Technika sanitarna, armatura
Tłumaczył Bronisław Bartkiewicz
Pojęcia, wymagania formalne i techniczne
Definicja
Armaturę sanitarną dzieli się zależnie od zakresu stosowania na:
armaturę wodociągowa,
armaturę kanalizacyjna,
armaturę gazową.
Podstawowe typy (ze względu na wykonanie), definicje i pojęcia przytoczone są w DIN 3211-1 (rys. 1).

Poza definicjami i określeniami wg rys. 1, można zróżnicować armaturę ze względu na sposób wykorzystania:
armatura sanitarna przeznaczona do pomieszczeń sanitarnych w domach mieszkalnych, zakładach rzemieślniczych i obiektach użyteczności publicznej (łazienki, ubikacje, natryski itd),
armatura do wody technologicznej i wody pitnej,
armatura gazowa itd.
Inną podstawową cechą armatury sanitarnej jest ruch roboczy elementu odcinającego przepływ i sposób przepływu w strefie zamknięcia. Pod tym względem wyróżnia się:
zasuwy,
zawory,
kurki,
klapy.
Zasuwa
Zasuwa charakteryzuje się prostoliniowym ruchem roboczym (suw) elementu odcinającego, który może mieć kształt klina lub płyty. Ruch elementu odcinającego odbywa się w płaszczyźnie prostopadłej do przepływu strumienia cieczy w strefie zamknięcia.
Zawór
Podobnie jak zasuwa, zawór charakteryzuje się również prostoliniowym ruchem roboczym (suw) elementu odcinającego. Jako element zamykający w zaworze może wystąpić m.in. stożek, cylinder lub płyta. Przepływ strumienia cieczy w strefie zamknięcia odbywa się w zaworze równolegle do ruchu elementu odcinającego.
Kurek
Ruch roboczy elementu odcinającego w kurku odbywa się przez obrót wokół osi prostopadłej do kierunku przepływu. Jako elementy odcinające mogą wystąpić stożek, kula lub cylinder. Przepływ cieczy w strefie zamknięcia opływa w tym typie zaworu element odcinający.
Klapa
Podobnie jak kurki klapy charakteryzuje obrotowy ruch roboczy wokół osi prostopadłej do kierunku przepływu. Elementem zamykającym jest zawsze tarcza. Przepływ cieczy w strefie zamknięcia odbywa się wokół elementu zamykającego.
Wymagania formalne i techniczne
W odniesieniu do armatury sanitarnej stawia się m. in. wymagania formalne i techniczne dotyczące materiału, dopuszczalnego ciśnienia roboczego i temperatury pracy, powodowanego hałasu i sposobu oznakowania. W nawiązaniu do tych wymagań należy przestrzegać również technicznych warunków dostawy dla poszczególnych typów armatury oraz wymagać posiadania atestów.
Wymagania techniczne
Jeśli dotrzymane są wymagania zawarte w normie DIN 1988 Wymagania techniczne w odniesieniu do instalacji wody do picia (TRWI), to można być pewnym, że wymagania dotyczące wody do picia, jej jakości i jakości materiałów, z którymi woda się styka będą spełnione na całej trasie od przyłącza domowego do punktu czerpalnego.
Norma DIN 1988-2 stanowi w p. 2.2: “Wszystkie elementy instalacji, mogące mieć kontakt z woda do picia, są artykułami powszechnego użytku w rozumieniu prawa o artykułach spożywczych i przedmiotach powszechnego użytku.
Tworzywa sztuczne i inne materiały niemetaliczne powinny odpowiadać zaleceniom Urzędu ds. Zdrowia.
Jeżeli normy na wyroby lub wytyczne dotyczące ich kontroli przewidują znakowanie zgodności z normami (zewnętrzna gwarancja jakości), to należy stosować wyłącznie wyroby odpowiednio oznakowane.”
Literatura
PN-89/H-026850 Armatura i rurociągi. Ciśnienia i temperatura.
PN-83/H-02651 Armatura i rurociągi. Średnice nominalne.
PN-85/H-74306 Armatura i rurociągi. Wymiary przyłączeniowe kołnierzy na ciśnienie nominalne do 40 MPa
PN-85/H-74307 Armatura i rurociągi. Powierzchnie uszczelniające kołnierzy. Wymiary.
PN-86/M-35001 Palniki przemysłowe gazowe. Wymagania ogólne.
PN-89/M-35003 Palniki przemysłowe gazowe. Palniki zapalające i pilotujące. Wymagania.
PN-85/M-35162 Palniki przemysłowe gazowe. Palniki blokowe. Wymagania ogólne.
PN-87/M-35350 Kotły grzewcze wodne niskotemperaturowe gazowe. Wymagania i badania.
PN-91/M-34501 Gazociągi i instalacje gazownicze. Skrzyżowania gazociągów z przeszkodami terenowymi. Wymagania.
PN-90/M-34502 Gazociągi i instalacje gazownicze. Obliczenia wytrzymałościowe.
PN-92/M-34503 Gazociągi i instalacje gazownicze. Próby rurociągów.
PN-82/M-42050 Automtyka przemysłowa. Regulatory o bezpośrednim działaniu ciągłym. Wymagania i badania.
PN-79/M-40300 Kuchnie i kuchenki gazowe użytku domowego.
PN-87/M-40301 Gazowe grzejniki wody przepływowej. Wymagania i badania.
PN-89/M-40302 Promienniki gazowe.
PN-87/M-40304/01 Promienniki gazowe. Kurki.
PN-79/M-40304/02 Promienniki gazowe. Zawory iglicowe. Wymagania i badania.
PN-86/M-40305 Urządzenia gazowe użytku domowego. Wymagania ogólne.
PN-86/M-40306 Urządzenia gazowe użytku domowego. Metody badań.
PN-87/M-40307 Ogrzewacze pomieszczen gazem konwekcyjnym. Wymagania i badania.
PN-92/M-74001 Armatura przemysłowa. Wymagania i badania.
PN-89/M-74088 Armatura przemysłowa. Klucz do hydrantów nadziemnych.
PN-89/M-74091 Armatura przemysłowa. Hydranty nadziemne na ciśnienie nominalne 1 MPa.
PN-89/M-74092 Armatura przemysłowa. Hydranty podziemne na ciśnienie nominalne 1 MPa.
PN-85/M-75002 Armatura przepływowa instalacji wodociągowej. Wymagania i badania.
PN-90/M-75003 Armatura instalacji centralego ogrzewania. Ogólne wymagania i badania.
PN-91/M-75009 Armatura instalacji centralego ogrzewania. Zawory regulacyjne. Wymagania i badania.
PN-90/M-75010 Termostatyczne zawory grzejnikowe. Wymagania i badania.
PN-90/M-75011 Termostatyczne zawory grzejnikowe na ciśnienie nominalne 1 MPa. Wymiary przyłączeniowe.
PN-86/M-75198 Osprzęt przewodów gazowych niskiego ćiśnienia. Kurki stożkowe. Wymagania i badania.
DIN 1988-1-8 Technische Regeln f.r Trinkwasserinstalationen (TRWI); (Zasady techniczne dotyczące instalacji wody do picia)
Tags: armatura, armatura sanitarna, dach, grzejnik, grzejniki, instalacje gaz, kanaliza, kotły grzewcze, kuchenki gazowe, kuchnie, natrysk, natryski, ogrzewacze, pl, promienniki, URE, wnętrz, łazienki