Horst Wild – Tłumaczył Andrzej Machalski

W obróbce drewna zawartość w nim wilgoci odgrywa decydującą rolę. Zbyt wilgotne lub zbyt suche drewno może mieć wpływ na jakość i funkcję elementów drewnianych, prowadzić do szkód i w końcu do reklamacji.

W praktyce chodzi o to, aby przy pracach budowlanych stosować drewno o “właściwej” wilgotności. Ta ostatnia zależy z kolei od rodzaju prac, istniejącego lub oczekiwanego klimatu otoczenia oraz wymagań co do zachowania wymiarów.

W związku z tym wyłaniają się w praktyce budowlanej, w handlu drewnem i w literaturze rozmaite rodzaje wilgotności, które – choć jednoznacznie zdefiniowane – nie zawsze są znane przez wszystkich zatrudnionych przy budowie. Najważniejsze rodzaje wilgotności zostaną tu omówione.

Drewno absolutnie suche
Drewno w stanie bezwodnym. Stan taki udaje się osiągnąć tylko w warunkach laboratoryjnych i dla praktyki nie ma żadnego znaczenia.

Wilgotność równowagi
Zawartość wilgoci w drewnie i materiałach drewnopochodnych, jaka ustala się po określonym czasie w zależności od istniejącego klimatu otoczenia. W takim stanie drewno nie “dąży” ani do pobierania wody, ani też do jej oddawania, to znaczy już “nie pracuje”.

Zależność wilgotności równowagi od temperatury powietrza i względnej wilgotności powietrza można określić z poniższej tablicy.



Suche po badawczym suszeniu
Drewno w stanie bezwodnym, w którym pozostaje resztka wilgoci pomijana w rozważaniach. Przy wyznaczaniu wilgotności drewna używa się pojęcia “suchy po umownym suszeniu”, które nie ma żadnego znaczenia przy obróbce drewna. Jednak pojęcie to jest ważną wielkością jako punkt odniesienia przy podawaniu właściwości drewna zależnych od jego wilgotności, na przykład gęstości objętościowej.

Wilgotność końcowa
Rzeczywista zawartość wilgoci w drewnie występująca pod koniec procesu jego suszenia. Powinna ona być możliwie bliska tzw. wilgotności wymaganej (patrz dalej).

Drewno mokre
Jako mokre uważa się drewno o średniej wilgotności ponad 30 %, a przy przekrojach ponad 200 cm 2 – o ponad 35 %. (DIN 4074-1).

Drewno półsuche
Jako półsuche przyjmuje się drewno o średniej wilgotności ponad 20 % (najwyżej do 30 %), przy przekrojach ponad 200 cm 2 – najwyżej 35 %.

Drewno powietrznosuche
To drewno, które było składowane tak długo na otwartym powietrzu, aż przestało wykazywać większe zmiany zawartości wilgoci. W naszym klimacie takie drewno ma wilgotność około 15 % wahającą się zależnie od warunków pogodowych i pory roku od 12 % do 20 %.

Wilgotność stałości wymiarów
Wilgotność drewna, przy której muszą być utrzymane znormalizowane wymiary. Wilgotność stałości wymiarów nie musi być identyczna z wilgotnością przy dostawie lub z wilgotnością wymaganą przy wbudowaniu drewna.

Wilgotność wymagana
Końcowa wilgotność drewna, do ktorej powinno się dążyć przy suszeniu drewna, aby dostosować je do wymagań następującego potem procesu obróbki, do warunków odbioru przez kupującego lub do przeznaczenia. Jako orientacyjne wartości dla różnych zakresów zastosowania można przyjąć następujące wilgotności wymagane:



Drewno suche
Według DIN 4074 i DIN 68365: drewno ma średnią wilgotność najwyżej 20 %.

Literatura
PN-81/B-03150. Konstrukcje z drewna i materiałów drewnopochodnych. Obliczenia statyczne i projektowanie.
PN-77/D-04100. Drewno. Oznaczanie wilgotności.
PN-84/D-04150. Tarcica. Oznaczanie wilgotności.
PN-89/D-94002. Deszczułki posadzkowe lite.
PN-90/D-94019. Płyty posadzki mozaikowej oraz klejone deski, płytki i płyty posadzkowe z drewna.
PN-89/D-94021. Tarcica iglasta konstrukcyjna sortowana metodami wytrzymałościowymi.
DIN 280. Parkett (Parkiet).
DIN 4074-1. Sortierung von Nadelholz nach der Tragf-higkeit. Nadelschnittholz (Sortowanie drewna iglastego według wytrzymałości. Tarcica iglasta).
DIN 4074-2. Bauholz f.r Holzbauteile. G.tebedingungen f.r Baurundholz (Nadelholz) (Drewno budowlane do konstrukcji drewnianych. Wymagania jakościowe dla okrąglaków budowlanych (iglastych)).
DIN 18334. Zimmer- und Holzbauarbeiten (Roboty ciesielskie i wykonywanie konstrukcji drewnianych).
DIN 18355. Tischlerarbeiten (Roboty stolarskie).
DIN 68365. Bauholz f.r Zimmerarbeiten. G.tebedingungen (Drewno budowlane do robót ciesielskich. Wymagania jakościowe).