ROZPORZĄDZENIE MINISTRA INFRASTRUKTURY¹⁾
z dnia 3 lipca 2003 r.

w sprawie rozbiórek obiektów budowlanych wykonywanych metodą wybuchową

Na podstawie art. 72 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. — Prawo budowlane (Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126, z późn. zm.²⁾ zarządza się, co następuje:

¹⁾ Minister Infrastruktury kieruje działem administracji rządowej — budownictwo, gospodarka przestrzenna i mieszkaniowa, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 29 marca 2002 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Infrastruktury (Dz. U. Nr 32, poz. 302 oraz z 2003 r. Nr 19, poz. 165).
²⁾ Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2000 r. Nr 109, poz. 1157 i Nr 120, poz. 1268, z 2001 r. Nr 5, poz. 42, Nr 100, poz. 1085, Nr 110, poz. 1190, Nr 115, poz. 1229, Nr 129, poz. 1439 i Nr 154, poz. 1800, z 2002 r. Nr 74, poz. 676 oraz z 2003 r. Nr 80, poz. 718.

§ 1. Rozporządzenie określa sposób i warunki przeprowadzania oraz tryb postępowania w sprawach robót budowlanych wykonywanych przy rozbiórce obiektu budowlanego z użyciem materiałów wybuchowych, zwanych dalej „robotami strzałowymi”.

§ 2. Określenia użyte w rozporządzeniu oznaczają:
1) ustawa — ustawę z dnia 7 lipca 1994 r. — Prawo budowlane;
2) kierownik robót strzałowych — osobę ustanowioną zgodnie z art. 42 ust. 4 ustawy do organizowania i kierowania robotami strzałowymi;
3) ładunek wybuchowy — określoną masę materiału wybuchowego przygotowaną do jednorazowej detonacji;
4) powalenie — upadek obiektu budowlanego, jego części albo elementu w określonym kierunku lub w miejscu;
5) sygnały ostrzegawcze — system znaków dźwiękowych i wizualnych służących do przekazania informacji o poszczególnych etapach realizacji robót strzałowych;
6) środki strzałowe — materiały wybuchowe oraz środki techniczne, zawierające materiały wybuchowe, służące do zainicjowania detonacji ładunku wybuchowego;
7) strefa zagrożenia dla ludzi — obszar oddziaływania zagrożeń dla życia lub zdrowia ludzi;
8) strefa zagrożenia dla obiektu budowlanego — obszar oddziaływania zagrożeń mogących spowodować uszkodzenie lub zniszczenie obiektu budowlanego znajdującego się w sąsiedztwie terenu rozbiórki;
9) strefa zagrożenia falą parasejsmiczną — obszar zaburzeń gruntu powodujący szkodliwe drgania obiektu znajdującego się w sąsiedztwie rozbieranego obiektu budowlanego, spowodowany wybuchem lub upadkiem mas;
10) strefa zagrożenia powietrzną falą nadciśnienia — obszar, w którym nadciśnienie może stanowić zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi oraz dla obiektu znajdującego się w sąsiedztwie terenu rozbieranego obiektu budowlanego;
11) strefa zagrożenia rozrzutem odłamków—obszar wyznaczany zasięgiem maksymalnego rozrzutu odłamków rozbieranego obiektu budowlanego;
12) strefa bezpośredniego zagrożenia powaleniem obiektu budowlanego — obszar wyznaczany maksymalnym zasięgiem możliwego powalenia rozbieranego obiektu budowlanego, z uwzględnieniem powalenia w kierunku innym niż projektowany;
13) techniczne środki zabezpieczające — urządzenia i środki techniczne służące do ograniczenia zagrożeń, w szczególności: osłony, rowy, wały, odciągi, obejmy, poduszki, ekrany.

§ 3. 1. Roboty strzałowe nie mogą stanowić zagrożenia dla interesów osób trzecich, w szczególności narażać te osoby na utratę życia lub zdrowia oraz powodować uszkodzenia lub zniszczenia obiektu bądź innej rzeczy znajdującej się w otoczeniu rozbieranego obiektu budowlanego, a także powodować niekorzystne, trwałe zmiany w środowisku naturalnym.
2. Przy projektowaniu i wykonywaniu robót strzałowych należy uwzględniać szkodliwe skutki detonacji ładunków wybuchowych, spowodowane w szczególności:
1) falą nadciśnienia,
2) drganiami parasejsmicznymi,
3) rozrzutem odłamków,
4) bezpośrednim upadkiem rozbieranego obiektu budowlanego,
5) zapyleniem,
6) oddziaływaniem toksycznym i termicznym,
zwane dalej „zagrożeniami”.
3. Wpływ zagrożeń należy uwzględniać poprzez ustalenIe:
1) strefy zagrożenia dla ludzi;
2) strefy zagrożenia dla obiektu budowlanego, obejmującej:
a) strefę zagrożenia falą parasejsmiczną,
b) strefę zagrożenia powietrzną falą nadciśnienia,
c) strefę zagrożenia rozrzutem odłamków,
d) strefę bezpośredniego zagrożenia powaleniem obiektu budowlanego.
4. Strefy zagrożeń powinny być ustalane z uwzględnieniem sposobu prowadzenia robót strzałowych, technologii stosowanych zabezpieczeń oraz odporności obiektu budowlanego, znajdującego się w otoczeniu rozbieranego obiektu budowlanego, na poszczególne rodzaje zagrożeń, a także bezpieczeństwa ludzi, na podstawie odrębnych przepisów, Polskich Norm, wiedzy technicznej i praktyki.

§ 4. 1. Roboty strzałowe mogą obejmować cały obiekt budowlany, jego część lub element.
2. Roboty strzałowe wykonywane na części lub pojedynczym elemencie obiektu budowlanego nie mogą powodować uszkodzeń zagrażających stateczności i nośności pozostałych części lub elementów obiektu budowlanego.

§ 5. 1. Roboty strzałowe wykonuje się na podstawie dokumentacji strzałowej, z zastrzeżeniem ust. 2.
2. Roboty strzałowe w obiekcie budowlanym, dla którego nie jest wymagane pozwolenie na rozbiórkę lub zgłoszenie, mogą być wykonywane na podstawie metryki strzałowej.
3. Dokumentację strzałową oraz metrykę strzałową sporządza projektant, o którym mowa w art. 17 pkt 3 ustawy.

§ 6. 1. Dokumentacja strzałowa powinna określać w szczególności:
1) opis techniczny rozbieranego obiektu budowlanego w zakresie niezbędnym do wykonania robót strzałowych;
2) sposób wykonania robót strzałowych dla dokonania rozbiórki obiektu budowlanego wraz z niezbędnymi obliczeniami wytrzymałościowymi;
3) rodzaje zagrożeń, ich oddziaływanie na ludzi i obiekty budowlane znajdujące się w otoczeniu rozbiórki oraz możliwość ograniczenia tych zagrożeń;
4) warunki prowadzenia robót strzałowych oraz rodzaje przewidzianych do użycia środków strzałowych;
5) rozmiary I masę brył gruzu powstających po robo-
6) warunki zachowania bezpieczeństwa przy wykonywaniu robót strzałowych.
2. Szczegółową treść dokumentacji strzałowej określa załącznik nr 1 do rozporządzenia.
3. Dokumentacja strzałowa sporządzana dla rozbiórki obiektu budowlanego, dla której wymagany jest projekt rozbiórki, podlega sprawdzeniu zgodnie z art. 20 ust. 2 ustawy.
4. Po wykonaniu robót strzałowych dokumentację strzałową lub odpowiednio metrykę strzałową włącza się do dokumentacji powykonawczej.
5. Dokumentacja strzałowa powinna być dołączona do wniosku o pozwolenie na rozbiórkę lub do zgłoszenia właściwemu organowi. Przepisy art. 30 ust. 2 ustawy stosuje się odpowiednio.
6. W przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu rozbiórki z zastosowaniem robót strzałowych lub innych warunków pozwolenia na rozbiórkę mają zastosowanie przepisy art. 36a ustawy.

§ 7. 1. Metryka strzałowa powinna zawierać dane techniczne niezbędne dla wykonania robót strzałowych, w szczególności określać rozmieszczenie i budowę poszczególnych ładunków wybuchowych, ich wielkość oraz sposób połączeń w sieci strzałowej.
2. Metryka strzałowa powinna być sporządzana, w zależności od potrzeb, dla całego obiektu budowlanego, poszczególnych jego części lub elementu.
3. Szczegółową treść metryki strzałowej określa załącznik nr 2 do rozporządzenia.

§ 8. Inwestor zawiadamia pisemnie, na siedem dni przed planowanym rozpoczęciem, o terminie wykonania robót strzałowych powiatowego inspektora nadzoru budowlanego, komendanta Policji właściwego dla miejsca rozbiórki, właścicieli lub zarządców sąsiednich nieruchomości, a także, w miarę potrzeby, komendanta Państwowej Straży Pożarnej właściwego dla miejsca rozbiórki oraz komendanta straży gminnej (miejskiej).

§ 9. 1. Przed przystąpieniem do wykonywania robót strzałowych należy zapewnić opuszczenie strefy zagrożenia dla ludzi przez osoby trzecie oraz usunięcie z tej strefy rzeczy ruchomych narażonych na uszkodzenie lub zniszczenie.
2. W czasie wykonywania robót strzałowych strefa zagrożenia dla ludzi powinna być zabezpieczona przed dostępem osób trzecich, w szczególności przez posterunki, patrole i blokady. Jeżeli przewidywana energia wybuchu ładunków wybuchowych detonowanych w jednej serii lub przewidywana energia upadku mas przekracza 100 MJ, a odległość otaczających obiektów budowlanych do najbliżej położonego miejsca odpalania ładunków wybuchowych lub przewidywanego upadku mas jest mniejsza niż 100 m, na obiektach tych dokonuje się pomiarów drgań generowanych detonacją materiału wybuchowego lub upadkiem mas oraz filmuje się kamerą wideo moment powalenia rozbieranego obiektu budowlanego, jego części lub elementu.

§ 10. Do zadań kierownika robót strzałowych należy zorganizowanie i kierowanie robotami strzałowymi zgodnie z pozwoleniem na rozbiórkę, dokumentacją strzałową lub metryką strzałową oraz z przepisami i Polskimi Normami, a w szczególności:
1) analizowanie dokumentacji strzałowej lub metryki strzałowej oraz potwierdzenie jej przyjęcia do wykonania poprzez złożenie podpisu;
2) zapewnienie wykonania robót strzałowych zgodnie
z dokumentacją strzałową lub metryką strzałową,
z zachowaniem warunków bezpieczeństwa w trakcie ich realizacji;
3) zgŁaszanie do inwestora wniosku o wstrzymanie lub zmianę sposobu rozbiórki;
4) współpraca z kierownikiem budowy (rozbiórki) i inwestorem w zakresie organizacji ochrony terenu rozbiórki przed zagrożeniami;
5) wydawanie poleceń, w okresie od dostarczenia środków strzałowych na teren rozbiórki do chwili zakończenia robót strzałowych, wszystkim pracownikom znajdującym się na terenie rozbiórki;
6) sprawdzenie odłączenia od obiektu budowlanego, w którym prowadzone są roboty strzałowe, wszelkich instalacji sieci uzbrojenia terenu;
7) stwierdzenie przed rozpoczęciem strzelania opuszczenia strefy zagrożenia dla ludzi przez osoby trzecie;
8) bezpośredni nadzór nad osobami wykonującymi roboty strzałowe;
9) wyznaczenie miejsca tymczasowego składowania i sposobu zabezpieczenia środków strzałowych;
10) nadzór nad używaniem środków strzałowych;
11) kontrola poprawności wykonania technicznych środków zabezpieczających oraz sposobu zabezpieczenia dostępu do strefy zagrożenia dla ludzi;
12) zezwalanie na nadanie sygnałów ostrzegawczych i na dokonanie odpalania ładunków wybucho13
kontrola miejsca robót strzałowych po ich wykonaniu oraz zapewnienie usunięcia niewypałów;
14) zgłoszenie do odbioru zakończenia robót strzałowych;
15) dokumentowanie, w miarę potrzeby, w dzienniku rozbiórki przebiegu robót strzałowych;
16) potwierdzenie wpisem do dziennika rozbiórki, a jeżeli nie jest on wymagany — do metryki strzałowej wykonania robót strzałowych i braku niewypałów.

§ 11. 1. Teren rozbiórki, na którym prowadzone są roboty strzałowe, powinien być wydzielony i ochraniany w sposób umożliwiający kontrolę poruszania się osób i pojazdów.
2. Przy dojściach i drogach dojazdowych do terenu, o którym mowa w ust. 1, na wysokości nie mniejszej niż 2 m, powinny być umieszczone tablice ostrzegawcze barwy żółtej z umieszczonymi napisami w kolorze czarnym.
3. Wzór tablicy ostrzegawczej, o której mowa w ust. 2, stanowi załącznik nr 3 do rozporządzenia.

§ 12. 1. Na terenie rozbiórki powinno być wyznaczone miejsce tymczasowego składowania środków strzałowych.
2. Miejsce tymczasowego składowania środków strzałowych powinno być zlokalizowane z dala od tras komunikacyjnych terenu rozbiórki, w sposób zapewniający bezpieczeństwo ludzi i ochronę sąsiedniego terenu, zabezpieczone przed wejściem osób postronnych.

§ 13. W czasie wykonywania robót strzałowych stosuje się sygnały ostrzegawcze, których znaczenie określają przepisy prawa geologicznego i górniczego.

§ 14. Urządzenia, instalacje i inne niż konstrukcyjne elementy budowlane, mogące powodować obniżenie bezpieczeństwa wykonywania robót strzałowych, powinny być usunięte z obiektu budowlanego.

§ 15. Traci moc rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 lipca 1999 r. w sprawie rozbiórek obiektów budowlanych wykonywanych metodą wybuchową (Dz. U. Nr 64, poz. 737).

§ 16. Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem 11 lipca 2003 r.
 

Minister Infrastruktury: w z. A. Piłat
 

TREŚĆ DOKUMENTACJI STRZAŁOWEJ
Załączniki do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. (poz. 1135)
Załącznik nr 1

Dokumentacja strzałowa powinna zawierać:
1) część opisową, w szczególności:
a) nazwę, adres i rodzaj obiektu budowlanego, w którym wykonywane są roboty strzałowe,
b) opis techniczny rozbieranego obiektu budowlanego,
c) zestawienie podziemnych i nadziemnych obiektów budowlanych znajdujących się na terenie rozbiórki i jego otoczenia,
d) określenie sposobu wykonania rozbiórki,
e) określenie dopuszczalnych parametrów nadciśnienia fali powietrznej oraz fali parasejsmicznej, pochodzącej od drgań wywołanych detonacją i upadkiem mas, dla obiektów budowlanych wymienionych w lit. c,
f) określenie parametrów i sposobu strzelania oraz możliwych zagrożeń, a w szczególności zagrożeń wynikających z:
— oddziaływania fali parasejsmicznej,
— oddziaływania powietrznej fali nadciśnienia,
— rozrzutu odłamków,
— bezpośredniego zagrożenia powaleniem obiektu budowlanego, w szczególności w kierunku innym niż projektowany,
g) zakres i sposoby likwidacji lub ograniczenia zagrożeń oraz niezbędne techniczne środki zabezpieczające,
h) ustalenie strefy zagrożenia dla ludzi i strefy zagrożenia dla obiektów budowlanych,
i) sposób zabezpieczenia strefy zagrożenia dla ludzi w trakcie wykonywania robót strzałowych,
j) procedurę likwidacji niewypałów,
k) zestawienie środków strzałowych,
1) wskazanie miejsca tymczasowego składowania środków strzałowych,
ł) wykaz osób i instytucji, które należy powiadomić o wykonywaniu robót strzałowych;
2) część rysunkową, w szczególności:
a) szkic sytuacji terenowej z naniesionymi podziemnymi i nadziemnymi obiektami budowlanymi znajdującymi się w otoczeniu rozbieranego obiektu budowlanego i zasięgu ustalonej strefy zagrożeń dla ludzi i strefy zagrożenia dla obiektu budowlanego,
b) szkic zabezpieczeń przed rozrzutem odłamków,
c) szkic usytuowania oraz wymiary rowów i wałów ochronnych lub elementów chroniących otoczenie przed upadkiem mas i falą parasejsmiczną wywołaną detonacją,
d) przewidywany zarys usypu oraz zasięg upadku mas (szkic gruzowiska);
3) metryki strzałowe;
4) imię i nazwisko projektanta dokumentacji strzałowej, numer uprawnień, podpis oraz datę.
 

TREŚĆ METRYKI STRZAŁOWEJ
Załącznik nr 2
 

1. Metryka strzałowa powinna zawierać następujące dane:
1) zakres robót strzałowych objętych metryką oraz masa rozbieranego obiektu budowlanego, jego części lub elementu;
2) techniczne środki zabezpieczenia otoczenia (w szczególności wały, ostony, poduszki, rowy, odciągi);
3) rodzaj i całkowita masa materiału wybuchowego;
4) masa jednocześnie inicjowanych ładunków wybuchowych;
5) liczba zapalników odpalana w serii i łączna;
6) rodzaj i sposób wykonywania przybitki;
7) sposób załadowania otworów strzałowych, schemat ich rozmieszczenia, wymiary oraz dopuszczalna masa ładunku wybuchowego w otworze;
8) typ zapalarki oraz sposób łączenia zapalników elektrycznych;
9) system sygnałów ostrzegawczych w czasie wykonywania robót strzałowych;
10) wskazanie miejsca odpalania;
11) sposób wykonania, zakres i parametry strzelań próbnych (jeśli występują);
12) imię i nazwisko projektanta metryki strzałowej, numer uprawnień, podpis oraz data;
13) imię i nazwisko kierownika robót strzałowych, numer uprawnień, podpis oraz data;
14) potwierdzenie wykonania robót strzałowych, ewentualne uwagi o ich przebiegu oraz braku niewypałów, dokonane przez kierownika robót strzałowych (jeżeli nie jest prowadzony dziennik rozbiórki).
2. W przypadku gdy nie jest sporządzana dokumentacja strzałowa, metryka strzałowa powinna zawierać dodatkowo:
1) nazwę, adres i rodzaj obiektu budowlanego, w którym wykonywane będą roboty strzałowe;
2) szkic sytuacyjny terenu rozbiórki i jego otoczenia
z naniesioną strefą zagrożenia dla ludzi oraz,
w miarę potrzeb, szkic zabezpieczeń przed rozrzutem odłamków;
3) szkic sytuacyjny terenu rozbiórki i jego otoczenia z naniesionymi podziemnymi i nadziemnymi obiektami budowlanymi oraz naniesionym zasięgiem strefy zagrożenia dla obiektu budowlanego.
3. W zależności od potrzeb uzasadnionych względami technicznymi i bezpieczeństwa, metryka strzałowa powinna określać zakres dodatkowych zabezpieczeń wynikających z charakteru robót rozbiórkowych.

Załącznik nr 3

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA INFRASTRUKTURY1
z dnia 30 sierpnia 2004 r.

w sprawie warunków i trybu postępowania w sprawach rozbiórek nieużytkowanych lub niewykończonych obiektów budowlanych

Na podstawie art. 72 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. — Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016, z późn. zm.²⁾) zarządza się, co następuje:

¹⁾ Minister Infrastruktury kieruje działem administracji rządowej — budownictwo, gospodarka przestrzenna mieszna podstawie 1 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 11 czerwca 2004 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Infrastruktury (Dz. U. Nr 134, poz. 1429).
²⁾ Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2004 r. Nr 6, poz. 41, Nr 92, 881, Nr 93, poz. 888 i Nr 96, poz. 959.

§ 1. Rozporządzenie określa:
1) tryb postępowania w sprawie rozbiórki nieużytkowanego lub niewykończonego obiektu budowlanego zwanego dalej „obiektem budowlanym”;
2) czynności właściwego organu prowadzącego postępowanie w sprawie rozbiórki obiektu budowlanego;
3) obowiązki nakładane na właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego oraz warunki ich wykona-

§ 2. Przed wydaniem decyzji o nakazie rozbiórki obiektu budowlanego, o której mowa w art. 67 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. — Prawo budowlane, właściwy organ:
1) ustala przyczyny niewykonania przez właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego remontu, od budowy lub wykończenia obiektu budowlanego;
2) dokonuje oględzin i oceny stanu technicznego, w przypadku, o którym mowa w 4 ust. 1, nakazuje właścicielowi lub zarządcy obiektu budowlanego sporządzenie ekspertyzy technicznej tego obiektu;
3) przeprowadza rozprawę.

§ 3. Protokół oględzin obiektu budowlanego, o których mowa w 2 pkt 2, zawiera:
1) opis stanu technicznego obiektu budowlanego;
2) przyczyny powstania uszkodzeń lub zniszczenia obiektu budowlanego;
3) określenie stanu zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia oraz zagrożenia dla środowiska i zdrowia ludzi;
4) opis stanu zaawansowania robót budowlanych — w przypadku obiektu niewykończonego.

§ 4. 1. Ekspertyzę techniczną wykonuje się, jeżeli w wyniku oględzin powstaną uzasadnione wątpliwości co do stanu technicznego obiektu budowlanego.
2. Ekspertyzę techniczną wykonują osoby posiadające uprawnienia budowlane bez ograniczeń w odpowiedniej specjalności, rzeczoznawca budowlany albo jednostka badawczo-rozwojowa bądź uczelnia posiadająca kompetencje do prowadzenia badań naukowych i prac rozwojowych dotyczących budownictwa.

§ 5. Właściwy organ doręcza właścicielowi lub zarządcy obiektu budowlanego odpis protokołu oględzin, wyznaczając jednocześnie term in rozprawy, o której mowa w 2 pkt 3.

§ 6. Na podstawie ustaleń wynikających z oględzin, rozprawy oraz ekspertyzy technicznej, jeśli byt nałożony obowiązek jej sporządzenia, właściwy organ, po stwierdzeniu, że obiekt budowlany lub jego część nie nadaje się do remontu, wykończenia lub odbudowy, wydaje decyzję o nakazie rozbiórki.

§ 7. 1. W decyzji, o której mowa w 6, właściwy organ wyznacza właścicielowi lub zarządcy obiektu bu
dowlanego odpowiedni, technicznie uzasadniony termin przystąpienia do rozbiórki i termin jej zakończenia oraz uporządkowania terenu. Termin rozpoczęcia rozbiórki nie może być krótszy niż 6 tygodni, licząc od dnia doręczenia decyzji o nakazie rozbiórki.
2. W razie stwierdzenia bezpośredniego zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia właściwy organ stosuje art. 69 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. — Prawo budowlane.

§ 8. Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.3

³⁾ Niniejsze rozporządzenie było poprzedzone rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 26 czerwca 2003 r. w sprawie warunków i trybu postępowania dotyczącego rozbiórek oraz zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego (Dz. U. Nr 120, poz. 1131), które traci moc z dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia, na podstawie art. 3 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy — Prawo budowlane (Dz. U. Nr 93, poz. 888).

Minister Infrastruktury: K. Opawski

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA INFRASTRUKTURY¹⁾
z dnia 3 lipca 2003 r.

w sprawie szczególowego zakresu i formy projektu budowlanego

Na podstawie art. 34 ust. 6 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. — Prawo budowlane (Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126, z późn. zm.²⁾ zarządza się, co następuje:

¹⁾ Minister Infrastruktury kieruje działem administracji rządo wej — budownictwo, gospodarka przestrzenna i mieszkaniowa, na podstawie §1 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 29 marca 2002 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Infrastruktury (Dz. U. Nr 32, poz. 302 oraz z 2003 r. Nr 19, poz. 165).
²⁾ Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2000 r. Nr 109, poz. 1157 Nr 120, poz. 1268, z 2001 r. Nr 5, poz. 42, Nr 100, poz. 1085, Nr 110, poz. 1190, Nr 115, poz. 1229, Nr 129, poz. 1439 i Nr 154, poz. 1800, z 2002 r. Nr 74, poz. 676 oraz z 2003 r. Nr 80, poz. 718.

Rozdział 1
Przepisy ogólne

§1. Rozporządzenie określa szczegółowy zakres i formę projektu budowlanego, stanowiącego podstawę do wydania decyzji o pozwoleniu na budowę, nie ograniczając zakresu opracowań projektowych w stadiach poprzedzających opracowanie projektu budowlanego, wykonywanych równocześnie, w szczególności projektu technologicznego oraz na potrzeby związane z wykonywaniem robót budowlanych.
§2. Ilekroć w rozporządzeniu powołane są artykuły ustawy bez bliższego określenia, należy przez to rozumieć przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. — Prawo budowlane.

Rozdział 2
Wymagania dotyczące formy projektu budowlanego

§3. 1. W projekcie budowlanym należy na stronie tytułowej zamieścić:
1) nazwę, adres obiektu budowlanego numery ewidencyjne działek, na których obiekt jest usytuowany;
2) imię i nazwisko lub nazwę inwestora oraz jego adres;
3) nazwę i adres jednostki projektowania;
4) imiona i nazwiska projektantów opracowujących wszystkie części projektu budowlanego, wraz z określeniem zakresu ich opracowania, specjalności i numeru posiadanych uprawnień budowlanych, oraz datę opracowania i podpisy;
5) spis zawartości projektu budowlanego wraz z wykazem załączonych do projektu wymaganych przepisami szczególnymi uzgodnień, pozwoleń lub opinii, także specjalistycznych, oraz, stosownie do potrzeb, oświadczeń właściwych jednostek organizacyjnych, o których mowa w art. 34 ust. 3 pkt 3.
2. Jeżeli projekt architektoniczno-budowlany pod- lega sprawdzeniu, na stronie (stronach) tytułowej należy zamieścić imiona i nazwiska osób sprawdzających projekt, wraz z podaniem przez każdą z nich specjalności i numeru posiadanych uprawnień budowlanych, datę i podpisy.
§4, 1. Na rysunkach wchodzących w skład projektu budowlanego najeży umieścić metrykę projektu zawierającą:
1) nazwę i adres obiektu budowlanego;
2) tytuł (nazwę), ska!ę numer rysunku;
3) imię) nazwisko projektanta (projektantów), specjalność numer uprawnień budowlanych, datę i podpis.
2. W projekcie architektoniczno-budowlanym, objętym obowiązkiem sprawdzenia, należy umieścić w metryce, o której mowa w ust. 1, imię nazwisko osoby sprawdzającej rysunek, specjalność i numer posiadanych uprawnień budowlanych oraz datę i podpis potwierdzający sprawdzenie.
3. Projekt obiektu budowlanego przeznaczony do wielokrotnego zastosowania, spełniający wymagania rozporządzenia, może być zastosowany jako projekt architektoniczno-budowlany przez projektanta obiektu budowlanego, po przystosowaniu do ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli jest ona wymagana zgodnie z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, oraz do warunków otoczenia.
§5. Wszystkie strony i arkusze stanowiące części projektu budowla nego oraz załączniki do projektu powinny być opatrzone numeracją. Części projektu budowlanego odrębnie oprawione oraz załączniki powinny mieć numerację zgodną ze spisem zawartości tego projektu.
§6. 1. Projekt budowlany należy sporządzić w czytelnej technice graficznej oraz oprawić w okładkę formatu A-4. w sposób uniemożliwiający dekompletację projektu.
2. Dopuszcza się oprawę projektu budowlanego w tomy obejmujące:
1) projekt zagospodarowania działki lub terenu oraz oświadczenia, o których mowa wart. 34 ust. 3 pkt 3;
2) projekt architektoniczno-budowlany i wyniki badań geologiczno-inżynierskich oraz geotechniczne warunki posadowienia obiektów budowlanych, o których mowa w art. 34 ust. 3 pkt 4.
Do zamierzenia budowlanego zawierającego więcej niż jeden obiekt budowlany można stosować oprawę wielotomową.
3. Projekt budowlany należy opracować w języku polskim, stosując zasady wymiarowania oraz oznaczenia graficzne i literowe określone w Polskich Normach lub inne objaśnione w legendzie.
4. Projekt budowlany sporządza się w 4 egzemplarzach z przeznaczeniem 1 egzemplarza do archiwum właściwego organu nadzoru budowlanego, 1 egzemplarza dla organu wydającego pozwolenie na budowę i 2 egzemplarzy dla inwestora.
§7. 1. Wymagania rozporządzenia dotyczące projektu zagospodarowania dziatki lub terenu i projektu architektoniczno-budowlanego należy spełnić z zachowaniem przepisu art. 34 ust. 2, uwzględniając w szczególności cechy danego obiektu budowlanego, takie jak przeznaczenie, sposób użytkowania, usytuowanie, rozmiary, sposób i zakres oddziaływania na otoczenie i złożoność rozwiązań technicznych, oraz rodzaj i specyfikę obiektu budowlanego.
2. Z projektu budowlanego zawierającego obiekty budowlane lub ich części niejawne służące obronności i bezpieczeństwu państwa powinny być wyłączone części projektu zawierające układy funkcjonalne, technologiczne, parametry techniczne, dane o wyposażeniu oraz inne mogące ujawnić charakter, przeznaczenie i nazwę obiektu budowlanego. Zakres wyłączenia określa inwestor zgodnie z odrębnymi przepisami dotyczącymi ochrony informacji niejawnych oraz umowami i porozumieniami międzynarodowymi.

Rozdział 3
Projekt zagospodarowania dziatki lub terenu

§8. 1. Projekt zagospodarowania dziatki lub terenu powinien zawierać część opisową oraz część rysunkową sporządzoną na kopii aktualnej mapy zasadniczej lub mapy jednostkowej, przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, z zastrzeżeniem §10.
2. Część opisowa, o której mowa w ust. 1, sporządzona z uwzględnieniem §7, powinna określać:
1) przedmiot inwestycji, a wwypadku zamierzenia budowlanego obejmującego więcej niż jeden obiekt budowlany — zakres całego zamierzenia oraz kolejność realizacji obiektów;
2) istniejący stan zagospodarowania działki lub terenu z omówieniem przewidywanych w nim zmian, w tym adaptacji i rozbiórek w zakresie niezbędnym do uzupełnienia części rysunkowej projektu zagospodarowania działki lub terenu;
3) projektowane zagospodarowanie działki lub terenu, w tym urządzenia budowlane związane z obiektami budowlanymi, układ komunikacyjny, sieci uzbrojenia terenu z przeciwpożarowym zaopatrzeniem wodnym, ukształtowanie terenu i zieleni w zakresie niezbędnym do uzupełnienia części rysunkowej projektu zagospodarowania działki lub terenu;
4) zestawienie powierzchni poszczególnych części zagospodarowania działki budowlanej lub terenu, jak powierzchnia zabudowy projektowanych i adaptowanych obiektów budowlanych, powierzchnia dróg, parkingów, placów i chodników, powierzchnia zieleni oraz innych części terenu niezbędnych do sprawdzenia zgodności z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli jest ona wymagana zgodnie z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym;
5) dane informujące, czy działka lub teren, na którym jest projektowany obiekt budowlany, są wpisane do rejestru zabytków oraz czy podlegają ochronie na podstawie ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego;
6) dane określające wpływ eksploatacji górniczej na działkę lub teren zamierzenia budowlanego, znajdującego się w granicach terenu górniczego;
7) informację i dane o charakterze i cechach istniejących i przewidywanych zagrożeń dla środowiska oraz higieny i zdrowia użytkowników projektowanych obiektów budowlanych i ich otoczenia w zakresie zgodnym z przepisami odrębnymi;
8) inne konieczne dane wynikające ze specyfiki, charakteru i stopnia skomplikowania obiektu budowlanego lub robót budowlanych.
3. Część rysunkowa, o której mowa w ust. 1, sporządzona na mapie zgodnie z §7, powinna określać:
1) orientację położenia działki lub terenu w stosunku do sąsiednich terenów i stron świata;
2) granice dziatki budowlanej lub terenu, usytuowanie, obrys i układ istniejących i projektowanych obiektów budowlanych, w tym urządzeń budowlanych z nimi związanych, z oznaczeniem wejść i wjazdów oraz liczby kondygnacji, charakterystycznych rzędnych, wymiarów i wzajemnych odległości obiektów budowlanych i urządzeń budowlanych oraz ich przeznaczenia, w nawiązaniu do istniejącej zabudowy terenów sąsiednich, rodzaj i zasięg uciążliwości, zasięg obszaru ograniczonego użytkowania, układ komunikacji wewnętrznej przedstawiony w nawiązaniu do istniejącej i projektowanej komunikacji zewnętrznej, określający układ dróg wewnętrznych, dojazdów, bocznic kolejowych, parkingów, placów i chodników, w miarę potrzeby przekroje oraz profile elementów tego układu, charakterystyczne rzędne i wymiary;
3) ukształtowanie terenu, z oznaczeniem zmian w stosunku do stanu istniejącego, a w razie potrzeby charakterystyczne rzędne i przekroje pionowe terenu;
4) ukształtowanie zieleni, z oznaczeniem istniejącego zadrzewienia podlegającego adaptacji lub likwidacji, oraz układ projektowanej zieleni wysokiej i niskiej, a w razie potrzeby charakterystyczne rzędne i przekroje pionowe terenu;
5) urządzenia przeciwpożarowego zaopatrzenia wodnego, w tym rodzaj i wielkość źródeł, usytuowanie stanowisk czerpania wody i dojazd do nich dla samochodów straży pożarnej oraz charakterystyczne rzędne i wymiary;
6) układ sieci i przewodów uzbrojenia terenu, przedstawiony z przyłączami do odpowiednich sieci zewnętrznych i wewnętrznych oraz urządzeń budowlanych, w tym: wodociągowych, ujęć wody ze strefami ochronnymi, cieplnych, gazowych i kanalizacyjnych lub służących do oczyszczania ścieków, oraz określający sposób odprowadzania wód opadowych, z podaniem niezbędnych profili podłużnych, spadków, przekrojów przewodów oraz charakterystycznych rzęd nych, wymiarów i odległości, wraz z usytuowaniem przyłączy, urządzeń i punktów pomiarowych;
7) układ linii lub przewodów elektrycznych i telekomunikacyjnych oraz związanych z nim urządzeń technicznych, przedstawiony w powiązaniu z sieciami zewnętrznymi, z oznaczeniem miejsca i rzędnych w miarę potrzeby, przyłączenia do sieci zewnętrznych i złączy z instalacją obiektów budowlanych oraz charakterystycznych elementów, punktów pomiarowych, symboli i wymiarów;
8) w razie potrzeby rezerwę i podział terenu wynikający z programu całego zamierzenia budowlanego oraz przewidywanej rozbudowy;
9) granice obszaru terenu zamkniętego i zewnętrznych stref ochronnych, na którym znajdują się obiekty budowlane służące obronności i bezpieczeństwu państwa.
§9. Dane, o których mowa w §8 ust. 3, mogą być zamieszczone na dodatkowych rysunkach, jeżeli poprawi to czytelność projektu zagospodarowania działki lub terenu. W razie konieczności przedstawienia układu sieci, przewodów i urządzeń instalacji zewnętrznych na oddzielnych rysunkach, należy do projektu załączyć zbiorczy rysunek koordynacyjny uzbrojenia dziatki lub terenu.
§10. Projekt zagospodarowania działki lub terenu powinien być sporządzony na mapie w skali dostosowanej do rodzaju i wielkości obiektu lub zamierzenia budowlanego i zapewniającej jego czytelność.

Rozdział 4
Projekt architektoniczno-budowlany

§11. 1. Projekt architektoniczno-budowlany obiektu budowlanego powinien zawierać zwięzły opis techniczny oraz część rysunkową.
2. Opis techniczny, o którym mowa w ust. 1, sporządzony z uwzględnieniem §7, powinien określać:
1) przeznaczenie i program użytkowy obiektu budowlanego oraz, w zależności od rodzaju obiektu, jego charakterystyczne parametry techniczne, w szczególności: kubaturę, zestawienie powierzchni, wysokość i długość;
2) formę architektoniczną i funkcję obiektu budowlanego, sposób jego dostosowania do krajobrazu i otaczającej zabudowy oraz sposób spełnienia wymagań, o których mowa w art. 5 ust. 1;
3) układ konstrukcyjny obiektu budowlanego, zastosowane schematy konstrukcyjne (statyczne), założenia przyjęte do obliczeń konstrukcji, w tym dotyczące obciążeń, oraz podstawowe wyniki tych obliczeń, a dla konstrukcji nowych, niesprawdzonych
— wyniki ewentualnych badań doświadczalnych, rozwiązania konstru kcyj no-materiałowe podstawowych elementów konstrukcji obiektu, kategorię geotechniczną obiektu budowlanego, warunki i sposób jego posadowienia oraz zabezpieczenia przed wpływami eksploatacji górniczej, rozwiązania konstrukcyjno-materiałowe wewnętrznych i zewnętrznych przegród budowlanych; w wypadku projektowania przebudowy, rozbudowy lub nadbudowy do opisu technicznego należy dołączyć ocenę techniczną obejmującą, w uzasadnionych wypadkach, także ocenę aktualnych warunków geologiczno-inżynierskich i stan posadowienia obiektu budowlanego;
4) w stosunku do obiektu użyteczności publicznej i budynku mieszkalnego wielorodzinnego — sposób zapewnienia warunków niezbędnych do korzystania z tego obiektu przez osoby niepełnosprawne, w szczególności poruszające się na wózkach inwalidzkich;
5) w stosunku do obiektu usługowego, produkcyjnego lub technicznego podstawowe dane technologiczne oraz współzależności urządzeń i wyposażenia związanego z przeznaczeniem obiektu i jego rozwiązaniami budowlanymi;
6) w stosunku do obiektu budowlanego liniowego — rozwiązania budowlane i techniczno-instalacyjne, nawiązujące do warunków terenu występujących wzdłuż jego trasy, oraz rozwiązania techniczno-budowlane w miejscach charakterystycznych lub o szczególnym znaczeniu dla funkcjonowania obiektu albo istotne ze względów bezpieczeństwa, z uwzględnieniem wymaganych stref ochronnych;
7) rozwiązania zasadniczych elementów wyposażenia budowlano-instalacyjnego, zapewniające użytkowanie obiektu budowlanego zgodnie z przeznaczeniem, w szczególności instalacji i urządzeń budowlanych: sanitarnych, grzewczych, wentylacyjnych, klimatyzacyjnych, gazowych, elektrycznych, telekomunikacyjnych, piorunochronnych, a także sposób powiązania instalacji obiektu budowlanego z sieciami zewnętrznymi i punkty pomiarowe, założenia przyjęte do obliczeń instalacji oraz podstawowe wyniki tych obliczeń, z uzasadnieniem doboru, rodzaju i wielkości urządzeń budowlanych;
8) rozwiązania i sposób funkcjonowania zasadniczych urządzeń instalacji technicznych, w tym przemysłowych i ich zespołów tworzących całość techniczno-użytkową decydującą o podstawowym przeznaczeniu obiektu budowlanego, w tym charakterystykę i odnośne parametry instalacji i urządzeń technologicznych, mających wpływ na architekturę, konstrukcję, instalacje i urządzenia techniczne związane z tym obiektem;
9) charakterystykę energetyczną obiektu budowlanego, z wyjątkiem obiektów wymienionych w art. 20 ust. 3 pkt 2, określającą w zależności od potrzeb:
a) bilans mocy urządzeń elektrycznych oraz zużywających inne rodzaje energii, stanowiących jego stałe wyposażenie budowlano-instalacyjne, z wydzieleniem mocy urządzeń siużących do celów technologicznych związanych z przeznaczeniem obiektu,
b) w stosunku do budynku wyposażonego w instalacje grzewcze lub chłodnicze — właściwości cieplne przegród zewnętrznych, w tym ścian pełnych oraz drzwi, wrót, a także przegród przezroczystych i innych,
c) parametry sprawności energetycznej instalacji grzewczej i innych urządzeń mających wpływ na gospodarkę cieplną obiektu budowlanego, w tym wentylacyjnych i klimatyzacyjnych,
d) dane wykazujące, że przyjęte w projekcie architektoniczno-budowlanym rozwiązania budowlane i instalacyjne spełniają wymagania dotyczące oszczędności energii zawarte w przepisach techniczno-budowlanych;
10) dane techniczne obiektu budowlanego charakteryzujące wpływ obiektu budowlanego na środowisko i jego wykorzystywanie oraz na zdrowie ludzi i obiekty sąsiednie pod względem:
a) zapotrzebowania i jakości wody oraz ilości, jakości i sposobu odprowadzania ścieków,
b) emisji zanieczyszczeń gazowych, w tym zapachów, pyłowych i płynnych, z podaniem ich rodzaju, ilości i zasięgu rozprzestrzeniania się,
c) rodzaju i ilości wytwarzanych odpadów,
d) emisji hałasu oraz wibracji, a także promieniowania, w szczególności jonizującego, pola elektromagnetycznego i innych zakłóceń, z podaniem odpowiednich parametrów tych czynników i zasięgu ich rozprzestrzeniania się,
e) wpływu obiektu budowlanego na istniejący drzewostan, powierzchnię ziemi, w tym glebę, wody powierzchniowe i podziemne,
oraz wykazać, że przyjęte w projekcie architektoniczno-budowlanym rozwiązania przestrzenne, funkcjonalne i techniczne ograniczają lub eliminują wpływ obiektu budowlanego na środowisko przyrodnicze, zdrowie ludzi i inne obiekty budowlane, zgodnie z odrębnymi przepisami;
11) warunki ochrony przeciwpożarowej określone w odrębnych przepisach.
§12. 1. Część rysunkowa, o której mowa w §11 ust. 1, sporządzona z uwzględnieniem §7, powinna przedstawiać:
1) elewacje w liczbie dostatecznej do wyjaśnienia formy architektonicznej obiektu budowlanego oraz jego wyglądu zewnętrznego ze wszystkich widocznych stron, z określeniem graficznym lub opisowym na rysunku wykończeniowych materiałów budowlanych i kolorystyki elewacji;
2) rzuty wszystkich charakterystycznych poziomów obiektu budowlanego, w tym widok dachu lub przekrycia oraz przekroje, a dla obiektu liniowego
-—przekroje normalne i podłużne (profile), przeprowadzone w charakterystycznych miejscach obiektu budowlanego, konieczne do przedstawienia:
a) układu funkcjonalno-przestrzennego obiektu budowlanego,
b) rozwiązań budowlano-konstrukcyjnych obiektu budowlanego i jego powiązania z podłożem oraz przyległymi obiektami budowlanymi,
c) położenia sytuacyjno-wysokościowego i skrajnych parametrów instalacji i urządzeń technologicznych, związanych lub mających wpływ na konstrukcję obiektu budowlanego, funkcjonowanie instalacji I urządzeń oraz bezpieczeństwo ich użytkowania,
d) budowli przemysłowych i innych tworzących Samonośną całość techniczno-użytkową, jak komln, zbiornik, kolumna rafineryjna, niezbędnych wymiarów, w tym zewnętrznych w rzucie poziomym i pionowym,
z nawiązaniem do poziomu terenu, przestrzeni wewnętrznych obiektu budowlanego, w szczególności pomieszczeń, rodzaju konstrukcji, przekrojów jego elementów, a także instalacji oraz gabarytów (obrysu) urządzeń technologicznych, o których mowa w lit. c,
3) w stosunku do budynku ogrzewanego — rozwiązania konstrukcyj no-materiałowe przegród zewnętrznych wraz z niezbędnymi szczegółami budowlanymi, mającymi wpływ na właściwości cieplne i szczelność przegród, jeżeli ich odwzorowanie nie było wystarczające na rysunkach, o których mowa w pkt 2;
4) podstawowe urządzenia instalacji ogólnotechnicznych i technologicznych lub ich części, jeżeli ich odwzorowanie nie było wystarczające na rysunkach, o których mowa w pkt 2;
5) zasadnicze elementy wyposażenia technicznego, ogólnobudowlanego, umożliwiającego użytkowanie obiektu budowlanego zgodnie z jego przeznaczeniem, w tym:
a) instalacje oraz urządzenia budowlane: sanitarne, grzewcze, wentylacyjne i gazowe,
b) instalacje i urządzenia budowlane: elektryczne i telekomunikacyjne oraz instalację piorunochronną,
c) instalacje i urządzenia budowlane ochrony przeciwpożarowej określone w przepisach odrębnyc h,
wraz ze sposobem powiązania instalacji obiektu budowlanego bezpośrednio z sieciami (urządzeniami) zewnętrznymi albo z instalacjami zewnętrznymi na zagospodarowywanym terenie oraz związanymi z nimi urządzeniami technicznymi, uwidocznione na rzutach i przekrojach pionowych obiektu budowlanego, co najmniej w formie odpowiednio opisanych schematów lub przedstawione na odrębnych rysunkach.
2. Część rysunkowa, o której mowa w ust. 1, powinna być zaopatrzona w niezbędne oznaczenia graficzne i wyjaśnienia opisowe umożliwiające jednoznaczne odczytanie projektu budowlanego.
3. Opracowanie części rysunkowej projektu budowlanego obiektu liniowego należy dostosować odpowiednio do charakteru i specyfiki funkcjonalnej i technicznej obiektu.
4. Część rysunkowa projektu przebudowy obiektu budowlanego powinna wyróżniać graficznie stan istniejący.
§13. 1. Część rysunkowa projektu architektoniczno-budowlanego powinna być, z zastrzeżeniem ust. 2, sporządzona w skali dostosowanej do specyfiki i charakteru obiektu budowlanego oraz stopnia dokładności oznaczeń graficznych na rysunkach, jednak nie mniejszej niż:
1)1:200 dla obiektów budowlanych o dużych rozmiarach;
2)1:100 dla pozostałych obiektów budowlanych i wydzielonych części obiektów wymienionych w pkt 1;
3)1:50 dla wydzielonych części obiektów budowlanych podlegających przebudowie lub rozbudowie  oraz części obiektów skomplikowanych i o małych  rozmiarach.
2. W stosunku do obiektu budowlanego liniowego należy dobierać skale rysunków dostosowane do długości obiektu i umożliwiające odwzorowanie obiektu z dokładnością zapewniającą czytelność projektu budowlanego.

Rozdział 5
Przepis końcowy

§14. Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem 11 lipca 2003 r³⁾

³⁾ Z dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia traci moc rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 3 listopada 1998 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U. Nr 140, poz. 906), zachowane w mocy na podstawie art. 78 ustawy z dnia 22 grudnia 2000 r. o zmianie niektórych upoważnień ustawowych do wydawania aktów normatywnych oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 120, poz. 1268).

Minister Infrastruktury: w z. A. Piłat