Horst Wild – Tłumaczył Wiesław Słowik

Duże znaczenie ma określenie rodzajów drewna, które szczególnie nadają się do wyrobu stolarki okiennej. Z uwagi na złożony charakter profili okiennych oraz wciąż rosnące obciążenia, drewno do produkcji stolarki okiennej powinno być wolne od wad. W związku z tym przy wyborze drewna powinny być uwzględnione wymienione niżej kryteria.

1. Gęstość objętościowa
Gęstość objętościowa rodzajów drewna nadających się do produkcji stolarki okiennej dla drewna liściastego zawiera się w granicach od 0,45 do 0,70 g/cm 3 , a dla drewna iglastego ( ok. 0,35 g/cm 3 . Ze wzrostem gęstości objętościowej rośnie jednak nie tylko wytrzymałość, lecz także współczynnik pęcznienia i skurczu.

2. Stabilność kształtu
Okna są częściami budowli, których wymiary powinny być niezmienne, to znaczy ich użyteczność jest uwarunkowana możliwie małymi zmianami kształtu spowodowanymi zmianami warunków atmosferycznych.

Stabilność formy charakteryzuje zachowanie się drewna w zmiennych warunkach atmosferycznych. Decydująca jest przy tym szybkość zmian wilgotności drewna oraz stosunek pęcznienia stycznego do pęcznienia promieniowego (anizotropia pęcznienia) Ponieważ układ włókien ma wpływ na stabilność kształtu, partie drewna o osłabionycvh włóknach, w strefie szybkiego wzrostu, nie są odpowiednie na stolarkę okienną.

3. Odporność na zagrzybienie
Odporność na zagrzybienie zależy przede wszystkim od zawartości części drzewiastych, które są skoncentrowane głównie w strefie rdzeniowej pnia. Grzyby niszczące drewno rozwijają się tylko przy wilgotności drewna powyżej 20 %. Dlatego należy zapobiegać dłużej utrzymującemu się silnemu zawilgoceniu elementów drewnianych poprzez odpowiednią ich budowę oraz niezbędne zabezpieczenie powierzchni zewnętrznych.

W przypadku stolarki okiennej wykonywanej z gatunków drewna zaliczanych do 1 i 2 klasy odporności nie jest wymagana ochrona środkami chemicznymi. Klasy odporności poszczególnych gatunków drewna mogą być wzięte z normy DIN 68364 “Parametry techniczne różnych gatunków drewna”

4. Jakość drewna
Drewno na stolarkę okienną musi odpowiadać wymaganiom jakościowym ustalonym w normie DIN 68360-1 “Drewno stosowane w robotach stolarskich: wymagania jakościowe dla elementów zewnętrznych”. W zależności od rodzaju przewidywanego zabezpieczenia powierzchni zewnętrznych (PK – powłoki kryjące, PNK – powłoki niekryjące – transparentne) obowiązują następujące cechy jakościowe (tabl. 1).



5. Wilgotność drewna
Zgodnie z VOB/C DIN 18355 “Roboty stolarskie”, zawartość wilgoci w drewnie elementu wbudowanego na stałe, które styka się ciągle z powietrzem zewnętrznym, powinno zawierać się między 10% a 15% w momencie wyjścia z zakładu produkcyjnego.

6. Rodzaje drewna
W nawiązaniu do wymienionych wcześniej kryteriów, do produkcji stolarki okiennej można stosować następujące rodzaje drewna:






Rozwiązania alternatywne
W ostatnich latach do produkcji stolarki okiennej w coraz większym stopniu stosuje się krawędziaki z drewna klejonego. W tym celu klejone są elementy o przekrojach dostosowanych do profili okiennych. Poprzez klejenie cienkich warstw drewna uzyskuje się lepsze wykorzystanie materiału oraz lepszą jakość estetyczną wyrobu. W przeciwieństwie do krajów skandynawskich, w Niemczech większość klientów akceptuje wyłącznie okna z drewna bezsęcznego. Można je uzyskać tylko przez klejenie, przy czym w warstwach pośrednich można wykorzystać drewno, które odpowiada wymogom jakościowym, ale ze wzglęgów optyczno-estetycznych nie jest akceptowane przez klientów. Zwykle dzięki klejeniu poprawia się także stabilność kształtu ramiaków okiennych. Poza tym, dla drewna klejonego obowiązują te same wymagania, co dla drewna litego.

Literatura
MIELCZAREK Z.: Budownictwo drewniane. Arkady, Warszawa 1994.
Entwicklungsgemeinschaft Holzbau: Informationsdienst Holz, Holzbauhandbuch (Podręcznik budownictwa drewnianego), Seria 6, Część 7 – Okna. Monachium 1991.
PN-88/B-10144. Stolarka budowlana – okna i drzwi – wymagania i badania.
DIN 4076-1. “Benennung und Kurzzeichen auf dem Holzgebiet” (Nazwy i symbole w przemyśle drzewnym).
DIN 18355. “Tischlerarbeiten” (Roboty stolarskie).
DIN 52181. “Bestimmung der Wuchseigenschaften von Nadelschnittholz” (Określenie właściwości układu włókien w drewnie iglastym).
DIN 68360-1. “Holz f.r Tischlerarbeiten. G.tebedingungen bei Aussenanwendung” (Drewno do wyrobów stolarskich. Wymagania jakościowe dla elementów zewnętrznych).