Peter Stemmermann – Tłumaczył Andrzej Machalski

Do określenia “płytka terakotowa” doszło jeszcze jedno określenie: “płytka terakotowa ekstratwarda (gres)”. Pojęcia gresów nie wprowadzono do euronormy DIN EN 176, mimo że utrwaliło się ono od dość dawna w przemyśle ceramiki budowlanej.

Terakotę ekstratwardą (gresy) produkuje się według tej samej technologii co terakotę zwykłą, wypalając je tak samo w temperaturze 1250 !C. Różnica między gresami a terakotą zwykłą polega na odmiennym składzie materiałowym, jak również na stopniu zmielenia poszczególnych surowców.

Wskazówki praktyczne
Gresy dzięki swej bardziej zwartej strukturze wykazują w stosunku do terakoty zwykłej nieglazurowanej znacznie zmniejszoną wrażliwość na plamy, wysoką mrozoodporność oraz wysoką odporność na ścieranie głębokościowe.

Ekstremalnie gęsta struktura i skład materiałowy sprawiają, że gresy wykazują twardość według Mohsa 7 do 8, a nawet do 9. Wartość dla polerowanej powierzchni wynosi mniej o około 1-2 stopni w skali Mohsa.

Tym samym wymagana (wg DIN EN 176) twardość dla płytek nieglazurowanych, wynosząca minimum 6 stopni Mohsa, została tutaj przekroczona o 1-3 stopni.

Skala twardości według Mohsa
1 Talk
2 Gips
3 Kalcyt
4 Fluoryt
5 Apatyt
6 Skaleń
7 Kwarc
8 Topaz
9 Korund
10 Diament

Dalszym parametrem w ocenie właściwości jest nasiąkliwość wodna. Im mniejsza jest nasiąkliwość wodna płytki, tym lepsza jest jej mrozoodporność.

W euronormie DIN EN 176 w odniesieniu do nasiąkliwości wodnej płytek stwierdzono, co następuje:

“Nasiąkliwość wodna nieglazurowanych płytek i płyt o jasnym kolorze czerepu, które są zazwyczaj produkowane z białych mas, z reguły nie przekracza 1,5 %. Jeżeli zostanie przekroczona wartość średnia 1,5 %, producent musi podać nasiąkliwość wodną”.

Ponadto w normie tej stwierdzono:
“Uważa się, że płytki i płyty są doskonale zwarte spieczone, jeżeli największa wartość indywidualna nasiąkliwości wodnej wynosi do 1,5 %”.

Płytki gresów wykazują z reguły nasiąkliwość ??0,5 %. W praktyce stwierdzono, że zwykła zaprawa cementowa lub cienkowarstwowa nie przywiera dobrze do spodniej strony płytek.

Zatem przy układaniu zarówno gresów, jak i płytek terakotowych zwykłych, o czerepie zwartym i gładkim, należy pamiętać o tym, aby do zaprawy w metodzie cienkowarstwowej domieszać specjalną, płynną dyspersję tworzyw sztucznych.

W celu uzyskania bardziej pewnego przyklejenia można także użyć zaprawy fabrycznie ulepszonej przez wysoki dodatek tworzywa sztucznego.
Jeżeli ma się uzyskać pełne zespolenie z nośnym podłożem, w przypadku płytek gresowych i płytek terakotowych zwykłych o gładkim i zwartym czerepie, układanych metodą grubowarstwową, to wtedy należy nałożyć na zaprawę specjalnego szlamu przyczepnego.

Literatura
Praca zbiorowa: Warunki techniczne wykonywania i odbioru robót budowlano-montażowych. Budownictwo ogólne tom I, część 4. Arkady, Warszawa 1990.
Mit keramischen Fliesen und Platten bauen. Rudolf M.ller Verlagsgesellschaft, Kżln (Budujemy z użyciem płytek i płyt ceramicznych).
PN-EN 87:1994. Płytki i płyty ceramiczne ścienne i podłogowe. Definicje, klasyfikacja, właściwości i znakowanie.
Płytka ceramiczna. Aprobaty techniczne (50 numerów) Instytutu Techniki Budowlanej. Katalog 1998, Warszawa.
DIN EN 176. Trockengepre§te Fliesen und Platten mit niedriger Wasseraufnahme von E <=?3 Gew.- % (Suchoprasowane płytki i płyty o niskiej nasiąkliwości wodnej E ???3 % wag.).