Wilfried Zapke
Tłumaczył Bronisław Bartkiewicz

Korek jest produktem naturalnym, uzyskiwanym przez zdejmowanie kory z drzew korkowych. Pozyskiwanie kory z jednego drzewa może odbywać się tylko raz na 10 lat, przez co korek nie jest materiałem powszechnie dostępnym.

Korę miele się i prasuje w bloki z dodatkiem środków wiążących, częściowo naturalnych, częściowo syntetycznych. Bloki są następnie cięte na arkusze, wyrównywane i szlifowane na powierzchni. Dalsze uszlachetnianie powierzchni jest zróżnicowane. Można ją pozostawić w stanie naturalnym, nanieść powłokę z lakieru poliuretanowego zamykającą pory, lub powlec warstwą PVC. W niektórych przypadkach uszlachetnianiu poddaje się również powierzchnię dolną.

Wykładzinę podłogową z korka wykonuje się zazwyczaj z płyt średniej wielkości, o wymiarach 30 x 30 cm. Mają one grubość 4-8 mm i są naklejane na podłoże. Powierzchnia wykładzin może być już fabrycznie pozostawiona w stanie naturalnym, lub mieć zamknięte pory. Jeśli nakładanie warstwy zamykającej poprzedzi się barwieniem, uzyskuje się dodatkowo efekt nowoczesnego, kolorystycznego ukształtowania powierzchni pomieszczenia.

Wskazówki praktyczne
Podstawowym warunkiem prawidłowego wykonania podłogi z korka jest dokładnie płaskie podłoże. W celu wyrównania nawet drobnych nierówności zaleca się szpachlowanie podłoża. Do naklejania należy używać specjalnego kleju do korka, sporządzonego ze składników naturalnych lub syntetycznych.

Wykładzinę z korka o powierzchni w stanie naturalnym woskuje się, lub pastuje innymi środkami, natomiast fabrycznie uszlachetnione lub powlekane płytki nie wymagają żadnego zabezpieczenia. Podłogi z korka fabrycznie uszlachetnionego wykazują tę zaletę, że ich utrzymanie w czystości jest wyjątkowo proste. Wystarczy wytarcie kurzu lekko wilgotną szmatką lub miękką szczotką. Jako wadę natomiast wskazuje się na fakt, że wszystkie powłoki uszlachetniające zawierają w mniejszym lub większym stopniu składniki toksyczne, które są uwalniane przy układaniu podłogi.

Środki konserwujące, nakładane na miejscu, różnią się znacznie pod względem składu chemicznego, odporności, toksyczności i podatności na procesy obróbcze. Stosowane są lakiery DD (utrwalacz poliuretanowy), lakiery wodne (z hydroutrawalaniem) i lakiery SH (utrwalacz kwaśny twardniejący).

Lakiery SH uwalniają jednak formaldehyd i już w przeszłości zdarzało się, że prowadziły do zakłóceń stanu zdrowia. Czy i w jakim stopniu podobne zakłócenia mogą powstawać w wyniku uwalniania się diizocyjanianów przy stosowaniu lakierów DD, nie jest jeszcze wystarczająco wyjaśnione. Najmniej szkodliwe lakiery wodne, znakowane są powszechnie “błękitnym aniołkiem” i można je traktować jako względnie bezpieczne. Nie są one jednak całkowicie wolne od składników szkodliwych, jak: rozpuszczalniki, konserwanty i śladowe ilości monomerów. Kwalifikacja ich jako przyjaznych środowisku nie oznacza całkowitego braku negatywnego oddziaływania.

Jako całkowicie bezpieczną dla środowiska alternatywę utrawalania powierzchni można traktować powlekanie woskiem lub olejem hartowniczym. Producenci barwników naturalnym mają również w swoim programie stosowne wyroby. Podłogi woskowane lub powlekane olejem są jednakże mniej odporne na wilgoć oraz zabrudzenia, i wymagają regularnego czyszczenia.



Do bieżącego utrzymania w czystości wykładziny korkowej utrwalonej lub lakierowanej można również stosować emulsję samopołyskującą lub zmywacze z połyskiem, ale zasadniczo wystarcza oczyszczanie przez wycieranie lub odkurzanie. Przy bardzo silnym zabrudzeniu parkiet korkowy można zregenerować mydłem z niewielką ilością wody. Po oczyszczeniu woda nie może jednak pozostać na powierzchni korka.

Podłogi z korka można stosować we wszystkich pomieszczeniach mieszkalnych, ale z powodu jego właściwości izolacyjnych nadają się one szczególnie w pokojach dziecinnych i sypialniach. Pod względem odczucia “ciepłej” podłogi, korek przewyższa wszystkie pozostałe wykładziny z wyjątkiem dywanów. Tłumienie odgłosu kroków jest zróżnicowane zależnie od grubości wykładziny, ale w każdym przypadku wyraźne.

Parkiet z korka jest wygodny i bezpieczny przy chodzeniu. Odporność na ścieranie nierzadko osiąga wartości jak dla parkietów drewnianych. Naprawa jest łatwa i wygodna przez wymianę uszkodzonej płytki. W tym celu należy po ułożeniu pozostawić sobie kilka zapasowych płytek.

Alternatywy
Jako alternatywę dla korka można praktycznie zastosować wszystkie powszechnie znane wykładziny podłogowe. Jako kryterium wyboru powinny być stawiane wymagania. Najbardziej porównywalne są linoleum i PVC, przy czym mają one wyraźnie mniej korzystne cechy z punktu widzenia ekologii.

Wykładziny z korka nie są jeszcze objęte normalizacją. Od producenta należy wymagać świadectw, atestów lub innych dokumentów oficjalnych, o ile nie są one normalnym elementem dokumentacji techniczno – handlowej.

Literatura
Nowa, specjalistyczna Literatura przedmiotu nie jest znana autorowi. Jednakże istnieje “Informacja techniczna”, wydawana przez producentów, zawierająca wytyczne dotyczące układania i wyczerpująco omawiająca zakres stosowania.
Płytki podłogowe CORK. Aprobaty techniczne Instytutu Techniki Budowlanej nr 2755/97-AT-15. Katalog aprobat technicznych ITB, 1998.