Tłumaczył Bronisław Bartkiewicz

Pojęcia, wymagania formalne i techniczne

Definicja
Armaturę sanitarną dzieli się zależnie od zakresu stosowania na:

  • armaturę wodociągowa,
  • armaturę kanalizacyjna,
  • armaturę gazową.

    Podstawowe typy (ze względu na wykonanie), definicje i pojęcia przytoczone są w DIN 3211-1 (rys. 1).



    Poza definicjami i określeniami wg rys. 1, można zróżnicować armaturę ze względu na sposób wykorzystania:

  • armatura sanitarna przeznaczona do pomieszczeń sanitarnych w domach mieszkalnych, zakładach rzemieślniczych i obiektach użyteczności publicznej (łazienki, ubikacje, natryski itd),
  • armatura do wody technologicznej i wody pitnej,
  • armatura gazowa itd.

    Inną podstawową cechą armatury sanitarnej jest ruch roboczy elementu odcinającego przepływ i sposób przepływu w strefie zamknięcia. Pod tym względem wyróżnia się:

  • zasuwy,
  • zawory,
  • kurki,
  • klapy.

    Zasuwa
    Zasuwa charakteryzuje się prostoliniowym ruchem roboczym (suw) elementu odcinającego, który może mieć kształt klina lub płyty. Ruch elementu odcinającego odbywa się w płaszczyźnie prostopadłej do przepływu strumienia cieczy w strefie zamknięcia.

    Zawór
    Podobnie jak zasuwa, zawór charakteryzuje się również prostoliniowym ruchem roboczym (suw) elementu odcinającego. Jako element zamykający w zaworze może wystąpić m.in. stożek, cylinder lub płyta. Przepływ strumienia cieczy w strefie zamknięcia odbywa się w zaworze równolegle do ruchu elementu odcinającego.

    Kurek
    Ruch roboczy elementu odcinającego w kurku odbywa się przez obrót wokół osi prostopadłej do kierunku przepływu. Jako elementy odcinające mogą wystąpić stożek, kula lub cylinder. Przepływ cieczy w strefie zamknięcia opływa w tym typie zaworu element odcinający.

    Klapa
    Podobnie jak kurki klapy charakteryzuje obrotowy ruch roboczy wokół osi prostopadłej do kierunku przepływu. Elementem zamykającym jest zawsze tarcza. Przepływ cieczy w strefie zamknięcia odbywa się wokół elementu zamykającego.

    Wymagania formalne i techniczne
    W odniesieniu do armatury sanitarnej stawia się m. in. wymagania formalne i techniczne dotyczące materiału, dopuszczalnego ciśnienia roboczego i temperatury pracy, powodowanego hałasu i sposobu oznakowania. W nawiązaniu do tych wymagań należy przestrzegać również technicznych warunków dostawy dla poszczególnych typów armatury oraz wymagać posiadania atestów.

    Wymagania techniczne
    Jeśli dotrzymane są wymagania zawarte w normie DIN 1988 Wymagania techniczne w odniesieniu do instalacji wody do picia (TRWI), to można być pewnym, że wymagania dotyczące wody do picia, jej jakości i jakości materiałów, z którymi woda się styka będą spełnione na całej trasie od przyłącza domowego do punktu czerpalnego.
    Norma DIN 1988-2 stanowi w p. 2.2: “Wszystkie elementy instalacji, mogące mieć kontakt z woda do picia, są artykułami powszechnego użytku w rozumieniu prawa o artykułach spożywczych i przedmiotach powszechnego użytku.
    Tworzywa sztuczne i inne materiały niemetaliczne powinny odpowiadać zaleceniom Urzędu ds. Zdrowia.
    Jeżeli normy na wyroby lub wytyczne dotyczące ich kontroli przewidują znakowanie zgodności z normami (zewnętrzna gwarancja jakości), to należy stosować wyłącznie wyroby odpowiednio oznakowane.”

    Literatura

  • PN-89/H-026850 Armatura i rurociągi. Ciśnienia i temperatura.
  • PN-83/H-02651 Armatura i rurociągi. Średnice nominalne.
  • PN-85/H-74306 Armatura i rurociągi. Wymiary przyłączeniowe kołnierzy na ciśnienie nominalne do 40 MPa
  • PN-85/H-74307 Armatura i rurociągi. Powierzchnie uszczelniające kołnierzy. Wymiary.
  • PN-86/M-35001 Palniki przemysłowe gazowe. Wymagania ogólne.
  • PN-89/M-35003 Palniki przemysłowe gazowe. Palniki zapalające i pilotujące. Wymagania.
  • PN-85/M-35162 Palniki przemysłowe gazowe. Palniki blokowe. Wymagania ogólne.
  • PN-87/M-35350 Kotły grzewcze wodne niskotemperaturowe gazowe. Wymagania i badania.
  • PN-91/M-34501 Gazociągi i instalacje gazownicze. Skrzyżowania gazociągów z przeszkodami terenowymi. Wymagania.
  • PN-90/M-34502 Gazociągi i instalacje gazownicze. Obliczenia wytrzymałościowe.
  • PN-92/M-34503 Gazociągi i instalacje gazownicze. Próby rurociągów.
  • PN-82/M-42050 Automtyka przemysłowa. Regulatory o bezpośrednim działaniu ciągłym. Wymagania i badania.
  • PN-79/M-40300 Kuchnie i kuchenki gazowe użytku domowego.
  • PN-87/M-40301 Gazowe grzejniki wody przepływowej. Wymagania i badania.
  • PN-89/M-40302 Promienniki gazowe.
  • PN-87/M-40304/01 Promienniki gazowe. Kurki.
  • PN-79/M-40304/02 Promienniki gazowe. Zawory iglicowe. Wymagania i badania.
  • PN-86/M-40305 Urządzenia gazowe użytku domowego. Wymagania ogólne.
  • PN-86/M-40306 Urządzenia gazowe użytku domowego. Metody badań.
  • PN-87/M-40307 Ogrzewacze pomieszczen gazem konwekcyjnym. Wymagania i badania.
  • PN-92/M-74001 Armatura przemysłowa. Wymagania i badania.
  • PN-89/M-74088 Armatura przemysłowa. Klucz do hydrantów nadziemnych.
  • PN-89/M-74091 Armatura przemysłowa. Hydranty nadziemne na ciśnienie nominalne 1 MPa.
  • PN-89/M-74092 Armatura przemysłowa. Hydranty podziemne na ciśnienie nominalne 1 MPa.
  • PN-85/M-75002 Armatura przepływowa instalacji wodociągowej. Wymagania i badania.
  • PN-90/M-75003 Armatura instalacji centralego ogrzewania. Ogólne wymagania i badania.
  • PN-91/M-75009 Armatura instalacji centralego ogrzewania. Zawory regulacyjne. Wymagania i badania.
  • PN-90/M-75010 Termostatyczne zawory grzejnikowe. Wymagania i badania.
  • PN-90/M-75011 Termostatyczne zawory grzejnikowe na ciśnienie nominalne 1 MPa. Wymiary przyłączeniowe.
  • PN-86/M-75198 Osprzęt przewodów gazowych niskiego ćiśnienia. Kurki stożkowe. Wymagania i badania.
  • DIN 1988-1-8 Technische Regeln f.r Trinkwasserinstalationen (TRWI); (Zasady techniczne dotyczące instalacji wody do picia)