Tłumaczył Andrzej Machalski

Złącze na wczepy klinowe

Definicja
Złącze na wczepy klinowe jest to połączenie dwóch sztuk drewna litego, np. desek, bali, belek, których końce wchodzą w siebie w postaci wczepów o jednakowym podziale i tym samym profilu. Końce te skleja się ze sobą (rys. 1). Kształty wczepów i samo wykonanie połączenia na wczepy klinowe jest ujęte w DIN 68140. Wyróżnia się następujące długości wczepów:

  • do 60 mm (makrowczepy),
  • do 10 mm (miniwczepy),
  • mniejsze od 4 mm (mikrowczepy).

    Zastosowanie
    Stosuje się do przemysłowo produkowanych wiązarów z drewna klejonego (warstwowego), lamelowanych krawędzi okiennych, masywnych płyt z drewna warstwowego.



    Sklejanie warstwowe

    Definicja
    Sklejanie kilku warstw drewna litego (np. przy produkcji desek, sklejki) z przestawieniem styków podłużnych, w celu uzyskania dowolnie długich wyrobów budowlanych lub innych (rys. 2).

    Zastosowanie
    Dźwigary z drewna klejonego, lamelowane krawędzie okienne, okrągłe ościeżnice i łuki.



    Sklejanie w nakładkę

    Definicja
    Nakładki (zakładki) mogą być wykonywane o prostej formie (rys. 3) oraz jako połączenia na zwidłowanie (rys. 4).

    Zastosowanie
    Stosuje się te połączenia przeważnie w robotach ciesielskich.



    Zamek klinowy

    Definicja
    Zamek klinowy jest dalszym udoskonaleniem nakładki. Przez wbicie klina zapewnia się połączenie nawet bez sklejania, odporne na rozciąganie i ściskanie. W przypadku niemieckiego zamka klinowego (rys. 5) jest stosowany jeden klin, a przy francuskim zamku (rys. 6) są potrzebne dwa kliny.

    Zastosowanie
    Jest to historyczne połączenie drewna litego, dziś już rzadko stosowane, na przykład do stykowania belek stropowych.



    Styk ukośny

    Definicja
    W styku ukośnym końce łączonych sztuk drewna ukosuje się (rys. 7), przy czym długość ukosu (uciosu) powinna odpowiadać 3- do 4-krotnej grubości drewna. Styk ukośny dopuszcza się nawet w konstrukcjach klejonych.

    Zastosowanie
    Stosuje się w naprawach złamanych dłużyc okrągłych, konstrukcji klejonych.



    Literatura
    PN-B-03156:1997 Konstrukcje drewniane. Metody badań. Nosność złączy klejonych.
    PN-B-10087:1996 Okna i drzwi drewniane. Złącza klinowe. Wymagania i badania.
    DIN 68140 Keilzinkenverbindungen von Holz (Połączenia drewna na wczepy klinowe).