskaźnika zintegrowanej charakterystyki energetycznej WZE

4.Uwagi dotyczące poprawy jakości energetycznej (jego eksploatacji i wskazanych modernizacji) oraz informacja o podstawach prawnych świadectwa.

 

Na podst. mat. z www.PaszportEnergetyczny.pl

Eksperci
unijni dowiedli, że odpowiednie działania ekonomiczne mogą spowodować
spadek zużycia energii elektrycznej w gospodarstwach domowych nowych
krajów UE nawet do 60%.

Poprawi to bezpieczeństwo ekonomiczne Polski, zwiększy jego niezależność od
dostawców energii elektrycznej z zagranicy, a co więcej, wpłynie
pozytywnie na środowisko, zmniejszając zanieczyszczenia powietrza, wody
i gruntów – komentuje prezes firmy ES POLSKA Michal Jalovecký. Nowa
dyrektywa energetyczna przedkłada obowiązek wykonania analizy
opłacalności stosowania odnawialnych źródeł energii na projektanta.
Powstaną dzięki temu różne oceny poszczególnych elementów budynków.

W
krajach zachodnich formuła ta sprawdziła się doskonale i certyfikowane
są tam niemal wszystkie elementy konstrukcji – okna, ściany, dachy,
kotły i systemy wentylacji – wyjaśnia Jalovecký.

Dyrektywa ma
stworzyć mechanizmy rynkowe dla rozwoju budownictwa energooszczędnego
oraz zmniejszyć efekty, jakie wzrost cen nośników energii wywiera na
koszty eksploatacji budynków mieszkalnych. Wyrobienie certyfikatu
będzie odpłatne i niezbędne. Od stycznia 2009 bez tego dokumentu nie
będzie można sprzedać ani wynająć żadnej nieruchomości.

Co to jest certyfikat
energetyczny nieruchomości?

Świadectwo energetyczne (inaczej certyfikat energetyczny)
jest sporządzane na podstawie oceny energetycznej, polegającej na określeniu
zintegrowanej charakterystyki energetycznej, na podstawie, której następuje
przyporządkowanie budynkowi klasy energetycznej (A, B, C, D, E, F ). Podstawą
do sporządzenia zintegrowanej charakterystyki jest charakterystyka energetyczna
budynku określona w projekcie budowlanym lub dla budynku istniejącego, jeśli
brak jest dla niego dokumentacji projektowej – wyznaczana w w wyniku
inwentaryzacji. Charakterystyka energetyczna jest to zbiór danych i wskaźników
energetycznych budynku dotyczących obliczeniowego zapotrzebowania budynku na
energię na cele c.o., c.w.u., wentylacji i klimatyzacji, a w przypadku budynku
użyteczności publicznej także oświetlenia.

Klasyfikacja
energetyczna budynków

Klasa energetyczna określa jakość energetyczną
nieruchomości, a co za tym idzie atrakcyjność budynku, czy lokalu pod kątem
sprzedaży lub wynajmu. Będzie też zawierać wskazówki dotyczące możliwych inwestycji
w tym zakresie. Takie opracowanie umożliwi oszacowanie wielkości przyszłych
kosztów eksploatacyjnych.

Kto może
wystawić świadectwo energetyczne?

Świadectwo energetyczne jest dokumentem przygotowywanym
przez specjalistę, niezależnego licencjonowanego eksperta, ważnym 10 lat.
Świadectwa energetycznego dla konkretnego budynku nie może przygotowywać jego
projektant, kierownik budowy czy zarządzający tym budynkiem, a także jego
właściciel.

Podstawa prawna

Ustawa z 19 września 2007 r. o zmianie ustawy Prawo
budowlane (Dz.U. nr 191, poz. 1373)

Od sprzedawcy natomiast – oprócz adresu producenta inspektorzy
będą mogli domagać się wydania schematów konstrukcyjnych oraz instrukcji
stosowania wyrobu. Inspektorzy w protokołach będą mogli wyznaczać konkretną
datę usunięcia nieprawidłowości. Autorzy ustawy mają nadzieję, że
wyeliminowanie z rynku nieuczciwej konkurencji przyczyni się do rozwoju firm
budowlanych. Jednak projekt ustawy bardzo krytycznie oceniają przedstawiciele
firm.

Zakup kontrolowany

Zakup kontrolowany to nowe uprawnienie inspektorów, które
Ministerstwo Infrastruktury zdecydowało się wprowadzić do projektu. Polegać ono
będzie na możliwości nabycia określonej partii towaru budowlanego w celu
zbadania próbek. Czynności te dokonywane mają być bez wiedzy i zgody
kontrolowanego przez inspektorów incognito. W przypadku gdy zakupiony wyrób
spełnia wymagania określone ustawą – zostanie zwrócony właścicielowi. W takiej
sytuacji sprzedawca ma obowiązek zwrotu należności poniesionej w czasie
transakcji.

Nad skuteczniejszą ochroną konsumentów przed wyrobami
niebezpiecznymi lub wyrobami o gorszych właściwościach, czuwać będzie blisko
200 funkcjonariuszy.

WOJEWÓDZKI INSPEKTOR NADZORU BUDOWLANEGO

Właściwość funkcjonalna wynikająca z Prawa budowlanego
wojewódzkiego inspektora nadzoru budowlanego ukształtowana została analogicznie
do kompetencji wojewody. WINB jest więc organem:

Ponadto, zgodnie z treścią ustawy o wyrobach budowlanych, wojewódzki inspektor
nadzoru budowlanego jest:

Zgodnie z ustawą o wyrobach budowlanych do obowiązków WINB należy:

• prowadzenie kontroli planowych i doraźnych,

• prowadzenie postępowań administracyjnych w I instancji (w
  sprawach dot. wyrobów budowlanych),

• udział w kontrolach prowadzonych przez GINB – na jego
  wezwanie,

• zlecanie badań pobranych w toku kontroli próbek wyrobów
  budowlanych,

• bezzwłoczne przekazywanie do GINB postanowień i decyzji,

• wydawanie dla organów celnych opinii o wyrobach budowlanych,

• współpraca z GINB w zakresie sporządzania rocznego planu
  kontroli, a także przesyłania do GINB sprawozdań z wykonania planu.

Uprawnienia

Realizując swoje obowiązki wynikające z Prawa budowlanego
WINB ma prawo:

• wstępu:

- do obiektu budowlanego,

- na teren: budowy, zakładu pracy.

- związanych z prowadzeniem robót, przekazywaniem obiektu
budowlanego do użytkowania, utrzymaniem i użytkowaniem obiektu budowlanego,

- świadczących o dopuszczeniu wyrobu budowlanego do obrotu
albo jednostkowego zastosowania w obiekcie budowlanym,

Na podstawie przepisów ustawy o wyrobach budowlanych WINB ma prawo:

Oznakowanie CE i jego znaczenie

Znak CE stanowi deklarację producenta, że wyrób wprowadzany
do obrotu spełnia zasadnicze wymagania określone najczęściej w rozporządzeniach
wydawanych na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny
zgodności (Dz. U. z 2004 r. Nr 204 poz. 2087 oraz z 2005 r. Nr 64, poz. 565) –
wprowadzających do polskiego prawa tzw. dyrektywy nowego podejścia. Dotyczą one
ponad dwudziestu grup produktów – między innymi urządzeń elektrycznych (w tym
sprzętu elektronicznego i AGD), zabawek, środków ochrony indywidualnej,
materiałów budowlanych, maszyn i wind. Tylko te wyroby, dla których istnieją
zasadnicze wymagania określone w przepisach, powinny mieć znak CE.

Warto podkreślić, że znak CE nie jest handlowym świadectwem
jakości, ani nie potwierdza pochodzenia towaru z Unii Europejskiej. Nie jest on
również certyfikatem bezpieczeństwa, ponieważ jego znaczenie jest szersze –
oznacza zgodność z zasadniczymi wymaganiami, które dotyczą również na przykład
emisji zakłóceń elektromagnetycznych, hałasu albo zużycia energii. W ten sposób
konsument, kupując w dowolnym państwie Unii Europejskiej wyrób oznakowany CE,
zyskuje pewność, że może go bezpiecznie i bezproblemowo używać w swoim kraju.

Nietypowe elementy

Nie zawsze jednak znaki CE bądź B muszą się pojawić na
wyrobie. Zdarza się, że podczas remontu czy budowy potrzebne są nietypowe
elementy. Europejskie przepisy, a w ślad za nimi polska ustawa o wyrobach
budowlanych dopuszczają stosowanie wyrobów wykonanych według indywidualnej
dokumentacji. Producent musi wówczas wydać oświadczenie, że zapewnia ich
zgodność z tą dokumentacją oraz innymi przepisami, ale ich nie znakuje. Takie
rozwiązania stosuje się np. przy rekonstrukcji czy remontach obiektów
zabytkowych albo wprowadzając nowatorskie wyroby przy stawianiu konkretnych
obiektów.

Kłopoty z klasyfikacją

Dodatkowym utrudnieniem dla słabo znającego się na
budownictwie inwestora jest to, że niektóre stosowane w budownictwie wyroby
(wiele z nich służy np. do wykańczania wnętrz) nie są traktowane jako budowlane
i w ogóle nie muszą być znakowane. Żeby sprawdzić, czy wyrób musi być
oznakowany, można się posłużyć obwieszczeniem ministra infrastruktury z 5
listopada 2004 r. podającym wykaz jednostek organizacyjnych państw
członkowskich Unii Europejskiej upoważnionych do wydawania europejskich aprobat
technicznych oraz wykaz wytycznych do europejskich aprobat technicznych (MP z
2004 r. nr 48, poz. 829).

O tym, jak kłopotliwe jest stosowanie przepisów dotyczących
znakowania wyrobów budowlanych, świadczy choćby wynik ubiegłorocznej kontroli
wyrobów budowlanych – prawie co trzeci skontrolowany był nieprawidłowo
oznakowany. W 2007 r. nieprawidłowości stwierdzono w oznakowaniu 1399 wyrobów
budowlanych na 4446 kontrolowanych w tym zakresie – mówi Ilona Szymańska,
rzeczni prasowy GUNB. – Dotyczyły one przede wszystkim braku wymaganego
oznakowania (501 przypadków), nielegalnego bądź niewłaściwego oznakowania
wyrobu, a także braku bądź niewłaściwej obowiązkowej informacji dołączonej do
wyrobu.

Nie wolno wprowadzać w błąd

Wielu firmom zależy na tym, żeby sprzedawane przez nie
produkty sprawiały jak najlepsze wrażenie i znalazły klientów. Nie mogą jednak
podawać nieprawdziwych informacji.

W ubiegłym roku jedna z poznańskich firm zajmująca się
zarówno produkcją, jak i importem wskazała na metce nieprawdziwego producenta
wyrobu. Napisała, że sama jest producentem urządzeń sanitarnych (konkretnie
chodziło o baterie i syfony używane w domowej instalacji wodociągowej i
kanalizacyjnej). Podała ponadto, że wyroby powstały zakładzie w woj. pomorskim
należącym do innego przedsiębiorcy. Jednak Urząd Ochrony Konkurencji i
Konsumentów uzyskał z Urzędu Celnego w Poznaniu materiały z których wynikało,
że baterie i syfony pochodzą z importu, konkretnie zostały zrobione w Chinach.

Po przeprowadzonym postępowaniu prezes Urzędu Ochrony
Konkurencji i Konsumentów uznał (decyzją nr RPZ 20/2008 z sierpnia 2008 r.), że
firma naruszyła przepisy ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom
rynkowym i wprowadziła klientów w błąd. W tym wypadku chodziło o rozpowszechnianie
nieprawdziwych informacji dotyczące konkretnie cech produktu, w szczególności
jego pochodzenia geograficznego lub handlowego. Firma ma zapłacić karę w
wysokości 2 tys. zł.

Na podst. www.uokik.gov.pl

• wojewódzki inspektor nadzoru budowlanego;

• Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego.

• kontrola wprowadzonych do obrotu wyrobów budowlanych,

• prowadzenie postępowań administracyjnych w tym zakresie oraz

• wykonywanie zadań, o których mowa w art. 39 ust. 3 pkt 1-4
  ustawy o systemie oceny zgodności – w odniesieniu do wyrobów budowlanych
  oznakowanych CE – dotyczących współpracy z organem monitorującym system
  kontroli wyrobów wprowadzonych do obrotu (Prezesem Urzędu Ochrony Konkurencji i
  Konsumentów).

ZADANIA NADZORU BUDOWLANEGO

Do obowiązków wojewódzkiego inspektora nadzoru budowlanego (art.13
ust.1-4 o wyrobach budowlanych), należy:

• prowadzenie kontroli planowych i doraźnych;

• prowadzenie postępowań administracyjnych w I instancji;

• zlecanie badań pobranych w toku kontroli próbek wyrobów
  budowlanych;

• wydawanie dla organów celnych opinii o wyrobach budowlanych;

• prowadzenie Krajowego Wykazu Zakwestionowanych Wyrobów Budowlanych;

• zatwierdzanie wojewódzkich rocznych planów kontroli;

• współpraca z Prezesem UOKiK.

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego (art.14 ust.2 o wyrobach budowlanych),
może:

• sporządzać roczne plany kontroli;

• prowadzić kontrole planowe i doraźne;

• zlecać badania pobranych, w toku kontroli, próbek wyrobów
  budowlanych.

• udziału w prowadzonej kontroli planowej i doraźnej;

• przeprowadzenia doraźnej kontroli w określonym zakresie;

• wprowadzenia do wojewódzkiego rocznego planu kontroli
  określonych zadań.

Na podst. mat. www.gunb.gov.pl

• Dobry produkt – Ocena jakości pokrycia dachowego to w pierwszym rzędzie porównianie cech i właściwości z wymaganiami Polskich Norm – w PN B 12070 dla dachówek cementowych podane są sposoby i wymagania dla nasiąkliwości, siły łamiącej oraz powierzchni zewnętrznej i barwy. Udokumentowaniem spełnienia tych wymagań może być Deklaracja Zgodności wydawana przez producenta na jego odpowiedzialność lub też Certyfikat zgodności z PN, wydawany przez akredytowane laboratoria badawcze po wykonaniu serii badań. Dbałość o trwałość – jakość produktów wyraża się także w stosowanej technologii produkcji, przygotowaniu surowców i kontroli procesu wytwarzania.
• Gwarancja – Efektem  tych działań jest pisemna 30-letnia gwarancja (np. dachówki BRAAS), obejmująca również mrozoodporność. Istotą tego dokumentu jest zapewnienie zgodności cech produktów z wymaganiami polskich norm oraz stawiającymi wyższe wymagania norm europejskich. Warunki gwarancji nie stawiają żadnych ograniczeń związanych ze sposobem obróbki, składowania materiałów, czy stosowanych urządzeń wpływających na trwałość dachówek. Interes klienta jest w tym przypadku chroniony dużo lepiej, gdyż w sytuacji złej jakości materiału producent zobowiązuje sie do bezpłatnej wymiany pokrycia łącznie z kosztami położenia dachu. W innych przypadkach, kiedy klient zawierzył jakości, np. blach dachówkopodobnych, musi w takiej sytuacji ponieść koszt demontażu starego, uszkodzonego pokrycia, dopłacić różnicę ceny, aby zakupić nowe materiały oraz ponieść koszty ponownego ułożenia dachu. W efekcie inwestor musi ponieść ok 70% kosztów wymiany pokrycia dachu. Dlatego tak istotne jest zapewnienie o bezpłatnej wymianie dachówek nie spełniających wymagań, zapisane w dokumencie gwarancyjnym.
• Precyzyjna oferta cenowa – Ze względu na złożoność form i kształtów dachów nie można określić jednoznacznych cen metra kwadratowego dachu. Można natomiast porównać cenę konkretnego dachu wyliczoną na podstawie projektu. Rzetelnie wykonane zestawienie wszystkich elementów potrzebnych na dany dach, daje nam konkretną kwotę kosztów materiałów. Dlatego odpowiedni producenci, tak jak BAAS Polska, prowadzą sprzedaż poprzez sieć specjalistycznych firm handlowych, które bezpłatnie wykonują zestawienia elementów wg projektu oraz oferty cenowe na materiały. Dodatkowo ze względu na możliwość zastosowania kilku różnych rozwiązań czy też wersji wykonania dachu konsultują z inwestorem jego potrzeby i oczekiwania jeżeli dane zawarte w projekcie nie są wystarczające.
• Doradztwo techniczne – Aby można było oczekiwać od handlowców, architektów i projektantów fachowości w stosowaniu materiałów dekarskich, trzeba stworzyć możliwości przekazania im  rzetelnej wiedzy o swoich produktach i zasadach ich stosowania.  Wiodący producenci organizują więc szkolenia i seminaria dla architektów i projektantów, dekarzy, służb nadzoru budowlanego oraz handlowego. Szkolenia takie organizowane w całej Polsce są bezpłatne dla uczestników, którzy mają okazję poszerzenia swojej wiedzy dotyczącej dachu. Istotne znaczenie ma tutaj współpraca z wyższymi uczelniami technicznymi, gdzie wiedzę zdobywają studenci oraz uzupełniają pracownicy naukowo-dydaktyczni oraz szkołami średnimi o profilu budowlanym. Współpracę taką nawiązała m.in. firma BRAAS. Jest to istotna informacja dla inwestora, gdyż od poziomu fachowej wiedzy tych grup zawodowych zależy właściwe opracowanie projektu oraz kompetentny nadzór nad wykonaniem prac dekarskich.
• Kompletowanie dostawy – Aby cały gotowy dach mógł cieszyć oko inwestora wszystkie elementy muszą trafić w odpowiedniej ilości i czasie na budowę. Wielu inwestorów nie może poświęcić dużo czasu na kompletowanie i zwożenie potrzebnych elementów. W tej sytuacji wspomagają ich odpowiednio przygotowane firmy handlowe wraz z producentem, zapewniając dostawę wszystkich materiałów. Np. firma BRAAS oferuje specjalistyczny transport samowyładowczy przywożący komplet materiałów zgodnie z zestawieniem sporządzonym na podstawie projektu. Wtedy możemy mieć pewność, że towar nie ulegnie zniszczeniu w trakcie transportu przez nieobeznanego ze specyfiką wyrobów przewoźnika oraz że wszystkie zamówione elementy znajdą się w tym samym czasie na budowie, co wpłynie na terminowość wykonania prac dekarskich.

Podsumowując tę drogę przez etapy od wyboru pokrycia do jego dostarczenia na budowę, można stwierdzić, że ważne są wszystkie wyżej wymienione elementy.

Nie tylko sam produkt, ale pomoc ze strony wszystkich współpracujących stron zapewnia zadowolenie z właściwego wyboru.

Na podst. materiałów BRAAS Polska.